Loonheffing: wat eronder valt en wie betaalt

Loonheffing is de verzamelnaam voor de loonbelasting, de premie volksverzekeringen, de premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw die een werkgever over het loon afdraagt aan de Belastingdienst.

Geschreven door: Carin VreedeBijgewerkt op:

Wat is loonheffing?

Loonheffing is de verzamelnaam voor de belasting en premies die een werkgever over het loon van een werknemer aan de Belastingdienst afdraagt: de loonbelasting, de premie volksverzekeringen, de premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw). Een deel houdt de werkgever in op het brutoloon, een ander deel betaalt hij zelf bovenop het loon.

Het woord wordt op twee manieren gebruikt, en daar komt veel verwarring vandaan. Op de loonstrook en de jaaropgaaf staat "loonheffing" voor wat er echt van het loon afgaat: de loonbelasting en de premie volksverzekeringen samen, vaak afgekort als LB/PH. De Belastingdienst spreekt van "loonheffingen", in het meervoud, en bedoelt dan alle vier de onderdelen, dus ook de premies die de werkgever betaalt en die de werknemer nooit als inhouding terugziet. Loonbelasting is dus één onderdeel van de loonheffing.

Inhoudingsplichtig ben je zodra iemand bij je in dienstbetrekking werkt, ook als het om een fictieve dienstbetrekking gaat. Betaal je een zelfstandige op basis van een overeenkomst van opdracht, dan houd je geen loonheffingen in (Handboek Loonheffingen 2026, § 1.1). Wie voor het eerst personeel aanneemt, meldt zich eerst als werkgever aan bij de Belastingdienst.

Wat de werknemer betaalt en wat de werkgever betaalt

Onderdeel

Waarvoor

Tarief 2026

Wie betaalt

Loonbelasting

voorheffing op de inkomstenbelasting

8,10% in schijf 1, 37,56% in schijf 2, 49,50% in schijf 3

werknemer, de werkgever houdt in

Premie volksverzekeringen

AOW 17,90%, Anw 0,10%, Wlz 9,65%

samen 27,65%, alleen in schijf 1 (tot € 38.883 per jaar)

werknemer, de werkgever houdt in

Premies werknemersverzekeringen

WW, WIA en Ziektewet

AWf 2,74% of 7,74%, Aof 6,27% of 7,63% plus 0,50% opslag Wko, Whk per werkgever

werkgever

Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw

de zorgverzekering

werkgeversheffing 6,10% tot € 79.409 per jaar

werkgever, in uitzonderingen 4,85% ingehouden

Loonbelasting en premie volksverzekeringen worden samen geheven met één schijventarief. Voor iemand onder de AOW-leeftijd is dat in 2026 35,75% tot € 38.883 per jaar, 37,56% tot € 78.426 en 49,50% daarboven. Daar gaat de loonheffingskorting nog vanaf, zodat de werkelijke inhouding bij een gewoon loon flink onder die 35,75% blijft. De kinderbijslag (AKW) is ook een volksverzekering, maar daarvoor wordt geen premie geheven.

De premies werknemersverzekeringen neemt de werkgever volledig voor zijn rekening. Er is één uitzondering: van de gedifferentieerde premie Whk mag je maximaal de helft op de werknemer verhalen. Doe je dat, dan staat dat deel als inhouding op de loonstrook. Alle andere premies voor WW, WIA en Ziektewet betaal je bovenop het brutoloon.

Bij de Zvw ligt het net zo. Voor een gewone werknemer betaal je de werkgeversheffing van 6,10% zelf. De werknemer betaalt alleen de nominale premie rechtstreeks aan zijn zorgverzekeraar. De bijdrage van 4,85% houd je alleen in bij een beperkte groep, zoals een directeur-grootaandeelhouder die niet verzekerd is voor de werknemersverzekeringen of een oud-werknemer met een uitkering na de AOW-leeftijd (§ 8.2.2). Die inhouding gaat van het nettoloon af.

Rekenvoorbeeld: wat een kok van € 3.000 bruto kost aan loonheffingen

Neem een kok in een klein restaurant: € 3.000 bruto per maand, een schriftelijk contract voor onbepaalde tijd zonder oproepbeding en geen pensioenregeling, zodat het premieloon gelijk is aan het brutoloon. Het restaurant is een kleine werkgever (premieloonsom in 2024 hooguit € 1.082.500) in de sector horeca algemeen. Bovenop het loon betaalt de eigenaar per maand:

Premie

Percentage 2026

Per maand

AWf, lage premie

2,74%

€ 82,20

Aof, lage premie voor kleine werkgevers

6,27%

€ 188,10

Opslag Wet kinderopvang

0,50%

€ 15,00

Whk, sectorpremie horeca algemeen

1,77%

€ 53,10

Werkgeversheffing Zvw

6,10%

€ 183,00

Totaal

17,38%

€ 521,40

Het Whk-percentage van je eigen bedrijf staat in de beschikking of mededeling die je van de Belastingdienst krijgt; 1,77% is de sectorpremie voor kleine werkgevers in de horeca. Werkt dezelfde kok op een oproepcontract, dan geldt de hoge AWf-premie van 7,74%. Dat is € 232,20 in plaats van € 82,20, ofwel € 150 per maand meer voor precies hetzelfde werk.

Wat er wél van het loon van de kok afgaat, de loonbelasting en premie volksverzekeringen, reken je uit met de witte tabel en de heffingskortingen. Die berekening voor een loon van € 3.000 staat stap voor stap bij loonheffing berekenen.

Lage of hoge WW-premie: hier tellen de uren mee

De lage AWf-premie mag je alleen toepassen als aan drie voorwaarden is voldaan: een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, schriftelijk vastgelegd en geen oproepovereenkomst. De overeenkomst bewaar je bij de loonadministratie. Ontbreekt er één, dan betaal je de hoge premie.

Ook met een vast contract kan de lage premie achteraf vervallen. Je herziet hem met terugwerkende kracht naar de hoge premie als de dienstbetrekking uiterlijk twee maanden na de start eindigt, of als je in een kalenderjaar meer dan 30% meer uren verloont dan in het contract staat. Betaald overwerk en uitbetaalde verlofuren tellen daarbij mee (§ 7.2.3). Voor wie gemiddeld meer dan 30 uur per week in zijn contract heeft, geldt die herziening niet.

In een bedrijf met wisselende drukte gaat het hier vaak mis. Een medewerker in de bediening met een contract van 24 uur heeft 1.248 contracturen per jaar; de grens ligt dan op ruim 1.622 verloonde uren. Wordt die medewerker het hele jaar door op 32 uur per week ingeroosterd, dan komt hij op 1.664 uur en betaal je over dat jaar alsnog de hoge premie. Past het contract bij de uren die iemand echt werkt, dan blijft de lage premie staan.

Loonheffing op een uitkering: WW, WIA en Ziektewet

Ook over een uitkering gaat loonheffing af. Bij een WW-, WIA- of Ziektewet-uitkering is UWV de uitkeringsinstantie die de loonbelasting en premie volksverzekeringen inhoudt, net zoals een werkgever dat bij loon doet. Dat een uitkering netto vaak tegenvalt, heeft twee oorzaken. De arbeidskorting geldt alleen voor loon uit tegenwoordige dienstbetrekking, dus niet voor een uitkering (§ 24.1.2). En de loonheffingskorting mag maar bij één werkgever of uitkeringsinstantie tegelijk worden toegepast.

Voor jou als werkgever speelt dat vooral bij een medewerker die gedeeltelijk arbeidsongeschikt is en naast zijn loon een WGA-uitkering krijgt. Past zowel jij als UWV de loonheffingskorting toe, dan moet hij bij de aangifte inkomstenbelasting bijbetalen. Hij hoeft je niet te vertellen dat hij een uitkering heeft, maar weet of vermoed je het, dan mag je hem op die regel wijzen (§ 24.1).

UWV betaalt een uitkering in principe rechtstreeks aan de medewerker. Spreek je af dat UWV de uitkering aan jou betaalt en jij hem doorbetaalt, een werkgeversbetaling, dan tel je de uitkering, het loon en een eventuele aanvulling bij elkaar op en bereken je de loonheffingen over het totaal. UWV vergoedt dan ook de premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw over het uitkeringsdeel (§ 9.6.2).

Aangifte loonheffingen doen en betalen

Je doet aangifte loonheffingen per aangiftetijdvak: een maand of vier weken. De uiterste datum staat in de aangiftebrief van de Belastingdienst. Weet je zeker dat de gegevens niet meer veranderen, dan mag je ook al binnen het tijdvak aangifte doen. Betaal het eindbedrag van de aangifte, met het betalingskenmerk uit de aangiftebrief. Betaal je te weinig, dan kan er een betaalverzuimboete volgen.

Wil je in 2027 van maand naar vier weken overstappen, of andersom, dan moet het wijzigingsformulier uiterlijk 14 december 2026 binnen zijn. Later betekent pas wijzigen per 1 januari 2028. Laat je de aangifte doen door een salarisverwerker of administratiekantoor, dan blijf je zelf verantwoordelijk voor wat erin staat (§ 13.2.2).

Voordat een nieuwe medewerker begint, stel je zijn identiteit vast en verzamel je zijn gegevens, meestal met de loonbelastingverklaring. Heb je die gegevens niet, dan pas je het anoniementarief toe: 52% in plaats van het gewone tarief.

Krijgt een medewerker loonheffing terug?

De loonbelasting is een voorheffing: de definitieve belasting volgt uit de aangifte inkomstenbelasting. Wat er in een jaar is ingehouden, staat op de jaaropgaaf en wordt daar verrekend. Of een medewerker iets terugkrijgt, hangt af van zijn hele jaar en niet alleen van wat jij hebt ingehouden.

Vaak gaat het om kortingen die de tabel niet kent. De inkomensafhankelijke combinatiekorting gaat alleen via de inkomstenbelasting. En op vakantiegeld en een bonus wordt het bijzonder tarief ingehouden, dat bij de aangifte opnieuw wordt afgerekend. Bijbetalen komt juist voor bij twee loonheffingskortingen tegelijk, bijvoorbeeld bij twee werkgevers of loon naast een uitkering.

Heb je zelf te veel of te weinig ingehouden, bijvoorbeeld door een verkeerde tabel, dan hoeft de medewerker niet op zijn aangifte te wachten. De hoofdregel is dat je de aangifte corrigeert en het verschil verrekent met het nettoloon van de volgende periode. Binnen hetzelfde kalenderjaar mag het ook zonder correctie, als de medewerker ermee instemt en je het in je loonadministratie vastlegt. Een fout in de ingehouden Zvw-bijdrage herstel je altijd met een correctie, omdat die niet via de inkomstenbelasting terugkomt.

Waar de uren en de loonheffing elkaar raken

De loonheffing klopt pas als het loon klopt, en in een bedrijf met diensten begint dat loon bij de uren: gewerkte uren, toeslagen, overuren. In Shiftbase keuren leidinggevenden de geklokte uren goed, met toeslagen en overuren berekend op de goedgekeurde uren. Na het afsluiten van de periode gaan ze als export naar het salarispakket, zoals Nmbrs, AFAS of Loket, en pas daar wordt de loonheffing berekend. Shiftbase berekent zelf geen loonheffing en maakt geen loonstroken; het zorgt dat de uren voor de salarisverwerking compleet zijn. Bij het plannen zie je de contracturen van iedere medewerker, dus ook wanneer iemand week na week ruim boven zijn contract wordt ingeroosterd.

Veelgestelde vragen

Loonheffing is de verzamelnaam voor de loonbelasting, de premie volksverzekeringen, de premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. De werkgever houdt de loonbelasting en de premie volksverzekeringen in op het brutoloon, betaalt de premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw zelf. Alles samen draagt hij via de aangifte loonheffingen af aan de Belastingdienst.

Loonheffing is niet hetzelfde als loonbelasting: de loonbelasting is één onderdeel ervan. Op de loonstrook betekent loonheffing meestal de loonbelasting en de premie volksverzekeringen samen, die in schijf 1 in 2026 samen 35,75% zijn. De Belastingdienst rekent ook de premies werknemersverzekeringen en de Zvw-bijdrage tot de loonheffingen.

Hoeveel procent loonheffing er van het loon afgaat, hangt af van het jaarloon en de heffingskortingen. Het tarief is in 2026 35,75% tot € 38.883, 37,56% tot € 78.426 en 49,50% daarboven, voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt. Met loonheffingskorting ligt de werkelijke inhouding bij een gewoon loon flink lager; een uitgewerkt voorbeeld staat bij loonheffing berekenen.

De ingehouden loonheffing staat per betaling op de loonstrook, meestal als loonheffing of LB/PH, en voor het hele jaar op de jaaropgaaf. Het bedrag op de jaaropgaaf vult de medewerker in bij zijn aangifte inkomstenbelasting.

De werkgever betaalt de premies werknemersverzekeringen voor WW, WIA en Ziektewet, niet de werknemer. De enige uitzondering is de gedifferentieerde premie Whk: daarvan mag de werkgever maximaal de helft op de werknemer verhalen.

Over een WW-uitkering wordt loonheffing ingehouden, net als over loon. UWV houdt de loonbelasting en premie volksverzekeringen in voordat de uitkering wordt uitbetaald. Omdat er over een uitkering geen arbeidskorting geldt en de loonheffingskorting maar bij één werkgever of uitkeringsinstantie mag, valt de netto WW-uitkering vaak lager uit dan verwacht.

Loonheffing kan terugkomen bij de aangifte inkomstenbelasting, omdat de loonbelasting een voorheffing is. De aangifte rekent het hele jaar af, inclusief kortingen die de werkgever niet kan toepassen, zoals de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Wie de loonheffingskorting bij twee werkgevers of bij loon en een uitkering tegelijk liet toepassen, moet juist vaak bijbetalen.

Loonheffingen draag je af via de aangifte loonheffingen, per maand of per vier weken. De uiterste datum voor aangifte en betaling staat in de aangiftebrief van de Belastingdienst. Je betaalt het eindbedrag van de aangifte met het betalingskenmerk uit die brief.

Carin Vreede
Carin VreedeTeamlead Online Marketing

Carin schrijft voor Shiftbase over roosteren, verzuim en alles wat teamplanning makkelijker maakt. Ze vertaalt de dagelijkse hoofdpijn van managers naar praktische tips die je meteen kunt gebruiken.

Alle begrippen bekijken