Verlof bij overlijden is het recht op vrijaf na het overlijden van een naaste. Dit artikel is bedoeld voor werkgevers en HR-professionals die te maken krijgen met medewerkers die een dierbare verliezen. Het is belangrijk om de regels rond verlof bij overlijden goed te kennen, zodat je als werkgever of HR-professional niet alleen voldoet aan de wettelijke en organisatorische verplichtingen, maar ook op een respectvolle manier kunt omgaan met medewerkers in een moeilijke periode. Duidelijkheid over de rechten en plichten rondom verlof bij overlijden voorkomt misverstanden, zorgt voor rust bij de medewerker en helpt de organisatie soepel te blijven draaien.
Wat is verlof bij overlijden precies?
Verlof bij overlijden is de periode waarin een medewerker vrij is na het overlijden van een familielid of naaste. Juridisch gezien bestaat er in Nederland geen enkele wet die dit letterlijk 'rouwverlof' noemt. In de praktijk gaat het om een combinatie van twee regelingen: calamiteitenverlof en bijzonder verlof. Er is geen wettelijke basis voor rouwverlof; de regels staan in CAO's, contracten, of worden per geval afgesproken.
Het calamiteitenverlof is bedoeld voor de directe noodsituatie. Denk aan het moment dat het telefoontje binnenkomt en de medewerker direct naar huis of het ziekenhuis moet. Dit recht is wettelijk vastgelegd in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en geldt voor iedereen, ongeacht het contract.
Daarna volgt vaak het bijzonder verlof (of kortdurend verlof). Dit zijn de dagen die bedoeld zijn voor de rouwperiode tot aan de uitvaart en de begrafenis of crematie zelf. De regels hiervoor staan meestal niet in de wet, maar zijn vastgelegd in de CAO, het bedrijfsreglement of de arbeidsovereenkomst. Hierin staat precies hoeveel dagen doorbetaald worden en voor welke familieleden dit geldt.
Op hoeveel dagen verlof heeft een werknemer recht?
De graad van verwantschap bepaalt hoeveel verlof een werknemer krijgt bij het overlijden van een familielid. Het antwoord op deze vraag hangt sterk af van de relatie die de werknemer had met de overledene. Hoewel de wet geen harde getallen noemt voor bijzonder verlof, volgen de meeste organisaties en CAO’s in 2026 een vaste richtlijn. Het is verstandig om deze standaarden in je eigen personeelsreglement op te nemen, zodat er tijdens een emotionele week geen discussie ontstaat over uren.
Hieronder vind je een overzicht van de gebruikelijke verlofdagen per graad van verwantschap:
| 👥 Graad van verwantschap | 📆 Aantal dagen verlof |
|---|---|
| 1️⃣ Eerstegraads | 4 dagen |
| 2️⃣ Tweedegraads | 2 dagen |
| 3️⃣ Derde / vierde graads | 1 dag |
| 🤝 Niet-familieleden | In overleg met werkgever |
Bron: cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsreglement.
Wordt het salaris doorbetaald tijdens dit verlof?
Het financiële plaatje is voor jou als werkgever natuurlijk ook van belang. Moet je het loon doorbetalen als iemand niet werkt vanwege een sterfgeval?
Verlofregistratie: Waarom foutloze administratie rust geeft
Wanneer een medewerker te maken krijgt met een sterfgeval, staat hun wereld stil. Op de werkvloer draait alles echter door. Juist op dat snijvlak tussen emotie en planning gaat het vaak mis. Er worden appjes gestuurd, mondelinge toezeggingen gedaan ("Blijf maar zolang thuis als nodig is") en collega’s springen ad hoc in.
Achteraf blijkt dan vaak dat de urenregistratie niet klopt. Is het geboekt als vakantie of als bijzonder verlof? Krijgt de invaller wel uitbetaald? Voor je het weet, moet je een rouwende medewerker lastigvallen met administratieve vragen over hun loonstrook. Dat is het laatste wat je wilt.
Shiftbase voorkomt dit gedoe. In plaats van losse mailtjes of briefjes, boek je het verlof direct onder de juiste categorie in. Je ziet meteen het effect op de bezetting en wie er beschikbaar is om het gat in het rooster op te vangen. Het klinkt misschien zakelijk, maar een strakke registratie is op dit soort momenten juist een vorm van zorg. Het geeft de medewerker de zekerheid dat alles geregeld is, zonder dat zij erachteraan hoeven te bellen.
Rouw op de werkvloer: Tips voor na het verlof
Met een goed softwarepakket heb je de administratieve zorgen weggenomen, maar de menselijke kant begint eigenlijk pas na de uitvaart. Rouw laat zich niet in een vast aantal dagen vangen. Als een collega na een week weer op de werkvloer verschijnt, betekent dit niet dat alles weer 'normaal' is.
Het gesprek vooraf
-
Bel even voordat de medewerker weer begint.
-
Vraag niet alleen "kom je maandag weer?", maar ook "wat heb je nodig om weer te starten?".
-
Sommige mensen vinden afleiding in werk fijn, anderen hebben tijdelijk wat lichtere taken nodig.
Een zichtbaar gebaar
-
Stuur namens het team een kaart of bloemen naar de uitvaart of naar het huisadres.
-
Het lijkt klein, maar medewerkers onthouden jarenlang of hun werkgever iets van zich liet horen op dit moment.
De lange termijn
-
Vraag na een maand nog eens hoe het gaat.
-
Vaak is de aandacht van de omgeving dan weggezakt, terwijl het gemis dan pas echt binnenkomt.
-
Even vijf minuten apart zitten bij het koffieapparaat maakt al een groot verschil.
Conclusie: Duidelijkheid helpt
Verlof bij overlijden is geen onderwerp waar je dagelijks mee bezig wilt zijn, maar als het moment daar is, moet het gewoon goed geregeld zijn. Of het nu gaat om de wettelijke kaders van calamiteitenverlof of de specifieke afspraken in jouw CAO voor bijzonder verlof; duidelijkheid is het sleutelwoord.
Voor de medewerker biedt die duidelijkheid rust in een hectische tijd. Voor jou als werkgever zorgt het ervoor dat de organisatie blijft draaien, zonder dat je achteraf in de knoop komt met de urenadministratie.
- Eenvoudige personeelsplanning
- Overzichtelijke urenregistratie
- Makkelijke verlofregistratie
