Preventie en beheer: psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

  • Geschreven door: Jill Phillips
  • Bijgewerkt op: 22 september 2023
Man zit op bank en houd handen voor gezicht

Het is vanzelfsprekend dat een aangename en ondersteunende werksfeer een enorme impact heeft op het dagelijkse leven van werknemers. Daarom is het zo belangrijk om psychosociale arbeidsbelasting aan te pakken.

Het draait allemaal om alert zijn en het begrijpen van de uitdagingen waarmee werknemers in deze toestand worden geconfronteerd.

Daarom onderzoeken we in dit artikel de invloed van psychosociale arbeidsbelasting op het welzijn van werknemers en de algehele prestaties van een bedrijf.

Wat is psychosociale arbeidsbelasting?

PSA verwijst naar de mentale en sociale belasting die werknemers ondervinden tijdens hun werk. Dit omvat stress, werkdruk, ongewenst gedrag zoals pesten en seksuele intimidatie, conflicten, en andere psychosociale risico's die de algehele werksfeer kunnen beĆÆnvloeden.

Het is van belang om PSA te begrijpen en aan te pakken, aangezien het direct van invloed kan zijn op de gezondheid en het welzijn van werknemers, wat uiteindelijk de prestaties en productiviteit van een organisatie beĆÆnvloedt.

PSA-beleid en maatregelen

Effectief PSA-beleid is van groot belang voor werkgevers. Het omvat het identificeren van psychosociale risico's binnen de organisatie, het implementeren van preventieve maatregelen en het reageren op situaties waarin werknemers worden blootgesteld aan PSA.

Dit beleid moet werknemers voorlichten over psychosociale risico's en manieren om deze te vermijden. Werkgevers dienen ook procedures te hebben voor het melden en behandelen van klachten met betrekking tot PSA. Hier is een gedetailleerd overzicht van wat dit beleid inhoudt:

1. Identificatie van psychosociale risico's: Dit kan worden bereikt door middel van risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), waarbij potentiĆ«le bronnen van PSA worden geĆÆdentificeerd.

2. Preventieve maatregelen: Met de geĆÆdentificeerde risico's in gedachten, moeten werkgevers proactieve stappen ondernemen om deze risico's te verminderen of te elimineren. Dit omvat het creĆ«ren van een veilige en ondersteunende werksfeer, het bieden van training en voorlichting aan werknemers, en het opstellen van duidelijke gedragsregels.

3. Reactie op PSA-situaties: Naast preventieve maatregelen is het van belang om procedures te hebben voor het omgaan met situaties waarin werknemers worden blootgesteld aan PSA. Werkgevers moeten effectieve mechanismen voor klachtenafhandeling en ondersteuning bieden aan slachtoffers van PSA.

4. Voorlichting aan werknemers: Werknemers moeten volledig op de hoogte zijn van psychosociale risico's en hoe ze deze kunnen vermijden. Dit kan worden bereikt door middel van trainingssessies, informatiemateriaal en bewustmakingscampagnes.

5. Procedures voor klachtenbehandeling: Werkgevers moeten duidelijke en toegankelijke procedures voor het melden en behandelen van PSA-gerelateerde klachten implementeren. Het is van groot belang dat werknemers zich veilig voelen bij het melden van dergelijke situaties.

6. Periodieke evaluatie: Het PSA-beleid moet voortdurend worden geƫvalueerd en aangepast aan veranderende omstandigheden. Werkgevers moeten regelmatig controleren of de genomen maatregelen effectief zijn en zo nodig wijzigingen aanbrengen.

Man zit aan tafel met laptop

 

De verschillende vormen van PSA

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is geen eenduidig probleem, maar eerder een complex spectrum van uitdagingenā€”psychische klachten, zoals o.a. angst en depressieā€”die de mentale en sociale gezondheid van werknemers kunnen beĆÆnvloeden. Hier zijn enkele belangrijke vormen van PSA:

Stress en werkdruk

Lange werkuren, strakke deadlines en een overweldigende werklast kunnen stress opwekken.

Conflicten tussen collega's

Interpersoonlijke conflicten tussen collega's kunnen leiden tot spanning op de werkvloer. Deze conflicten kunnen variƫren van meningsverschillen tot openlijke ruzies, en ze hebben (natuurlijk) invloed op de algehele werksfeer.

Conflicten met leidinggevenden

Conflicten tussen werknemers en hun leidinggevenden kunnen ontstaan als gevolg van verschillen in verwachtingen, communicatieproblemen of onduidelijke hiƫrarchie. Dit kan uiteraard een hoop stress eg brengen.

Ongewenst gedrag

Werknemers kunnen slachtoffer worden van pesterijen, bedreigingen, intimiderend gedrag of andere vormen van ongepast gedrag. De Nederlandse arbeidsinspectie legt ook de nadruk op het voorkomen van indirect onderscheid op de werkvloer, waarbij werkgevers ervoor moeten zorgen dat beleid en maatregelen geen verborgen vormen van discriminatie creƫren.

Burn-outs

Werknemers die constant worden blootgesteld aan hoge werkdruk en stress, zonder voldoende ondersteuning en rust, kunnen uiteindelijk volledig uitgeput raken en burn-out verschijnselen ervaren.

Tevens kunnen lichamelijke klachten zich ontwikkelen als gevolg van aanhoudende psychosociale arbeidsbelasting, wat een aanzienlijke tol kan eisen van de fysieke gezondheid van werknemers.

PSA verzuim en langdurige uitval

Wanneer werknemers worden blootgesteld aan aanzienlijke PSA-risico's, kan dit leiden tot verzuim en langdurige uitval. Werkgevers moeten begrijpen dat PSA-verzuim aanzienlijke kosten met zich meebrengt, niet alleen in termen van financiƫn, maar ook in termen van verlies aan productiviteit en werknemersbetrokkenheid.

Wettelijke verplichtingen en Nederlandse arbeidsinspectie

In Nederland zijn werkgevers wettelijk verplicht om PSA-beleid te implementeren en te voldoen aan de richtlijnen van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Het niet naleven van deze verplichtingen kan leiden tot hoge boetes. Werkgevers moeten daarom zorgvuldig aandacht besteden aan het ontwikkelen en handhaven van een effectief PSA-beleid om zowel werknemers als de organisatie te beschermen.

Daarnaast kunnen werkgevers gebruikmaken van de zelfinspectietool werkdruk van de Nederlandse arbeidsinspectie om hun organisatie verder te evalueren en te zorgen voor een werksfeer die de psychosociale arbeidsbelasting effectief beheert.

In het kort

  • Wat is PSA? - PSA omvat diverse vormen van psychosociale risico's op de werkvloer, zoals stress, conflicten, ongewenst gedrag en burn-outs.

  • Het belang van PSA-Beleid - Organisaties moeten proactief PSA-beleid implementeren en onderhouden om risico's te minimaliseren en een gezonde werkomgeving te bevorderen.

  • Verschillende vormen van PSA - PSA kan zich manifesteren als stress, conflicten tussen collega's en leidinggevenden, ongewenst gedrag, en burn-outs.

  • PSA voorkomen en beheren - Werkgevers moeten maatregelen nemen om PSA te voorkomen, zoals risico-inventarisatie, voorlichting aan werknemers, en het bevorderen van een veilige werkomgeving.

  • Wettelijke verplichtingen - Organisaties hebben wettelijke verplichtingen om PSA aan te pakken en risico's te verminderen, anders riskeren ze hoge boetes.

  • Effectief PSA-beleid - Een effectief PSA-beleid bevordert het welzijn van werknemers, vermindert verzuim, en verbetert de werksfeer.

  • Betrokkenheid van werknemers - Werknemers moeten worden betrokken bij het PSA-beleid om een cultuur van bewustzijn en preventie te bevorderen.

Shiftbase

Personeelsplanning en urenregistratie software!

  • Eenvoudige personeelsplanning
  • Overzichtelijke urenregistratie
  • Makkelijke verlofregistratie
Gratis uitproberen Demo aanvragen
Personeel
Jill Phillips

Geschreven door:

Jill Phillips

Jill is een gepassioneerde (content) schrijver en editor met meer dan 10 jaar ervaring. Het is haar doel om content van hoge kwaliteit te creƫren, waar ondernemers daadwerkelijk wat aan hebben. Met haar content ben je verzekerd van kloppende, en behulpzame informatie.

Disclaimer

Let op: de informatie op onze website is bedoeld voor algemene informatieve doeleinden en niet als bindend advies. De informatie op onze website kan niet worden beschouwd als vervanging voor juridisch en bindend advies voor een specifieke situatie. Ondanks onze research, bieden wij geen garantie voor de nauwkeurigheid, volledigheid en actualiteit van de informatie op onze website. Wij zijn niet aansprakelijk voor enige schade of verlies dat voortvloeit uit het gebruik van de informatie op onze website.