Mag ik als werkgever verlof weigeren bij overlijden?

Calamiteitenverlof mag je niet weigeren. Iemand moet een noodsituatie kunnen regelen. Bij bijzonder verlof voor de uitvaart mag je in theorie weigeren als het bedrijfsbelang extreem in gevaar komt, maar in de praktijk gebeurt dit zelden. Het weigeren van dit verlof verstoort de arbeidsrelatie vaak onherstelbaar.

Tellen deze dagen mee als vakantiedagen?

Nee. Calamiteitenverlof en bijzonder verlof of buitengewoon verlof zijn extra verlofvormen. Je mag deze uren dus niet zomaar van het saldo vakantie-uren afhalen, tenzij de werknemer zelf extra lang vrij wil nemen na de uitvaart en dit in overleg gaat.

Hoe zit het met parttimers?

Voor parttimers geldt in principe hetzelfde recht. Overlijdt een naaste en valt de uitvaart op een dag dat de parttimer normaal gesproken werkt? Dan heeft deze medewerker recht op doorbetaald verlof voor die uren. Valt de uitvaart op een vrije dag, dan hoeft er doorgaans niet gecompenseerd te worden, al verschilt dit per CAO.

Hoeveel dagen verlof krijg je bij het overlijden van een familielid?

Dat hangt af van de cao en de graad van verwantschap. In veel cao's is dat 4 dagen bij een partner, kind of ouder (1e graad), 2 dagen bij een grootouder, broer of zus (2e graad) en 1 dag bij verdere familie (3e en 4e graad). Is er geen cao, dan bepaal je dit als werkgever zelf.

Is rouwverlof wettelijk verplicht?

Nee. Er is in Nederland geen wettelijk recht op rouwverlof. Wel heeft een medewerker recht op calamiteitenverlof voor de acute zaken direct na een overlijden, en staat de duur van het verlof rond de uitvaart meestal in de cao. Sinds juli 2024 ligt er een wetsvoorstel om rouwverlof wettelijk te regelen.

Wat is het verschil tussen rouwverlof en calamiteitenverlof?

Calamiteitenverlof is wettelijk en bedoeld voor de acute, dringende zaken direct na een overlijden. Rouwverlof is de algemene term voor het verlof om te rouwen; dat is niet apart wettelijk geregeld en loopt via calamiteitenverlof en bijzonder verlof.

Verlof bij overlijden: regels en aantal dagen rouwverlof

Verlof bij overlijden is het verlof dat een medewerker opneemt na het overlijden van een dierbare, om afscheid te nemen, de uitvaart te regelen en het verlies te verwerken. Het wordt ook wel rouwverlof genoemd. In Nederland is dit verlof niet als apart recht in de wet vastgelegd: het loopt via het calamiteitenverlof en het bijzonder verlof, en de precieze duur staat meestal in de cao of arbeidsovereenkomst. In dit artikel lees je hoeveel dagen gebruikelijk zijn, wat je als werkgever moet doorbetalen en hoe je er als goed werkgever mee omgaat.

In het kort: Verlof bij overlijden (rouwverlof) is niet wettelijk geregeld als apart recht. Een medewerker heeft wel recht op calamiteitenverlof voor de eerste dringende zaken, dat kan overgaan in bijzonder verlof. Hoeveel dagen een medewerker krijgt, staat meestal in de cao en hangt af van de graad van verwantschap: vaak 4 dagen bij een partner of kind (1e graad), 2 dagen bij grootouders, broers of zussen (2e graad) en 1 dag bij verdere familie (3e en 4e graad). Tijdens dit verlof betaal je het salaris door. Is er niets in een cao of contract geregeld, dan bepaal je als werkgever zelf hoeveel verlof je geeft, en mag je een verzoek in principe weigeren. Sinds juli 2024 ligt er een wetsvoorstel om rouwverlof wel wettelijk te regelen.

Wat is verlof bij overlijden?

Verlof bij overlijden is vrij opnemen na het overlijden van een familielid of dierbare, met behoud van loon. In de praktijk wordt het ook rouwverlof genoemd. Het geeft een medewerker de ruimte om de uitvaart te regelen, afscheid te nemen en het verlies een plek te geven, zonder dat dit ten koste gaat van vakantiedagen.

Anders dan bijvoorbeeld zwangerschapsverlof of ouderschapsverlof kent Nederland geen apart wettelijk recht op rouwverlof. Het verlof bij een overlijden loopt daarom via twee andere verlofsoorten:

Calamiteitenverlof voor de eerste uren of dagen, om acute zaken te regelen.
Bijzonder verlof (ook wel buitengewoon verlof) voor de dagen rond de uitvaart, meestal geregeld in de cao.

Hoeveel dagen verlof bij overlijden krijgt een medewerker?

Het aantal dagen is niet wettelijk vastgelegd, maar bepaald in de cao, de arbeidsovereenkomst of het bedrijfsreglement. De meeste cao's gaan uit van de graad van verwantschap: hoe dichter de band, hoe meer dagen. Dit is de regeling die in veel cao's terugkomt:

Graad van verwantschap	Voorbeeld	Gebruikelijk aantal dagen
1e graad	Partner, (stief)kind, ouder	4 dagen (van de dag van overlijden tot en met de uitvaart)
2e graad	Grootouder, broer, zus, kleinkind	2 dagen
3e en 4e graad	Oom, tante, neef, nicht, overgrootouder	1 dag (de dag van de uitvaart)

Let op: dit zijn richtlijnen die in veel cao's voorkomen, maar de jouwe kan afwijken. Controleer dus altijd wat er in de cao of arbeidsovereenkomst van je organisatie staat. Heb je niet met een cao te maken, dan bepaal je zelf hoeveel verlof je geeft.

Is rouwverlof wettelijk geregeld?

Nee. Er bestaat in Nederland geen wettelijk recht op rouwverlof als losse verlofsoort. Dat betekent dat een medewerker geen wettelijke aanspraak kan maken op een vast aantal rouwdagen, tenzij dit in de cao of arbeidsovereenkomst staat. Staat er niets geregeld, dan mag je als werkgever een verzoek om rouwverlof in principe weigeren.

Wat een medewerker wél altijd heeft, is recht op calamiteitenverlof voor de acute situatie direct na een overlijden. Daarover lees je meer bij calamiteitenverlof.

In juli 2024 is het wetsvoorstel Wet invoering rouwverlof bij de Tweede Kamer ingediend. Het doel daarvan is om rouwende medewerkers meer ruimte te geven en langdurige uitval te voorkomen. Op dit moment is dit nog een voorstel en geen geldend recht, dus blijft het verlof bij overlijden voorlopig een zaak van calamiteitenverlof, bijzonder verlof en cao-afspraken.

Verschil tussen calamiteitenverlof, bijzonder verlof en rouwverlof

Rond een overlijden lopen drie begrippen door elkaar. Dit is hoe ze zich tot elkaar verhouden:

Calamiteitenverlof is wettelijk geregeld en bedoeld voor acute, onverwachte situaties. Direct na een overlijden kan een medewerker het opnemen om dringende zaken te regelen, van een paar uur tot een paar dagen. Het loon loopt door.
Bijzonder verlof (of buitengewoon verlof) is de verzamelnaam voor verlof bij gebeurtenissen zoals een huwelijk, verhuizing of overlijden. Dit is niet wettelijk vastgelegd, maar staat meestal in de cao. De dagen rond de uitvaart vallen hieronder.
Rouwverlof is geen aparte wettelijke verlofsoort, maar de gangbare term voor het geheel: het verlof dat een medewerker opneemt om te rouwen na een overlijden.

In de praktijk gaat het calamiteitenverlof voor de eerste acute zaken vaak naadloos over in bijzonder verlof voor de dagen rond de uitvaart.

Wordt verlof bij overlijden doorbetaald?

Ja. Zowel calamiteitenverlof als bijzonder verlof bij een overlijden zijn verlof met behoud van loon. Je betaalt het salaris van je medewerker dus gewoon door tijdens deze dagen. Geef je een medewerker extra rouwdagen bovenop wat de cao voorschrijft, dan bepaal je zelf of je die volledig, gedeeltelijk of onbetaald toekent. Verlof bij overlijden gaat niet ten koste van de vakantiedagen van je medewerker.

Wat als een medewerker meer tijd nodig heeft?

Rouw laat zich niet vangen in een vast aantal dagen. Het kan zijn dat een medewerker na de officiële verlofdagen meer tijd nodig heeft om het verlies te verwerken. Als werkgever heb je dan een aantal mogelijkheden:

Extra rouwverlof geven met behoud van loon, ook als de cao dat niet voorschrijft.
Afspraken maken over tijdelijk minder of aangepast werken bij terugkeer.
In overleg vakantiedagen of onbetaald verlof inzetten als aanvulling.

Veel medewerkers melden zich na een verlies ziek omdat de standaard verlofdagen niet toereikend zijn. Door ruimte en maatwerk te bieden, voorkom je langdurige uitval en laat je zien dat je een betrokken werkgever bent. Maak waar mogelijk een afspraak die past bij de situatie van de medewerker, in plaats van strikt vast te houden aan het aantal dagen in de regeling.

Wat leg je vast als werkgever?

Check de cao en arbeidsovereenkomst: kijk welke regeling voor bijzonder verlof bij overlijden geldt en hoeveel dagen per graad zijn afgesproken.
Leg je beleid vast: zet in het personeelshandboek hoe je omgaat met verlof bij overlijden, inclusief eventueel extra rouwverlof.
Registreer het verlof apart: houd verlof bij overlijden gescheiden van vakantiedagen, zodat het saldo van je medewerker klopt.
Wees flexibel: beoordeel per situatie of de standaarddagen volstaan, zeker bij het overlijden van iemand die geen familie is maar wel dichtbij stond.

Veelgestelde vragen

Calamiteitenverlof mag je niet weigeren. Iemand moet een noodsituatie kunnen regelen. Bij bijzonder verlof voor de uitvaart mag je in theorie weigeren als het bedrijfsbelang extreem in gevaar komt, maar in de praktijk gebeurt dit zelden. Het weigeren van dit verlof verstoort de arbeidsrelatie vaak onherstelbaar.
Nee. Calamiteitenverlof en bijzonder verlof of buitengewoon verlof zijn extra verlofvormen. Je mag deze uren dus niet zomaar van het saldo vakantie-uren afhalen, tenzij de werknemer zelf extra lang vrij wil nemen na de uitvaart en dit in overleg gaat.
Voor parttimers geldt in principe hetzelfde recht. Overlijdt een naaste en valt de uitvaart op een dag dat de parttimer normaal gesproken werkt? Dan heeft deze medewerker recht op doorbetaald verlof voor die uren. Valt de uitvaart op een vrije dag, dan hoeft er doorgaans niet gecompenseerd te worden, al verschilt dit per CAO.
Dat hangt af van de cao en de graad van verwantschap. In veel cao's is dat 4 dagen bij een partner, kind of ouder (1e graad), 2 dagen bij een grootouder, broer of zus (2e graad) en 1 dag bij verdere familie (3e en 4e graad). Is er geen cao, dan bepaal je dit als werkgever zelf.
Nee. Er is in Nederland geen wettelijk recht op rouwverlof. Wel heeft een medewerker recht op calamiteitenverlof voor de acute zaken direct na een overlijden, en staat de duur van het verlof rond de uitvaart meestal in de cao. Sinds juli 2024 ligt er een wetsvoorstel om rouwverlof wettelijk te regelen.
Ja. Calamiteitenverlof en bijzonder verlof bij een overlijden zijn verlof met behoud van loon. Geef je extra rouwdagen, dan bepaal je zelf of die betaald of onbetaald zijn.
Calamiteitenverlof is wettelijk en bedoeld voor de acute, dringende zaken direct na een overlijden. Rouwverlof is de algemene term voor het verlof om te rouwen; dat is niet apart wettelijk geregeld en loopt via calamiteitenverlof en bijzonder verlof.

Verlof bij overlijden bijhouden in je administratie

Rond een overlijden wil je als werkgever niet bezig zijn met administratie, maar het verlof moet wel goed geregistreerd staan. Anders ontstaat er later onduidelijkheid over hoeveel dagen zijn opgenomen en of het saldo van je medewerker nog klopt.

In je Shiftbase-account leg je verlof bij overlijden vast als een aparte verlofsoort, los van de vakantiedagen. Zo zie je in één overzicht welk verlof is opgenomen en blijft de bezetting inzichtelijk, ook als je op dat moment je hoofd er niet bij wilt hebben.