Vaderschapsverlof

Vaderschapsverlof is de verzamelterm voor het verlof waar de partner van de moeder na de geboorte recht op heeft. Het bestaat uit twee delen: 1 werkweek standaard geboorteverlof (100% loon, betaald door werkgever) en maximaal 5 werkweken aanvullend geboorteverlof (70% UWV-uitkering, op te nemen binnen 6 maanden). Daarbovenop kan de partner 9 weken betaald ouderschapsverlof opnemen in het eerste levensjaar (70% UWV). Wettelijke basis: Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG) en de Wet arbeid en zorg (WAZO).

In 2026 is het maximumdagloon UWV €304,25 bruto per dag (€6.617 per maand). 70% daarvan is de bovengrens van de UWV-uitkering tijdens aanvullend geboorteverlof en betaald ouderschapsverlof.

Wat is vaderschapsverlof?

Vaderschapsverlof is de praktische verzamelterm voor alle verlofvormen waar een partner na de geboorte recht op heeft, ongeacht geslacht of partnersituatie. In wetgeving heet het officieel geboorteverlof (de eerste week) en aanvullend geboorteverlof (de aanvullende 5 weken). De termen vaderschapsverlof, partnerverlof en kraamverlof verwijzen naar dezelfde regelingen.

Vaderschapsverlof geldt voor de partner van de moeder van het kind. De moeder heeft een eigen regeling: 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Wie heeft recht op vaderschapsverlof?

Een werknemer heeft recht op vaderschapsverlof als hij:

• Een arbeidsovereenkomst heeft (geen zzp'er)

• Partner is van de moeder, ofwel: getrouwd, of geregistreerd partner, of ongehuwd samenwonend met gezamenlijke huishouding, of het kind heeft erkend bij de gemeente

Het verlof geldt ongeacht geslacht of het type partnerschap. Duomoeders, mannelijke partners en samenwonende partners hebben gelijke rechten. Voor adoptie en pleegzorg geldt een aparte regeling (zie verderop).

Geboorteverlof: 1 werkweek met 100% loon

De eerste week vaderschapsverlof is geboorteverlof. Het bedraagt eenmaal de wekelijkse arbeidsuren en moet binnen 4 weken na de geboorte worden opgenomen.

Voorbeelden:

• 40-urig contract: 40 uur geboorteverlof

• 32-urig contract: 32 uur geboorteverlof

• 24-urig contract: 24 uur geboorteverlof

De werkgever betaalt het loon volledig door (100%). De werknemer kan het verlof in één keer aaneengesloten opnemen of verspreiden over de eerste 4 weken na de geboorte.

Aanvraag: mondeling of schriftelijk bij de werkgever. De werkgever kan dit verlof niet weigeren.

Aanvullend geboorteverlof: max 5 werkweken via UWV

Naast het standaard geboorteverlof kan de partner maximaal 5 werkweken aanvullend geboorteverlof opnemen binnen 6 maanden na de geboorte. Tijdens deze periode betaalt UWV een uitkering van 70% van het dagloon, gemaximeerd op 70% van het maximumdagloon (€304,25 in 2026).

Voorwaarden voor aanvullend geboorteverlof

• Werknemer heeft eerst het standaard geboorteverlof opgenomen

• Aanvraag minimaal 4 weken voor de aanvang van het verlof

• Vroegst mogelijke ingangsdatum: 1 week na start standaard geboorteverlof

• Verlof opgenomen binnen 6 maanden na geboorte

Flexibele opname

De werknemer kan kiezen hoe hij de 5 weken indeelt:

• 5 aaneengesloten weken

• 25 losse werkdagen verspreid over 10 weken (bijvoorbeeld 1 dag per week)

• Combinatie: 2 weken aaneengesloten plus 3 losse weken

• Een andere indeling die binnen 6 maanden past

In de aanvraag geeft de werknemer aan hoe hij het verlof wil indelen.

Betaald ouderschapsverlof: 9 weken in het eerste levensjaar

Sinds augustus 2022 kunnen beide ouders, dus ook de partner, 9 werkweken betaald ouderschapsverlof opnemen in het eerste levensjaar van het kind. UWV betaalt 70% van het dagloon, met dezelfde bovengrens als bij aanvullend geboorteverlof.

Voor partners (vaders en duomoeders) betekent dit dat het totale betaalde verlof rond de geboorte kan oplopen tot:

• 1 week geboorteverlof (100%)

• 5 weken aanvullend geboorteverlof (70%)

• 9 weken betaald ouderschapsverlof (70%)

• = 15 werkweken in totaal waarvan 14 weken via UWV

Daarbovenop is er nog 17 weken onbetaald ouderschapsverlof, op te nemen tot het kind 8 jaar wordt.

Hoeveel uitkering ontvangt de werknemer?

70% van het dagloon, gemaximeerd

Tijdens aanvullend geboorteverlof en betaald ouderschapsverlof betaalt UWV een uitkering van 70% van het dagloon. De uitkering is gemaximeerd op 70% van het maximumdagloon UWV.

In 2026 is het maximumdagloon €304,25 bruto per dag. De maximale uitkering per werkdag is dus 70% daarvan: €212,98. Per week (5 werkdagen): €1.064,88. Per maand (21,75 werkdagen): €4.632,32.

Werknemers met een hoog inkomen (bruto vanaf ongeveer €5.000 per maand) krijgen dus minder dan 70% van hun feitelijke loon. Werknemers met een lager inkomen krijgen 70% van hun werkelijke dagloon.

Cao-aanvulling tot 100%

In veel cao's vult de werkgever de UWV-uitkering aan tot 100% van het feitelijke loon. Dit komt vaker voor in zorg, onderwijs, overheid en grote delen van industrie. In MKB-cao's en horeca is aanvulling tot 100% minder gangbaar.

Aanvulling tot 100% is goed werkgeverschap en maakt het verlof financieel haalbaar voor werknemers met lagere inkomens. Controleer de cao voor de exacte regel in jouw sector.

Hoe UWV de uitkering uitbetaalt

UWV betaalt de uitkering standaard aan de werkgever, die het doorbetaalt aan de werknemer. Je kunt in de aanvraag aangeven dat UWV direct aan de werknemer betaalt.

• Aan werkgever: 1 keer in de 4 weken achteraf

• Direct aan werknemer: 1 keer per week achteraf

Voor verlofdagen die al voorbij zijn op het moment van uitbetaling, betaalt UWV in één keer.

Stappenplan voor de werkgever

Stap 1: aanvraag werknemer ontvangen (4 weken vooraf)

De werknemer dient minimaal 4 weken voor de gewenste ingangsdatum een schriftelijke aanvraag in (brief of e-mail). Bij vroeggeboorte of andere onverwachte situaties: zo snel mogelijk na de geboorte. De aanvraag bevat:

• Geboortedatum van het kind

• Aantal weken aanvullend geboorteverlof (1 tot 5 weken)

• Gewenste ingangsdatum

• Hoe het verlof wordt verdeeld (aaneengesloten of uitgespreid)

• Bevestiging dat het standaard geboorteverlof is opgenomen

Stap 2: UWV-aanvraag indienen

Jij dient de uitkeringsaanvraag in via het UWV-werkgeversportaal. Termijn: vanaf 4 weken voor aanvang tot 4 weken na de laatste verlofdag. UWV beslist binnen 4 weken na ontvangst van de volledige aanvraag.

Wat heb je nodig:

• Geboortedatum van het kind

• Aantal weken verlof

• Ingangsdatum

• Bevestiging dat het standaard geboorteverlof is opgenomen binnen 4 weken na de geboorte

• Keuze: UWV betaalt aan werkgever of direct aan werknemer

Lukt het portaal niet? Gebruik het formulier "Aanvragen WAZO-uitkering" op uwv.nl.

Stap 3: vervangingsplanning organiseren

Bij 5 aaneengesloten weken afwezigheid (eventueel verlengd met betaald ouderschapsverlof) heb je vervanging nodig. Drie opties:

• Tijdelijke kracht inhuren

• Taken herverdelen binnen het team

• Niet-kritieke taken uitstellen

Bij flexibele uitspreiding (1 dag per week over 25 weken) is de impact verspreid maar duurt langer. Plan vroeg, zodra de aanvraag binnen is.

Stap 4: uitbetaling en administratie

UWV betaalt de uitkering aan jou (of direct aan werknemer). Je verwerkt dit in je salarisadministratie. Werkt je cao met aanvulling tot 100%? Boek het werkgevers-deel apart van het UWV-deel, anders ontstaan loonfouten in de loonstaat.

Wat als de werknemer of werkgever te laat aanvraagt?

Vraag jij als werkgever de UWV-uitkering te laat aan, dan keert UWV alleen uit voor de periode binnen 1 jaar voor de aanvraag-datum. Verlof van langer dan een jaar geleden valt buiten de uitkering. De werknemer heeft dan onbetaald verlof gehad zonder UWV-compensatie.

Mag ik vaderschapsverlof weigeren of aanpassen?

Weigeren mag niet. Vaderschapsverlof (zowel geboorteverlof als aanvullend) is een wettelijk recht onder de WAZO. Je bent verplicht het toe te kennen aan een werknemer die aan de voorwaarden voldoet.

Aanpassingen voorstellen mag tot 2 weken voor aanvang, mits er zwaarwegende bedrijfsbelangen zijn én in goed overleg met de werknemer. Voorbeeld: een productiebedrijf met een planmatige stop in een specifieke week, waardoor 5 aaneengesloten weken in dat moment de bezetting voor onderhoud onmogelijk maakt. Voorbeeld dat geen zwaarwegend belang is: collega's die ook vakantie willen, want dat is reguliere planning.

Calamiteitenverlof rond de bevalling

Bijwonen van de bevalling, naar het ziekenhuis rijden, of de aangifte bij de gemeente vallen niet onder vaderschapsverlof. Hiervoor geldt calamiteitenverlof (kort verzuim). De werknemer ontvangt zijn volledige loon en de uren worden niet van vakantiedagen of geboorteverlof afgetrokken.

Calamiteitenverlof start zodra de werknemer redelijkerwijs niet kan werken vanwege de bevalling, en eindigt zodra het reguliere geboorteverlof ingaat.

Vakantiedagen, pensioen en toeslagen

1. Vakantiedagen: lopen volledig door tijdens vaderschapsverlof, geboorteverlof, aanvullend geboorteverlof en betaald ouderschapsverlof. De werkgever mag voor deze verlofdagen geen vakantiedagen aftrekken.

2. Pensioen: in de meeste pensioenregelingen loopt de opbouw door, maar dit verschilt per fonds. Werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder maken samen afspraken. Geen wettelijke verplichting.

3. Vakantiebijslag: UWV betaalt 8% vakantiegeld over de uitkering, gelijktijdig met de uitkering uitbetaald.

4. Bovenwettelijke vakantiedagen: afhankelijk van cao kan de opbouw doorlopen of stoppen. Controleer de cao.

Adoptie- en pleegzorgverlof

Voor adoptie of pleegzorg geldt een aparte regeling onder de WAZO. Beide ouders hebben recht op:

• 6 weken verlof bij adoptie of pleegzorg (uitkering 100% via UWV, met maximum)

• Op te nemen vanaf 4 weken voor opname tot 22 weken na opname

Daarnaast hebben beide ouders bij adoptie of pleegzorg recht op betaald ouderschapsverlof (9 weken, 70%) in het eerste jaar na opname. Aanvullend geboorteverlof (de 5 weken) geldt niet bij adoptie of pleegzorg, omdat dat specifiek aan de bevalling is gekoppeld.

Vergelijking met andere verlofvormen rond geboorte

Vier verlofvormen die rond een geboorte spelen, met verschillende regels en bronnen.

Speciale situaties

Meerlingen. Bij geboorte van een tweeling of meerling blijft het aanvullend geboorteverlof gelijk: 5 werkweken in totaal, niet per kind. Bij betaald ouderschapsverlof geldt dit echter wel per kind: bij een tweeling heeft elke ouder recht op 2 keer ouderschapsverlof.

Vroeggeboorte. Het verlof gaat niet automatisch eerder in. De werknemer meldt het verlof zo snel mogelijk als de 4-weken-aanvraagtermijn niet meer haalbaar is. Het verlof moet alsnog binnen 6 maanden na de feitelijke geboortedatum worden opgenomen.

DGA's en alfahulpen. Sinds 2 augustus 2022 kunnen ze de aanvullend geboorteverlof-uitkering zelf aanvragen via Mijn UWV. De uitkering bedraagt 70% van het wettelijk minimumloon (21+) op basis van gewerkte uren.

Werkloosheid tijdens verlof. Wordt de werknemer werkloos tijdens betaald ouderschapsverlof, dan stopt het verlof op de eerste dag van werkloosheid. Aanvullend geboorteverlof loopt door tot de 6-maandentermijn afloopt.

Vaderschapsverlof registreren in je administratie

Voor een correcte verwerking moeten drie data-stromen kloppen: het verlofsaldo per categorie (geboorteverlof, aanvullend geboorteverlof, betaald ouderschapsverlof), de UWV-uitkering en eventuele cao-aanvulling, en de planning voor vervanging.

In verlofregistratie en urenregistratie software houd je elke verlofcategorie apart bij, zodat je salarisadministratie de juiste percentages kan toepassen. UWV-deel en eventuele werkgevers-aanvulling worden gesplitst geëxporteerd. Werknemers zien hun saldo via een app. Lees meer over verlofregistratie en salarisadministratie.

Klaar om vaderschapsverlof correct te verwerken?

Vaderschapsverlof zit vol details: drie verlofcategorieën, twee aanvraagtermijnen (werknemer bij werkgever, werkgever bij UWV), eventuele cao-aanvulling en correcte salarisexport van UWV-deel en werkgevers-deel apart. Eén fout in een schakel kan een te late uitkering, loonfout of bezettingsprobleem veroorzaken.