Terug

23 maart 2022

Blog image

Welke soorten ploegendiensten zijn er?

In sommige branches zijn ploegendiensten de norm. Denk bijvoorbeeld aan het tankstation aan de snelweg waar altijd iemand aanwezig is, de meldkamer van de politie waar altijd iemand bereikbaar moet zijn en het ziekenhuis. Hiernaast worden ploegendiensten vaak gedraaid in de procesindustrie. Het is dus goed mogelijk dat je ooit te maken krijgt met een ploegendienst, maar welke soorten ploegendiensten zijn er en wat is een ploegendienst precies? En welke invloed heeft dit op het werkrooster? Je komt erachter in dit artikel!

Wat is een ploegendienst?

Als je een ploegendienst werkt dan betekent dit dat je op afwisselende tijdstippen werkt, maar wel volgens een vast rooster dat zich wekelijks of maandelijks herhaalt. Voor de uren die je buiten de gebruikelijke kantoortijden werkt, ontvang je meestal een extra toeslag. Ploegendiensten bestaan uit twee-, drie-, vier- of vijfploegendiensten.

“In principe mag je maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week werken. Voor jongeren tot 18 jaar oud en voor zwangere of pas bevallen vrouwen gelden aparte regels. ” 

Er bestaan verschillende manieren waarop je een goed bezettingsrooster met ploegendiensten kunt maken. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het rooster voldoende ruimte biedt voor rustperiodes. Voor welke constructie er gekozen wordt is afhankelijk van de openingstijden van het bedrijf. Werk je bijvoorbeeld bij een tankstation dat van 06:00 tot 22:00 open is, dan worden diensten anders ingedeeld dan bij een bedrijf waar 24 uur per dag een werknemer aanwezig moet zijn.

Welke soorten ploegendiensten zijn er?

Er zijn vier verschillende soorten ploegendiensten. De manier waarop het rooster wordt ingedeeld is afhankelijk van de openingstijden van het bedrijf waar je werkt. In elk geval moet je werkgever zich aan regels houden die ervoor zorgen dat jij voldoende rust krijgt tussen de ploegendiensten in. In principe geldt er een rustperiode van minimaal 11 uur na een dienst van maximaal 12 uur. Het is toegestaan om 1 keer per week een rustperiode van 8 uur tussen 2 diensten te nemen.

Tweeploegendiensten in een notendop

Tweeploegendiensten bestaan uit een ochtenddienst of een avonddienst. In de meeste gevallen begint een ochtenddienst tussen 06:00 en 07:00 en eindigt om 14:00 of 15:00. Een avonddienst begint vaak rond 15:00 of 16:00 en eindigt om 23:00 of 00:00. Het is bij veel bedrijven gebruikelijk om per week af te wisselen tussen ochtend en avonddiensten.

Drieploegendiensten maken 24 uur per dag vol

Bij drieploegendiensten draai je een ochtend-, avond- of nachtdienst. Deze diensten zijn bedoelt om 24 uur per dag vol te maken. Het is gebruikelijk om af te wisselen zodat je de eerste week alleen ochtenddiensten draait, de tweede week alleen avonddiensten en in de derde week maximaal 3 nachtdiensten draait. Na deze 3 nachtdiensten is een rustperiode van minimaal 46 uur verplicht.  

Vierploegendiensten voor afwijkende openingstijden 

De vierploegendienst komt minder vaak voor. Deze diensten worden gedraaid binnen bedrijven die niet de hele dag operationeel zijn of bijvoorbeeld op zondag gesloten zijn. Bedrijven bepalen zelf hoe deze diensten worden ingedeeld. Meestal rouleert het rooster bij deze bedrijven om de 8 tot 16 weken. Werknemers draaien hierdoor periodiek dezelfde diensten en kunnen op de lange termijn plannen maken met het bezettingsrooster in het vizier.

Vijfploegendiensten van maandag tot en met zondag

Vijfploegendiensten komen voor bij grote bedrijven die altijd open zijn. Deze roosters moeten dus bezet worden van maandag tot en met zondag en van ‘s ochtends vroeg tot ‘s nachts. Meestal draai je in ploegendiensten twee vroege diensten, twee late diensten en twee nachtdiensten. Na deze 6 achtereenvolgende diensten worden er 4 vrije dagen gegeven. Gemiddeld levert deze manier van werken het meeste op voor de werknemer, omdat er gemiddeld vaak minder uren worden gewerkt terwijl de ploegentoeslag zorgt voor een hoger salaris.

Werken in ploegendiensten

Werken in ploegendiensten kan nodig zijn voor een soepele bedrijfsvoering, maar het is afhankelijk van de ondernemingsraad of je werkgever ploegendiensten mag verplichten. Ploegendiensten zijn zogenaamd instemmingsplichtig.

Dit betekent dat het invoeren, wijzigen of terugtrekken van ploegendiensten niet zomaar kan gebeuren. Als werkgever ben je niet verplicht om toestemming van de OR te vragen wanneer er in de cao van de branche afspraken over ploegendiensten staan beschreven.  

 “Wist je dat … je per 16 weken maximaal 36 nachtdiensten mag draaien? Deze afspraken staan omschreven in de Arbeidstijdenwet en de cao van de branche. ”

Om erachter te komen of je werkgever het werken van ploegendiensten kan verplichten, kijk je dus naar de cao of het arbeidscontract. In sommige branches zijn ploegendiensten de norm. Denk daarom goed na over of het werken in ploegendienst prettig is. Aan de ene kan bieden ploegendiensten veel vrijheid en flexibiliteit. Aan de andere kant kunnen ploegendiensten ook een serieuze aanslag zijn op de natuurlijke dag-en-nachtritme. Dit heeft niet alleen invloed op je lichaam, maar ook op de mensen om je heen.