ATV dagen

ATV-dagen (arbeidstijdverkorting) zijn extra vrije dagen die een werknemer krijgt op basis van zijn cao of arbeidsovereenkomst, niet op basis van de wet. Het loon blijft gelijk, de feitelijk gewerkte werkweek wordt korter. Het verschil met ADV zit in de opname-vorm: ATV-dagen zijn vaak vooraf vastgesteld of door de werkgever in het rooster gepland, ADV-dagen vaker in halve dagen door de werknemer zelf gekozen.

Wat zijn ATV-dagen?

ATV-dagen zijn extra roostervrije dagen op basis van arbeidstijdverkorting. Ze ontstaan wanneer de cao bepaalt dat de feitelijke werkweek korter is dan de gecontracteerde werkweek. De werknemer werkt minder uren voor hetzelfde loon. ATV is geen wettelijk recht: of werknemers er recht op hebben staat in de cao, het arbeidscontract of een bedrijfsregeling. Sectoren waar ATV gangbaar is: metaal en techniek, bouw, infra, agrarisch (Cumela), delen van zorg en transport.

Het verschil tussen ATV, ADV en WTV

Drie termen die in de praktijk door elkaar worden gebruikt, maar verschillende functies hebben.

ATV en ADV zijn dus naaste familie, beide secundaire arbeidsvoorwaarden die de feitelijke werkweek verkorten zonder loonverlies. Het verschil zit in de opname. WTV is iets compleet anders: een tijdelijke crisis-regeling die je aanvraagt bij UWV, niet zelf invoert. Lees meer over ADV-dagen. Hoe ATV zich verhoudt tot andere soorten verlof, lees je in onze uitleg over verlof.

Hoe wordt ATV opgebouwd?

In de meeste cao's bouwt een werknemer een vast aantal ATV-uren op per gewerkt jaar. Bijvoorbeeld 80 uur per jaar bij een fulltime contract, wat neerkomt op ongeveer 10 dagen extra vrij. Het exacte aantal staat in de cao en kan variëren per sector, leeftijd of functiecategorie.

Bij gedeeltelijke dienstverbanden is de opbouw doorgaans naar rato. Werkt een medewerker 50%, dan bouwt hij ook 50% van de ATV op.

ATV berekenen: een rekenvoorbeeld

Stel: een werknemer met een fulltime contract van 40 uur per week, in een cao die 80 ATV-uren per jaar geeft.

Neemt de werknemer een hele ATV-dag op, dan werkt hij die week 32 uur in plaats van 40 en blijft het loon gelijk. ATV staat los van overuren. Werkt iemand op een ingeroosterde ATV-dag toch, dan krijgt hij die dag op een ander moment terug of wordt hij uitbetaald zoals de cao bepaalt.

Wanneer mag een werknemer ATV opnemen?

Drie veelvoorkomende scenario's, afhankelijk van de cao en interne afspraken.

• Werkgever bepaalt: je plant ATV-dagen vooraf in het rooster, vaak rondom feestdagen om brugdagen mee af te dekken, of in rustige periodes. Dit is gangbaar bij ATV.

• Vrije opname: de werknemer kiest in overleg wanneer hij ATV opneemt.

• Gemengd: een aantal vaste ATV-dagen in het rooster, de rest mag de werknemer zelf opnemen.

Wat geldt voor jouw bedrijf staat in de cao of arbeidscontract. Bij twijfel: leg het schriftelijk vast in een bedrijfsreglement.

Bouwt een werknemer ATV op tijdens ziekte?

Doorgaans niet. ATV bouwt op door gewerkte uren of door een verkorte cao-werkweek waarvoor doorbetaald wordt. Tijdens ziekte werkt de werknemer niet, dus stopt de ATV-opbouw. Een uitzondering is mogelijk als de cao of arbeidsovereenkomst dat anders regelt.

Bron: CNV en Ondernemenmetpersoneel.

Wettelijke vakantiedagen lopen wel door tijdens ziekte. Houd in je administratie de drie categorieën (ATV, vakantiedagen, ziekte-uren) dus apart bij.

Wat als een werknemer ziek is op een geplande ATV-dag?

In de meeste cao's krijgt de werknemer die geplande ATV-dag niet terug. Hij wordt namelijk ziek gemeld op een dag die hij sowieso niet zou werken, dus de werkgever heeft geen extra loonkosten. Sommige cao's regelen dit anders. In de CAO-Afbouw bijvoorbeeld kan de werknemer onder bepaalde voorwaarden geen ATV-dag opbouwen tijdens een hele ziekte-periode.

Vervallen ATV-dagen aan het einde van het jaar?

In de meeste cao's vervallen niet-opgenomen ATV-dagen op 31 december. De werkgever hoeft het saldo niet uit te betalen, tenzij de cao iets anders zegt.

In sommige cao's geldt een uitzondering. Cao Cumela bepaalt dat niet-opgenomen ATV-dagen uiterlijk op 1 april van het volgende jaar moeten worden uitbetaald tegen 130% van het loon, anders vervallen ze alsnog op die datum. Bron: Cumela.

Laat werknemers ruim voor het einde van het jaar weten hoeveel ATV ze nog hebben. In verlofregistratie kun je aan elk saldo een vervaldatum hangen, en medewerkers zien hun eigen saldo in de app.

Mag je ATV-dagen uitbetalen?

Ja, mits dit in de cao of arbeidsovereenkomst is geregeld. Anders dan bij wettelijke vakantiedagen mag ATV in geld worden uitbetaald.

Drie veelvoorkomende vormen:

• Maandelijkse toeslag: een vast percentage bovenop het uurloon, vaak in uitzend-cao's via ABU/NBBU.

• Eindejaarsuitbetaling: opgespaarde ATV wordt aan het einde van het jaar uitbetaald.

• Cao-toeslag bij uitbetaling: in cao Cumela 130%, in andere sectoren soms tegen het reguliere uurloon.

Uitbetaalde ATV wordt belast als regulier loon, met loonheffing en sociale premies.

Wat gebeurt er met ATV bij einde dienstverband?

Bij ontslag of vrijwillig vertrek is een werkgever niet verplicht om niet-opgenomen ATV uit te betalen. Het saldo vervalt op de laatste werkdag, tenzij de cao iets anders zegt. 

ATV in de praktijk: cao's en sectoren

Retail non-food: alleen tuincentra

De cao retail non-food 2026–2027 regelt ATV alleen in de module voor tuincentra. Een fulltimer die 40 uur per week werkt en 38 uur krijgt uitbetaald, heeft recht op 13 roostervrije dagen per jaar. Werkgever en medewerker spreken samen af of die worden opgenomen als 13 hele dagen, 26 halve dagen of 104 uur. In de andere winkelbranches onder deze cao, zoals mode, schoenen, sport en wonen, bestaat geen ATV. Meer over deze cao staat bij cao retail non-food.

Horeca

De horeca-cao 2025–2026 kent geen ATV en geen ADV. Wat daar in de cao een roostervrije dag heet, is een vrije dag in het rooster, geen extra verlof. Horecamedewerkers hebben alleen ATV als het in hun arbeidsovereenkomst of een regeling van het bedrijf staat.

Cumela (groen, grond, infra)

In cao Cumela worden niet-opgenomen ATV-dagen uiterlijk op 1 april van het volgende jaar uitbetaald tegen 130 % van het loon. Werkgever en werknemer kunnen ook afspreken om ATV maandelijks uit te betalen tegen 130 %.

Metaal en Techniek

De cao Metaal en Techniek gaat uit van een werkweek van gemiddeld 38 uur. Wie 40 uur per week werkt, bouwt het verschil op als ATV: 2 uur per week, samen 104 uur of 13 dagen per jaar. Werknemers kunnen het verschil ook als toeslag op het uurloon laten uitbetalen. De precieze regels staan in de cao Metaal en Techniek.

Bouw

In de bouwsector geldt het Tijdspaarfonds Bouw & Infra als alternatieve constructie voor verlofopbouw. ATV in de strikte zin komt minder voor, maar vakantiedagen en spaarverlof spelen vergelijkbare rollen.

CAO-Afbouw

In CAO-Afbouw bouwen werknemers 10 roostervrije ATV-dagen per jaar op, oftewel 1 dag per 5 weken. Voor de sector natuursteen geldt 6 dagen per jaar. Niet-opgenomen dagen kunnen worden uitbetaald of meegenomen, tenzij anders afgesproken. 

Uitzendkrachten (ABU/NBBU)

Uitzendkrachten kunnen recht hebben op ATV via de inlenersbeloning. Werkt de uitzendkracht bij een inlener met cao-ATV, dan krijgt hij dezelfde rechten als vaste medewerkers van die inlener. 

ATV registreren in je administratie

Voor een kloppende ATV-administratie heb je per werknemer de cao-norm, de gewerkte uren en de opgenomen ATV-uren nodig. Houd je daarnaast ADV en vakantiedagen bij, dan gaat dat met de hand snel mis, omdat elk potje eigen regels heeft voor opbouw en vervallen.

In Shiftbase leg je in een verlofregeling per contracttype vast hoe verlof wordt opgebouwd, en met eigen verloftypes houd je ATV apart van vakantiedagen. Aan elk saldo kun je een vervaldatum hangen. Medewerkers zien hun saldo in de app, en saldo- en aanvraagrapportages exporteer je als bestand of stuur je naar Nmbrs, AFAS of Loket. Meer daarover lees je bij verlofregistratie.

Klaar om ATV correct te administreren?

ATV-administratie heeft veel regels: de cao-norm, de opbouw, wie bepaalt wanneer iemand vrij is, wat er gebeurt bij ziekte, wanneer dagen vervallen en wat er bij vertrek met het saldo gebeurt. Leg ze één keer vast, dan hoeft niemand ze bij elke loonrun opnieuw uit te zoeken.