Inwerkprogramma
Een inwerkprogramma is het plan waarmee je een nieuwe medewerker de eerste weken en maanden begeleidt, van de eerste dienst tot hij zelfstandig werkt.
Geschreven door: Rinaily BonifacioBijgewerkt op:
Een nieuwe verkoper die na drie weken nog vraagt waar de retourbonnen liggen, heeft het waarschijnlijk nooit op het goede moment gezien. Een inwerkprogramma legt vast wie de nieuwe collega wat leert, in welke dienst en wanneer je samen terugkijkt.
Wat is een inwerkprogramma?
Een inwerkprogramma is het plan waarmee je een nieuwe medewerker in de eerste weken en maanden begeleidt tot hij zijn werk zelfstandig doet. Het beschrijft wat hij in welke volgorde leert, wie hem daarbij helpt en op welke momenten je bespreekt hoe het gaat.
Inwerken en onboarding worden vaak door elkaar gebruikt. Onboarding is het hele traject vanaf het tekenen van het contract, ook de administratie: gegevens, ID-bewijs en de loonheffingsverklaring. Het inwerkprogramma is het deel dat over het werk zelf gaat. Voor de administratie en de eerste dienst is er de onboarding checklist, een Word-bestand waarin je per taak afvinkt wat geregeld is. Het inwerkprogramma bepaalt de lijn daaromheen: de fases, de duur en wie wat doet.
Hoe lang duurt een inwerkperiode?
Voor de duur van een inwerkperiode bestaat geen wettelijke regel. Hoe lang het duurt, hangt af van het werk en van hoeveel diensten iemand draait. Tel bij werk in diensten daarom het aantal diensten in plaats van kalenderweken. Een oproepkracht met twee diensten per week heeft na een maand acht diensten achter de rug, een collega met een volle werkweek twintig.
Afrekenen of tafels bedienen leert iemand in een handvol diensten. Taken die niet elke dienst voorkomen, zoals een levering ontvangen, de kassa afsluiten of een klacht afhandelen, kosten meer tijd, omdat ze pas na een paar weken vaak genoeg voorbij zijn gekomen. Een leidinggevende rol, met openen en sluiten of het maken van het rooster, vraagt meestal een paar maanden.
Inwerkperiode en proeftijd
De wet koppelt de inwerkperiode niet aan de proeftijd, maar in de praktijk wil je weten of iemand past voordat de proeftijd voorbij is. Hoe lang een proeftijd hooguit mag duren, hangt af van het contract (Ondernemersplein):
Contract | Proeftijd hooguit |
|---|---|
Tijdelijk contract van 6 maanden of korter | Geen proeftijd |
Tijdelijk contract langer dan 6 maanden en korter dan 2 jaar | 1 maand |
Tijdelijk contract van 2 jaar of langer | 2 maanden |
Vast contract | 2 maanden |
De proeftijd leg je schriftelijk vast. Plan het gesprek waarin je het inwerken afsluit dus ruim voor het einde ervan, of bij een kort contract ruim voor de datum waarop je moet laten weten of het contract wordt verlengd.
Wie doet wat bij het inwerken?
Inwerken gaat mis als iedereen denkt dat een ander het doet. Verdeel het daarom over een paar mensen en zet bij elke rol een naam.
Rol | Wat die doet |
|---|---|
Leidinggevende of bedrijfsleider | Maakt het programma, roostert de eerste diensten samen met de vaste collega in en voert de gesprekken na de eerste week en aan het eind. |
Vaste collega | Werkt de eerste diensten naast de nieuwe medewerker, doet de handelingen voor en is het aanspreekpunt voor de kleine vragen. |
Administratie of HR | Regelt contract, ID-controle, loonheffingsverklaring en toegang tot de systemen vóór de eerste dag. |
De nieuwe medewerker | Zegt wat nog niet lukt en houdt bij wat hij al zelfstandig doet. |
In een kleine zaak is de leidinggevende vaak ook de administratie. Dan krijgt de vaste collega een grotere rol. Zorg dat die echt in dezelfde diensten staat.
De drie fases van een inwerkprogramma
1. Voor de eerste werkdag
Wat vóór de eerste dag klaar is, hoeft de nieuwe medewerker niet in zijn eerste dienst uit te zoeken. Twee punten zijn wettelijk. Je stelt de identiteit vast met een origineel identiteitsbewijs en legt die vast in je loonadministratie. De medewerker levert vóór de eerste werkdag de opgaaf gegevens voor de loonheffingen in, de loonbelastingverklaring. Alle punten staan in de onboarding checklist.
Zet de eerste diensten in het rooster op momenten dat de vaste collega er ook is. Laat vooraf weten wanneer en waar iemand begint, wat hij aantrekt en bij wie hij zich meldt.
2. De eerste diensten
De eerste dienst gaat over de plek en de mensen. Je geeft een rondleiding, legt de huisregels uit en laat zien waar de verbanddoos ligt en wat er gebeurt bij brand. Volgens artikel 8 van de Arbowet licht je de medewerker ook in over de risico’s van het werk: in een keuken over messen en hete pannen, in een winkel over tillen en het alleen afsluiten.
Daarna leert de medewerker het werk in de volgorde waarin het in een dienst voorkomt. Eerst kijkt hij mee. Daarna doet hij het zelf met de vaste collega ernaast. Pas dan doet hij het alleen. Plan de drukste dienst van de week niet als eerste: op een vrijdagavond of een koopzondag is er geen tijd om iets uit te leggen.
Na de eerste week, of na een stuk of vijf diensten bij een parttimer, volgt een kort gesprek: wat gaat goed, wat mist nog en wat komt er de komende weken bij.
3. De eerste maanden
In de eerste maanden groeit de medewerker naar zelfstandig werken. Hij krijgt de taken die niet elke dienst voorkomen, zoals een inventarisatie of de ontvangst van een grote levering. Ook draait hij zijn eerste dienst als degene die opent of sluit. Spreek af wanneer iemand ingewerkt is, bijvoorbeeld zodra hij een sluitdienst alleen kan draaien.
Sluit de inwerkperiode af met een evaluatiegesprek. Daarin bespreek je of het werk past en wat er nog nodig is. Voor de beoordeling op langere termijn is er daarna het functioneringsgesprek.
Voorbeeld: een inwerkschema voor een verkoper
Jesse begint als verkoper in een kledingwinkel, 24 uur per week op drie dagen, waaronder de zaterdag. Hij heeft een tijdelijk contract van een jaar met een proeftijd van een maand. Fatima werkt er vier jaar en is zijn vaste collega. De bedrijfsleider maakt het schema in diensten:
Wanneer | Wat Jesse doet | Met wie |
|---|---|---|
Voor dag 1 | Contract getekend, ID en loonheffingsverklaring binnen, eerste drie diensten in het rooster naast Fatima | Bedrijfsleider |
Dienst 1 | Rondleiding, huisregels, voorlichting over tillen en de rolcontainers, meekijken op de vloer en bij de kassa | Bedrijfsleider en Fatima |
Dienst 2 en 3 | Zelf afrekenen en klanten helpen, Fatima staat in dezelfde dienst | Fatima |
Na dienst 3 | Gesprek van een kwartier: de kassa gaat goed, ruilen en retouren nog niet | Bedrijfsleider |
Dienst 4 tot 8 | Retouren, de levering op donderdag, de eerste zaterdag met Fatima erbij | Fatima |
Dienst 9 | Eerste sluitdienst: kassa afsluiten, alarm, deur | Fatima |
Eind week 3 | Evaluatiegesprek, ruim voor het einde van de proeftijd | Bedrijfsleider |
Fatima en Jesse staan de eerste drie diensten samen op de vloer. Dat zijn 24 uur die de bedrijfsleider extra inroostert. Die uren zie je terug in de loonkosten van die weken. Na het evaluatiegesprek sluit Jesse doordeweeks alleen af. De zaterdag sluit hij pas alleen als hij ook een drukke zaterdag zelfstandig heeft gedraaid.
Waar het inwerken vaak misgaat
De eerste dienst valt op het drukste moment van de week, zodat niemand tijd heeft om iets uit te leggen.
De vaste collega staat niet in dezelfde diensten. Dan wordt iedereen die er toevallig is de begeleider. De nieuwe medewerker hoort zo drie manieren om hetzelfde te doen.
Alles komt op de eerste dag. Na een uur over huisregels, kassa, voorraad en het rooster blijft weinig hangen.
Er is geen moment om terug te kijken. Wat niet lukt, merk je dan pas als de proeftijd voorbij is.
Bij jongeren gelden aparte regels voor werktijden en soorten werk. Plan de inwerkdiensten van een scholier binnen de werktijden voor jongeren.
Inwerken in je rooster en je administratie
In Shiftbase stuur je een nieuwe medewerker vooraf een link. Die vult zelf gegevens, ID en bankrekening in, de loonheffingsverklaring vult zich in en het contract uit je eigen template ondertekent je nieuwe medewerker op de telefoon. Alles staat daarna in de personeelsadministratie. De eerste diensten zet je in het rooster naast die van de vaste collega. De nieuwe medewerker ziet ze meteen in de app.
Veelgestelde vragen
Hoe lang het inwerken van een nieuwe medewerker duurt, staat niet in de wet en hangt af van het werk en het aantal diensten. Tel bij werk in diensten het aantal diensten in plaats van weken: een parttimer met twee diensten per week heeft na een maand acht diensten gedraaid. Rond het inwerken af met een evaluatiegesprek ruim voor het einde van de proeftijd.
Onboarding is het hele traject vanaf het tekenen van het contract, ook de administratie zoals het ID-bewijs en de loonheffingsverklaring. Inwerken is het deel dat over het werk zelf gaat: wat de nieuwe medewerker leert, van wie en in welke volgorde. Een inwerkprogramma legt dat deel vast.
Voor het inwerken van een nieuwe medewerker is de leidinggevende verantwoordelijk: die maakt het programma en voert de gesprekken. Een vaste collega werkt de eerste diensten naast de nieuwe medewerker. De administratie regelt contract, ID en loonheffingsverklaring vóór de eerste dag.
In een inwerkprogramma horen drie fases: wat vóór de eerste werkdag klaar moet zijn, wat de nieuwe medewerker in de eerste diensten leert en hoe hij in de eerste maanden zelfstandig gaat werken. Per fase staat erin wie helpt en wanneer je terugkijkt. Om per taak af te vinken is er de onboarding checklist.
De tijd van het inwerken wordt betaald, want inwerken is werk. De nieuwe medewerker heeft voor elke inwerkdienst recht op zijn loon, met het minimumloon per uur als ondergrens. Ook de uren van de vaste collega die meeloopt, tellen mee in je loonkosten.
Een inwerkperiode mag langer duren dan de proeftijd, want de wet koppelt de twee niet. In de proeftijd kunnen werkgever en werknemer het contract wel met onmiddellijke ingang opzeggen. Plan het evaluatiegesprek daarom vóór het einde van de proeftijd, die hooguit een of twee maanden duurt.
Gerelateerde begrippen
Rinaily schrijft voor Shiftbase over HR, roosteren en teams bouwen waar mensen graag werken. Ze vertaalt de rommelige praktijk van personeelsplanning naar advies dat je vandaag kunt gebruiken.
Alle begrippen bekijken
- ArbeidsvoorwaardengesprekEen arbeidsvoorwaardengesprek is het gesprek na de sollicitatie waarin werkgever en kandidaat het salaris, de uren en de overige arbeidsvoorwaarden afspreken.
- CafetariaregelingEen cafetariaregeling laat medewerkers een deel van hun brutoloon inruilen voor een vergoeding die fiscaal gunstiger is, zoals reiskosten of een fiets.
- JaarsalarisHet jaarsalaris is het brutoloon over een heel jaar: twaalf maandsalarissen met minimaal 8% vakantiegeld, plus een vaste 13e maand als die is afgesproken.
- MinimumloonHet minimumloon is het laagste brutoloon per uur dat je een werknemer mag betalen. Vanaf 1 januari 2027 is dat € 15,29 voor wie 21 jaar of ouder is.
- PersoneelsdossierWat er in een personeelsdossier hoort, wat er niet in mag, hoe lang je elk stuk bewaart en wie het mag inzien. Met de termijnen van de AP.
- SchijnzelfstandigheidSchijnzelfstandigheid betekent dat iemand als zzp'er werkt terwijl het in de praktijk loondienst is. Als opdrachtgever betaal je dan alsnog de loonheffingen.
- Stilzwijgende verlengingWerkt een medewerker na de einddatum door, dan loopt het tijdelijk contract stilzwijgend door. Hoe lang, op welke voorwaarden en wat het met de ketenregeling doet.
- TransitievergoedingDe transitievergoeding is het wettelijke bedrag dat je als werkgever betaalt als jij een arbeidsovereenkomst laat eindigen: een derde maandloon voor elk jaar dat de medewerker in dienst was, vanaf de eerste werkdag.
- VaststellingsovereenkomstEen vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke afspraak waarmee werkgever en werknemer een arbeidsovereenkomst samen beëindigen, met de einddatum, de vergoeding en de eindafrekening erin vastgelegd.
- Wet DBADe Wet DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties) regelt sinds 2016 dat opdrachtgever en zzp'er samen beoordelen of een opdracht eigenlijk loondienst is.
- Wet loontransparantieDe Wet loontransparantie is het Nederlandse wetsvoorstel dat de Europese richtlijn 2023/970 invoert: werkgevers moeten open zijn over salarissen en loonverschillen tussen mannen en vrouwen kunnen uitleggen.
- Wet verbetering poortwachterDe Wet verbetering poortwachter legt vast wat werkgever en zieke werknemer in twee jaar ziekte moeten doen. Het schema per week en wat het UWV toetst.
Geen begrippen gevonden voor je zoekopdracht.
Help Center
Antwoorden, handleidingen en oplossingen voor problemen, allemaal op één plek. Alles wat je nodig hebt om meer uit Shiftbase te halen.
Contact
Heb je een vraag of loop je vast? Ons supportteam helpt je via chat, mail of telefoon, en snel ook.
Demo
Zie Shiftbase in actie in een persoonlijke demo, vrijblijvend en toegespitst op hoe jouw team roostert, uren registreert en verlof regelt.