Verlof bij overlijden

Overlijdt een ouder, schoonouder, opa of oma van een medewerker, dan heeft die medewerker recht op vrij met behoud van loon. Dat recht staat in de Wet arbeid en zorg. Hoeveel dagen het precies zijn, regelt meestal de cao.

Wat is verlof bij overlijden?

Verlof bij overlijden is vrije tijd met behoud van loon voor een medewerker van wie een huisgenoot of naast familielid overlijdt, voor de eerste dringende zaken, het regelen van de uitvaart en de uitvaart zelf. In de wet heet het kort verzuimverlof (art. 4:1 Wet arbeid en zorg). Op de werkvloer zeggen mensen ook calamiteitenverlof, bijzonder verlof of rouwverlof.

De wet geeft geen aantal dagen. De medewerker krijgt een korte tijd die naar redelijkheid wordt berekend: wat nodig is om het overlijden op te vangen en bij de uitvaart te zijn. Cao's maken daar vaste dagen van. Die gaan voor, zolang ze minstens het wettelijke recht geven. Van het loon tijdens dit verlof mag alleen een cao of een regeling met de ondernemingsraad afwijken (art. 4:7 Wet arbeid en zorg).

Valt het overlijden midden in een dienst, dan gaat de medewerker direct naar huis. Dat eerste deel is het calamiteitenverlof uit hetzelfde wetsartikel. De medewerker meldt het verlof vooraf, of zo snel als het lukt (art. 4:3).

Voor welke familieleden geldt het recht op verlof?

Het wettelijke recht geldt bij het overlijden en de uitvaart van:

• een huisgenoot, ook iemand die geen familie is, zoals een samenwonende partner;

• familie in de rechte lijn: ouders, kinderen, grootouders, kleinkinderen;

• familie in de tweede graad van de zijlijn: broers en zussen;

• dezelfde familie van de echtgenoot of geregistreerde partner, de aanverwanten.

Dat laatste punt is waar het in de praktijk vaak misgaat. Aanverwantschap ontstaat alleen door een huwelijk of een geregistreerd partnerschap (art. 1:3 BW). Een medewerker die ongehuwd samenwoont, heeft bij het overlijden van de vader van de partner dus geen wettelijke schoonvader. De cao kan schoonouders wel meetellen. Veel werkgevers maken dat onderscheid ook niet. Na een scheiding blijft de aanverwantschap bestaan.

Ooms, tantes, neven en nichten vallen buiten de wet. Een vriend of collega ook, tenzij die een huisgenoot was.

Hoeveel dagen verlof bij overlijden per familielid

Twee grote cao's voor roosterende werkgevers laten zien hoe verschillend de dagen kunnen uitpakken. De horeca-cao telt in dagen, de cao retail non-food in vaste momenten rond het overlijden en de uitvaart. Beide geven het verlof met loon.

Staat een familielid wel in de wet en niet in de cao, zoals een kleinkind in de horeca, dan houdt de medewerker het wettelijke kort verzuim: een korte, redelijke tijd met loon, bijvoorbeeld om de uitvaart bij te wonen. De cao mag dat recht niet weghalen.

Beide cao's geven het verlof alleen voor uren waarop de medewerker normaal zou werken. Valt de uitvaart op een vrije dag, dan levert dat geen extra vrije dag op. De retail-cao zegt dat met zoveel woorden voor parttimers, de horeca-cao sluit een werkdag uit waarop iemand gebruikelijk niet werkt. Cao-partijen in de retail spraken af de tekst over bijzonder verlof inclusiever te maken; de tabel volgt de versie van 4 februari 2026.

Zonder cao bepaal je zelf hoeveel dagen je geeft, met het wettelijke recht als ondergrens. Leg het vast in de arbeidsovereenkomst of het personeelshandboek, per familielid, zodat een leidinggevende niet op het moment zelf hoeft te beslissen.

Van overlijden tot uitvaart: hoe de dagen vallen

Een uitvaart is niet eerder dan 36 uur na het overlijden en uiterlijk op de zesde werkdag daarna. Weekenden en feestdagen tellen niet mee. Met toestemming van de burgemeester mag het later, bijvoorbeeld als familie uit het buitenland moet komen. Tussen overlijden en uitvaart zit dus meestal een volle werkweek. De verlofdagen liggen daar ergens in.

Wat de medewerker die week van je vraagt, is vooral duidelijkheid: welke diensten vervallen, wie neemt ze over en hoeft er iets aangevraagd te worden. Achteraf mag je vragen om aannemelijk te maken dat het verlof nodig was (art. 4:4). Een rouwkaart is daarvoor genoeg. Vakantie-uren afschrijven voor deze dagen mag alleen als de medewerker daarmee instemt (art. 4:6).

Rekenvoorbeeld: een uitvaart in de winkelweek

Een verkoopster in een kledingwinkel werkt 24 uur per week in 3 diensten van 8 uur, op maandag, woensdag en vrijdag. Ze is getrouwd. Op zaterdag overlijdt haar schoonvader, de uitvaart is de vrijdag erna.

De cao retail non-food geeft bij een schoonouder de dag van de uitvaart plus de dag van overlijden of een dag ertussen. De vrijdag is een werkdag: 8 uur verlof. De zaterdag van het overlijden is geen werkdag en levert niets op, dus kiest ze een dag ertussen, de woensdag: nog 8 uur. Samen is dat 16 uur betaald buitengewoon verlof. Haar saldo vakantie-uren blijft gelijk. Wil ze de maandag ook vrij, dan is dat een vakantiedag die ze zelf aanvraagt.

Was ze ongehuwd samenwonend geweest, dan gaf de wet haar bij deze schoonvader geen recht. De retail-cao noemt schoonouders zonder dat voorbehoud, dus in de winkel had ze dezelfde uren gekregen.

Rouwverlof na de uitvaart

Rouwverlof voor de weken na de uitvaart is in Nederland niet wettelijk geregeld. Wat een medewerker dan krijgt, hangt af van de cao, de arbeidsovereenkomst en van jou. Werkgevers die iemand een tijd laten bijkomen, doen dat meestal met een combinatie van:

• extra verlof met loon, als eigen afspraak bovenop de cao;

• vakantie-uren, op verzoek van de medewerker;

• onbetaald verlof, als de medewerker langer weg wil;

• tijdelijk minder uren of lichtere diensten, met een datum waarop je samen terugkijkt.

Meldt een medewerker zich na een overlijden ziek, dan beoordeelt de bedrijfsarts of iemand kan werken, niet de leidinggevende. Ga het gesprek aan over wat iemand nu aankan; een afspraak over een paar kortere diensten geeft iemand een weg terug naar het werk.

Er ligt een wetsvoorstel voor wettelijk rouwverlof: de Wet invoering rouwverlof (Kamerstuk 36589), in juli 2024 ingediend door Kamerleden van SGP, CDA en ChristenUnie. Het geeft betaald verlof bij een overlijden in een gezin met minderjarige kinderen, dus bij het overlijden van een partner of een minderjarig kind. Begin november 2026 ligt het voorstel nog bij de Tweede Kamer en is het niet aangenomen.

Verlof bij overlijden in je verlofregistratie

Wie verlof bij overlijden als vakantie boekt, ziet het saldo een paar uur te laag uitkomen. Een half jaar later weet niemand meer waarom. Maak er daarom een eigen verlofsoort van, los van de vakantie-uren. In Shiftbase vraagt een medewerker het verlof aan in de mobiele app, kiest de verlofsoort en zet er een notitie bij. In de verlofregistratie bepaal je per verlofregeling wat er met de ingeroosterde diensten gebeurt zodra je het verlof goedkeurt. Goedgekeurd verlof komt bij de gewerkte uren te staan en gaat mee in het loonrapport voor de salarisadministratie.