Adoptieverlof

Adoptieverlof is verlof voor een werknemer die een kind adopteert. Het duurt zes keer de wekelijkse arbeidsduur en valt binnen een periode van 26 weken: vanaf 4 weken vóór de komst van het kind tot en met 22 weken erna. In die weken vervangt een adoptie-uitkering van UWV het loon: 100% van het dagloon. Die uitkering vraag jij als werkgever aan. Het recht staat in artikel 3:2 van de Wet arbeid en zorg (WAZO).

Voor een pleegkind geldt een regeling die op bijna alle punten gelijk is, met eigen voorwaarden voor de plaatsing. Die staan bij pleegzorgverlof.

Wie heeft recht op adoptieverlof?

Elke werknemer met een arbeidsovereenkomst die een kind adopteert, heeft recht op adoptieverlof. Adopteert een stel samen, dan heeft ieder van de twee een eigen recht bij de eigen werkgever. Ze hoeven het verlof niet tegelijk op te nemen. Het recht is er los van geslacht of gezinsvorm.

Als voorwaarde noemt de Rijksoverheid dat de rechtbank de adoptie heeft uitgesproken. Bij de aanvraag van de uitkering vraagt UWV om een bewijs van adoptie, dat jij bij je werknemer opvraagt.

Een paar groepen vallen erbuiten of volgen een andere route. Een zzp'er heeft geen werkgever en dus geen adoptieverlof volgens de WAZO. Wie een WW-, Ziektewet- of loongerelateerde WGA-uitkering heeft, vraagt de adoptie-uitkering zelf aan bij UWV en neemt de zes weken aaneengesloten op. En eindigt het dienstverband minder dan 10 weken voordat het kind komt, dan kan de werknemer nog steeds een uitkering krijgen (artikel 3:10 WAZO).

Hoeveel weken adoptieverlof krijgt een werknemer?

De wet spreekt van zes weken, maar rekent in arbeidsduur: het verlof is zes keer het aantal uren dat iemand per week werkt. Voor een fulltimer met 40 uur is dat 240 uur. Voor een parttimer is het naar verhouding minder. Dat aantal uren heb je in je administratie nodig.

Rekenvoorbeeld: adoptieverlof van een parttimer

Een medewerker in de bediening werkt 24 uur per week, drie diensten van 8 uur. Haar adoptieverlof is 6 × 24 = 144 uur. Ze neemt de eerste 4 weken na de komst van het kind volledig vrij: 96 uur. Daarna werkt ze 6 weken lang twee diensten in plaats van drie. Dat is nog eens 48 uur, zodat het verlof na 10 weken op is, ruim binnen de periode van 26 weken.

Minder dan zes weken opnemen mag. Wat binnen de 26 weken niet is gebruikt, kan daarna niet meer worden opgenomen. Adopteert de werknemer twee of meer kinderen tegelijk, dan bestaat het recht maar één keer. Komt er later nog een adoptiekind, dan ontstaat er opnieuw recht op adoptieverlof.

Adoptieverlof aanvragen en gespreid opnemen

De werknemer meldt het verlof minstens 3 weken voordat het ingaat, met de ingangsdatum, het aantal uren en de manier waarop hij het wil opnemen. Stuur hem daarna een bevestiging, dan staat het voor allebei vast. Komt het kind eerder dan gepland, dan meldt hij het zo snel als het kan.

Het verlof zelf mag je niet weigeren. Over de vorm heb je beperkt iets te zeggen. Zes weken aaneengesloten is altijd toegestaan. Vraagt de werknemer om het verlof te spreiden over de 26 weken, dan mag je dat alleen afwijzen als zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen zich ertegen verzetten. De Rijksoverheid omschrijft dat als: het bedrijf komt er ernstig door in de problemen. Een rooster dat lastiger rond te krijgen is, valt daar meestal niet onder. Wijs je het af, dan neemt de werknemer de weken aaneengesloten op.

De adoptie-uitkering van UWV

Tijdens adoptieverlof betaal je geen loon. De werknemer krijgt een uitkering van 100% van zijn dagloon. UWV berekent dat dagloon uit het loon van het jaar vóór het verlof en hanteert een maximum. Dat maximumdagloon past UWV op 1 januari en 1 juli aan; sinds 1 juli 2026 is het € 309,91 bruto per dag. Verdient iemand meer, dan dekt de uitkering zijn loon niet helemaal. Of je het verschil aanvult, hangt af van je cao of van wat je zelf hebt afgesproken.

Zo vraag je de uitkering aan

• Doe de aanvraag tussen 4 en 2 weken voordat het verlof begint.

• Gebruik de Verzuimmelder in het werkgeversportaal van UWV of Digipoort en kies de melding "WAZO-verlof". Lukt dat niet, dan is er het formulier Aanvragen WAZO-uitkering.

• Vraag je werknemer om een bewijs van de adoptie en stuur dat na met het formulier Nasturen documenten na aanvraag WAZO-uitkering.

• Geef aan wie de uitkering krijgt: jij als werkgever, of de werknemer zelf.

UWV beslist binnen 4 weken nadat de aanvraag compleet is. Meestal betaalt UWV aan de werkgever, in één of twee keer. Jij betaalt het dan via de salarisadministratie door aan de werknemer. Eindigt het dienstverband tijdens het verlof, dan kan UWV rechtstreeks aan de werknemer betalen. Dat gebeurt dan wekelijks.

Vakantiedagen en ziekte tijdens adoptieverlof

Tijdens adoptieverlof bouwt de werknemer gewoon vakantiedagen op. Je mag niet vragen om het verlof te compenseren met vakantiedagen. Je schrijft er dus ook geen vakantie-uren voor af.

Wordt de werknemer ziek terwijl hij adoptieverlof heeft, dan loopt het verlof door. De weken schuiven niet op en er komt geen extra verlof bij. Is hij na afloop van het verlof nog ziek, dan meldt hij zich op dat moment ziek zoals altijd.

Ouderschapsverlof bij adoptie

Na het adoptieverlof kan de werknemer ouderschapsverlof opnemen. Dat is 26 weken per kind, op te nemen tot het kind 8 jaar is. Negen van die weken zijn betaald als de werknemer ze opneemt in het eerste jaar nadat het kind in het gezin is gekomen. UWV betaalt dan 70% van het dagloon, tot 70% van het maximumdagloon. Bij adoptie geldt dat per kind: wie twee kinderen tegelijk adopteert, krijgt één keer adoptieverlof maar twee keer betaald ouderschapsverlof.

Voor pleegkinderen werkt het anders. Daar bestaat het betaalde ouderschapsverlof één keer, ook als er meerdere pleegkinderen in het gezin wonen. De regels voor de opname en wat je als werkgever wel en niet mag weigeren, staan in de regels voor ouderschapsverlof.

Geen aanvullend geboorteverlof bij adoptie

Geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof zijn er voor de partner van de moeder die bevalt. Adoptieouders vallen daar niet onder: hun verlof rond de komst van het kind is het adoptieverlof, gevolgd door het ouderschapsverlof. Hoe het geboorteverlof voor partners werkt, lees je bij vaderschapsverlof.

Adoptieverlof is ook korter dan zwangerschaps- en bevallingsverlof, dat in totaal minstens 16 weken duurt. Dat verlof is vooral bedoeld om moeder en kind te beschermen en te laten herstellen van de bevalling. Bij adoptie gaat het om wennen aan elkaar.

Adoptieverlof in je rooster en administratie

Voor een werkgever met roosters is adoptieverlof vooral een planningsvraag: welke diensten vallen weg, wie neemt ze over en kloppen de uren straks voor UWV en de salarisadministratie. In Shiftbase maak je adoptieverlof aan als eigen afwezigheidstype, ingesteld in uren. Dan rekent het met de 6 × weekuren uit de wet en vult Shiftbase de uren automatisch in op basis van de contracturen. Zet je verlofopbouw aan voor dit type, dan blijven de vakantie-uren tijdens het verlof doorlopen, zoals de wet vraagt.

Je medewerker vraagt het verlof aan in de app en kiest daar het type. Keur je het goed, dan bepaal je wat er met de diensten in die weken gebeurt: eruit halen, laten staan of als open dienst klaarzetten, zodat iemand uit je team hem oppakt in de app. Het goedgekeurde verlof komt in het loonrapport te staan, dus je salarisadministratie ziet welke uren onder de adoptie-uitkering vallen. Met Nmbrs, AFAS of Loket gaan de uren via een koppeling naar je salarispakket. Hoe aanvragen, saldo's en goedkeuren in Shiftbase samenwerken, zie je bij het registreren van verlof.

Komt er een nieuwe Verlofwet?

Het kabinet wil de Wet arbeid en zorg vervangen door een Verlofwet met overzichtelijkere regels. Het voorstel lag van 29 juni tot 10 augustus 2026 in internetconsultatie en het streven is dat de wet in 2028 ingaat. Het is een voorstel, geen wet: tot er een nieuwe wet geldt, blijven de regels op deze pagina van kracht.