Rimpeldagen

Rimpeldagen zijn extra betaalde vrije uren voor oudere medewerkers in de Belgische zorg. Een voltijdse medewerker krijgt vanaf 45 jaar 96 uur per jaar, vanaf 50 jaar 192 uur en vanaf 55 jaar 288 uur. Officieel heet het vrijstelling van arbeidsprestaties, in de eindeloopbaanregeling; op de werkvloer zegt men ook ELB-dagen. In Nederland bestaat deze regeling niet.

Wat zijn rimpeldagen in de zorg

Het idee is simpel: zorgwerk is zwaar, en wie ouder wordt, heeft meer herstel nodig om het vol te houden. Daarom werkt een oudere zorgmedewerker minder uren met behoud van loon. De regeling rekent in uren per week: twee vanaf 45, vier vanaf 50 en zes vanaf 55 jaar. Omdat losse uren lastig in te roosteren zijn, worden ze meestal samengevoegd tot hele vrije dagen. Daar komt de bijnaam vandaan.

Leeftijden en rimpeldagen

De dagen zijn een omrekening, het recht staat in uren. Werkt een team met diensten van 7,6 uur, dan zijn 96 uur ruim twaalfenhalve dienst.

Voor wie gelden rimpeldagen in de zorg

De regeling geldt in de federale zorgsectoren, zoals ziekenhuizen, en in Vlaanderen onder meer in woonzorgcentra, centra voor kortverblijf en dagverzorging, psychiatrische verzorgingstehuizen, initiatieven beschut wonen, mobiele palliatieve equipes en een deel van de revalidatie. Welke regels precies gelden, hangt af van het paritair comité en de overheid die bevoegd is. Binnen zo'n voorziening telt het voor iedereen die de leeftijd bereikt, ook voor de schoonmaker en de medewerker van de receptie.

Premie of vrije uren

Alleen verpleegkundigen hebben een keuze. Zij kunnen de vrije uren ook laten uitbetalen als premie, een percentage van het voltijdse loon dat oploopt van 5,26 naar 15,78 procent. Voor de planning maakt die keuze veel uit. Een verpleegkundige van 56 die voor de premie kiest, blijft 288 uur per jaar inzetbaar. Kiest die voor vrije uren, dan moet iemand anders die uren opvangen. Vraag het daarom ruim voor je jaarplanning na.

Rimpeldagen berekenen voor deeltijders

Deeltijders krijgen hun rimpeldagen naar verhouding van hun contract. In de Belgische zorg is een voltijdse week meestal 38 uur, dus iemand die halftijds werkt en 45 is, krijgt 48 uur per jaar.

Wordt iemand halverwege het jaar 50, of verandert het contract, kijk dan in de regeling van je sector vanaf welke datum het nieuwe aantal geldt. Doe het daarna voor iedereen op dezelfde manier.

Impact op personeelsplanning en capaciteit

Tien verpleegkundigen boven de 55 die allemaal voor vrije uren kiezen, missen samen 2.880 uur per jaar. Dat is anderhalve voltijdse kracht die je ergens anders vandaan moet halen. In een team dat vergrijst, groeit dat elk jaar. Leg daarom per medewerker de geboortedatum naast de leeftijdsgrenzen en kijk een jaar vooruit wie er een stap bij krijgt. Hoe je zo'n tekort in bezetting omrekent, staat bij fte.

Hoe ga je als werkgever slim om met rimpeldagen

De meeste problemen ontstaan als rimpeldagen als losse uren binnenkomen, op het moment dat de medewerker ze nodig heeft. Een vaste vrije dag per maand is voor iedereen voorspelbaarder. Laat medewerkers hun rimpeldagen aanvragen zoals vakantie en verdeel de populaire weken eerlijk. En gebruik het jaarlijkse gesprek over de keuze tussen uren en premie om ook te vragen wat iemand verder nodig heeft om het werk vol te houden.

Wat betekent dit administratief

Houd rimpeldagen apart van het vakantiesaldo. Het aantal verandert met de leeftijd, en bij verpleegkundigen moet je ook vastleggen of ze voor uren of premie kozen. Wie rimpeldagen gewoon als vakantie boekt, ziet achteraf niet meer hoeveel de regeling werkelijk kostte. Ook het vakantiesaldo klopt dan niet meer.

Bestaan rimpeldagen in Nederland?

Niet als wettelijke regeling. Nederlandse zorgmedewerkers vinden afspraken voor oudere collega's in hun cao, en die verschillen per sector. De cao VVT, voor verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg, kent een generatieregeling die vaak 80-90-100 wordt genoemd: vanaf drie jaar voor de AOW-leeftijd ga je 20 procent minder werken, met behoud van 90 procent van je salaris en 100 procent pensioenopbouw. Je moet dan nog wel minimaal 18 uur per week werken. Zo staat het in de cao VVT 2025-2026; in het onderhandelingsresultaat voor de volgende cao, van juni 2026, is de regeling niet uitgebreid. Werk je in een ziekenhuis of de gehandicaptenzorg, kijk dan in die cao, want daar gelden andere afspraken.

Ook buiten de zorg kennen cao's soms seniorendagen. De voorwaarden veranderen bij elke nieuwe onderhandeling, dus kijk altijd in de actuele tekst van je eigen cao.

Rimpeldagen en ADV-dagen

Wie zoekt naar ADV-dagen in de zorg, komt vaak bij rimpeldagen uit. Het zijn twee verschillende regelingen. ADV-dagen, of roostervrije dagen, bouw je op doordat je per week meer werkt dan je contract zegt, en je krijgt die uren later terug als vrije dag. Rimpeldagen krijg je door je leeftijd, los van hoeveel je werkt. Een Belgische zorgmedewerker van 50 kan dus allebei hebben: roostervrije uren uit een langere werkweek en 192 uur vrijstelling vanwege de leeftijd. Houd ze in de administratie apart, want ze volgen andere regels.

Rimpeldagen bijhouden in Shiftbase

In de verlofregistratie van Shiftbase maak je voor rimpeldagen een eigen verlofsoort, los van de vakantie-uren, en leg je de opbouw vast per contracttype. Medewerkers zien hun saldo in de app en vragen hun uren daar aan. Keur je een aanvraag goed, dan past het rooster zich aan en zie je meteen welke dienst nog open staat.