Adoptieverlof 2026: regels, aanvraag en uitkering voor werkgevers

Adoptieverlof is wettelijk verlof voor werknemers die een kind adopteren of een pleegkind in huis nemen. Het bedraagt maximaal 6 weken voor beide situaties. UWV betaalt een uitkering van 100% van het dagloon, gemaximeerd op 100% van het maximumdagloon UWV (€304,25 bruto per dag in 2026). De werkgever vraagt deze uitkering aan via het UWV-werkgeversportaal. Het recht volgt uit de Wet arbeid en zorg (WAZO).

Wat is adoptieverlof?

Adoptieverlof is wettelijk verlof voor werknemers die een kind adopteren of pleegkind in huis nemen, om aan elkaar te wennen en een gezinsband te vormen. Pleegzorgverlof is wettelijk identiek geregeld: zelfde duur, zelfde uitkering, zelfde aanvraagprocedure. Beide vallen onder de WAZO en geven recht op een UWV-uitkering. Adoptieverlof is geen vervanging van zwangerschaps- en bevallingsverlof, dat alleen voor de moeder na bevalling geldt.

Wie heeft recht op adoptieverlof of pleegzorgverlof?

Een werknemer heeft recht op adoptieverlof als:

• Hij of zij een arbeidsovereenkomst heeft (geen zzp'er)
• Een rechtbank de adoptie officieel heeft uitgesproken (bij adoptie)
• Het pleegkind staat ingeschreven op het adres van de pleegouder (bij pleegzorg)
• Het kind in het gezin is opgenomen of binnenkort wordt opgenomen

Hoeveel weken en hoe wordt het opgenomen?

Het verlof bedraagt maximaal 6 werkweken. Dat is voor beide adoptie- en pleegzorgsituaties hetzelfde. Een werknemer hoeft niet alle 6 weken op te nemen, minder mag. De werknemer kan het verlof flexibel opnemen binnen een periode van 26 weken: vanaf 4 weken vóór de komst van het kind tot 22 weken erna. Drie veelvoorkomende patronen:

• Aaneengesloten: 6 weken in één blok rondom de komst
• Verspreid: bijvoorbeeld 30 dagen verdeeld over 12 weken (1 dag per week extra of 2 dagen om de week)
• Combinatie: 3 weken bij komst, daarna 3 weken in een latere fase

Voor de UWV-uitkering maakt de keuze tussen aaneengesloten of verspreid niet uit.

Hoeveel uitkering ontvangt de werknemer?

100% van het dagloon, gemaximeerd

Tijdens adoptieverlof betaalt UWV een uitkering van 100% van het dagloon, met als plafond 100% van het maximumdagloon UWV. In 2026 is dit maximum €304,25 bruto per dag (€6.617 per maand).

Werknemers met een hoog inkomen (vanaf ongeveer €5.000 bruto per maand) krijgen dus minder dan 100% van hun feitelijke loon. Werknemers met een lager inkomen krijgen 100% van hun werkelijke dagloon.

UWV betaalt de uitkering standaard aan de werkgever, die het doorbetaalt aan de werknemer. Je kunt in de aanvraag aangeven dat UWV direct aan de werknemer betaalt. Over de uitkering wordt 8% vakantiegeld berekend.

Cao-aanvulling

In sommige cao's staat dat de werkgever de UWV-uitkering aanvult tot het volledige feitelijke loon (bovenop het maximumdagloon). Dit is gangbaar in zorg, onderwijs en grote delen van industrie. Controleer je cao voor de exacte regel.

Stappenplan voor de werkgever

Stap 1: aanvraag werknemer ontvangen (3 weken vooraf)

De werknemer dient minimaal 3 weken vóór de gewenste ingangsdatum een schriftelijke aanvraag in. Bij plotselinge plaatsing van een pleegkind: zo snel mogelijk. De aanvraag bevat:

• Datum opname kind
• Aantal weken verlof
• Gewenste ingangsdatum
• Verspreid of aaneengesloten
• Documentatie: rechtbank-besluit (adoptie) of pleegzorgcontract (pleegzorg)

Stap 2: UWV-aanvraag indienen

Jij dient de uitkeringsaanvraag in via het UWV-werkgeversportaal. Termijn: 2 tot 4 weken voor de start van het verlof. UWV beslist binnen 4 weken na ontvangst van de volledige aanvraag.

Wat je nodig hebt:

• Datum komst kind
• Aantal weken verlof
• Bewijs van adoptie of pleegzorg (kopie rechtbank-besluit of pleegzorgcontract)
• Keuze: UWV betaalt aan werkgever of direct aan werknemer

Stap 3: vervangingsplanning organiseren

Bij 6 weken aaneengesloten afwezigheid plus eventueel aansluitend ouderschapsverlof heb je vervanging nodig. Drie opties: tijdelijke kracht, taken herverdelen binnen team, niet-kritieke taken uitstellen.

Stap 4: uitbetaling en administratie

UWV betaalt de uitkering aan jou (of direct aan werknemer). Je verwerkt dit in je salarisadministratie. Werkt je cao met aanvulling boven het maximumdagloon? Boek het werkgevers-deel apart. Houd UWV-deel en eventuele werkgevers-aanvulling gescheiden in je payroll.

Mag ik adoptieverlof weigeren of aanpassen?

• Weigeren mag niet. Adoptie- en pleegzorgverlof zijn wettelijke rechten onder de WAZO. Je bent verplicht het toe te kennen aan een werknemer die aan de voorwaarden voldoet.

• Gespreide opname kun je weigeren als er zwaarwegende bedrijfsbelangen zijn. Je kunt dan vragen om aaneengesloten opname in plaats van verspreid. De werknemer kan hierop bezwaar maken.

Adoptieverlof verspreid of aaneengesloten opnemen

Drie veelvoorkomende keuzes met praktische voor- en nadelen:

Voor de UWV-uitkering maakt het geen verschil. Voor de relatie tussen werkgever en werknemer is het waardevol dit vroeg af te stemmen.

Aansluitend ouderschapsverlof (9 weken betaald)

Na adoptieverlof heeft de werknemer recht op ouderschapsverlof (artikel 6:1 WAZO). Dit is maximaal 26 keer de wekelijkse arbeidsduur per kind, op te nemen tot het kind 8 jaar is. Belangrijk:

• De eerste 9 weken zijn betaald (UWV-uitkering 70% dagloon) als opgenomen in het eerste jaar na komst kind
• De resterende 17 weken zijn onbetaald (cao kan afwijken)
• Voor adoptie- of pleegkinderen geldt dit per kind

Verschil tussen adoptie-, pleegzorg-, geboorte- en zwangerschapsverlof

Vier wettelijke verlofvormen rond komst van een kind:

Aanvullend geboorteverlof (de 5 weken) geldt niet bij adoptie of pleegzorg, omdat dat specifiek aan de bevalling is gekoppeld. Wel geldt het standaard geboorteverlof (1 week) als de partner een kind erkent.

Speciale situaties

1. Meerlingen en meerdere kinderen tegelijk. Bij gelijktijdige opname van twee of meer adoptie- of pleegkinderen krijgt de werknemer één keer 6 weken verlof, niet zes weken per kind. Voor ouderschapsverlof (9 weken betaald) geldt dit echter wel per kind.

2. Latere adoptie of plaatsing. Krijgt de werknemer een jaar later opnieuw een adoptie- of pleegkind, dan ontstaat opnieuw recht op 6 weken adoptieverlof.

3. Internationale adoptie. Bij adoptie uit het buitenland start het verlof bij de feitelijke opname in het Nederlandse gezin. De rechtbank-uitspraak in het buitenland is voldoende mits erkend door Nederlandse autoriteiten.

4. Wensouderverlof (toekomstige regeling). Voor wensouders via een draagmoeder is een voorstel in voorbereiding voor 6 weken verlof met UWV-uitkering. Wanneer dit wettelijk wordt is nog niet bekend.

5. Werknemer wordt ziek tijdens verlof. Het verlof loopt door, niet onderbroken door ziekte. De UWV-uitkering blijft.

Vakantieopbouw, pensioen en ziekte tijdens adoptieverlof

1. Vakantiedagen: lopen volledig door tijdens adoptieverlof. De werkgever mag voor deze verlofdagen geen vakantiedagen aftrekken.

2. Pensioen: in de meeste pensioenregelingen loopt de opbouw door, maar dit verschilt per fonds. Werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder maken samen afspraken.

3. Ziekte: als de werknemer ziek wordt tijdens adoptieverlof, blijft de uitkering gewoon doorlopen. Het verlof wordt niet onderbroken door ziekte.

4. Bovenwettelijke vakantiedagen: afhankelijk van cao kan opbouw doorlopen of stoppen.

Adoptieverlof registreren in je administratie

Voor een correcte verwerking moeten drie data-stromen kloppen: het verlofsaldo van de werknemer, de UWV-uitkering en eventuele cao-aanvulling, en de planning voor vervanging.

In verlofregistratie en urenregistratie software houd je adoptieverlof apart van geboorteverlof, ouderschapsverlof en vakantiedagen, zodat je salarisadministratie de juiste percentages toepast. UWV-deel en eventuele werkgevers-aanvulling worden gesplitst geëxporteerd. Werknemers zien hun saldo via een app.

Klaar om adoptieverlof correct te verwerken?

Adoptieverlof zit vol details: aanvraagtermijnen, UWV-procedure, eventuele cao-aanvulling, vervangingsplanning, en correcte salarisexport. Een fout in één van deze schakels kan een te late uitkering of loonfout veroorzaken.

Personeelsplanning en urenregistratie software!

• Eenvoudige personeelsplanning
• Overzichtelijke urenregistratie
• Makkelijke verlofregistratie

Gratis uitproberen Demo aanvragen