Doktersbezoek onder werktijd is een medische afspraak die een medewerker tijdens de werkuren bezoekt, bijvoorbeeld bij de huisarts, tandarts of een specialist. Er bestaat geen onvoorwaardelijk recht op betaald verlof voor elk doktersbezoek: de hoofdregel is dat een medewerker een afspraak zoveel mogelijk buiten werktijd plant. Kan dat aantoonbaar niet, dan kan er recht zijn op kort verzuimverlof met doorbetaling. In dit artikel lees je wanneer een medewerker onder werktijd naar de dokter mag, wanneer je het loon moet doorbetalen en hoe je dit als werkgever het beste vastlegt.
Mag een medewerker onder werktijd naar de dokter?
Er is in Nederland geen wet die doktersbezoek onder werktijd regelt. Wel gelden de begrippen goed werkgeverschap en goed werknemerschap, en die bepalen samen wat redelijk is:
- Goed werknemerschap: van de medewerker mag je verwachten dat hij een medische afspraak zoveel mogelijk buiten werktijd probeert te plannen, bijvoorbeeld aan het begin of einde van de dag.
- Goed werkgeverschap: als een afspraak echt niet buiten werktijd kan, denk je als werkgever mee om het bezoek mogelijk te maken.
Je mag een redelijk verzoek voor een noodzakelijke afspraak die alleen onder werktijd kan, dus niet zomaar weigeren. Maar je hoeft ook niet elk planbaar bezoek automatisch toe te staan met behoud van loon.
Mag een medewerker onder werktijd naar de dokter?
Er is in Nederland geen wet die doktersbezoek onder werktijd regelt. Wel gelden de begrippen goed werkgeverschap en goed werknemerschap, en die bepalen samen wat redelijk is:
- Goed werknemerschap: van de medewerker mag je verwachten dat hij een medische afspraak zoveel mogelijk buiten werktijd probeert te plannen, bijvoorbeeld aan het begin of einde van de dag.
- Goed werkgeverschap: als een afspraak echt niet buiten werktijd kan, denk je als werkgever mee om het bezoek mogelijk te maken.
Je mag een redelijk verzoek voor een noodzakelijke afspraak die alleen onder werktijd kan, dus niet zomaar weigeren. Maar je hoeft ook niet elk planbaar bezoek automatisch toe te staan met behoud van loon.
Moet je het loon doorbetalen? De drie situaties
Of je doorbetaalt, hangt af van het soort afspraak. Er zijn grofweg drie situaties:
| Situatie | Doorbetalen? |
|---|---|
| Gewone, planbare afspraak (huisarts, tandarts die ook buiten werktijd kan) | Niet automatisch. Je mag vragen om eigen tijd, vakantie-uren of tijd voor tijd. |
| Spoedeisend, onvoorzien of alleen onder werktijd mogelijk | Ja. Kort verzuimverlof of calamiteitenverlof met behoud van loon. |
| Zwangerschapscontrole bij arts of verloskundige | Ja. Aparte wettelijke regeling, met doorbetaling, inclusief reistijd. |
Kort verzuimverlof en calamiteitenverlof
Voor een doktersbezoek dat spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijs niet buiten werktijd te plannen is, heeft de medewerker volgens de Wet arbeid en zorg (WAZO) recht op kort verzuimverlof, ook wel calamiteitenverlof genoemd. Tijdens dit verlof betaal je het loon door, tenzij in de cao of met de ondernemingsraad iets anders is afgesproken.
Denk hierbij aan een specialist met beperkte spreekuren, een afspraak in het ziekenhuis die alleen overdag kan, of een acute klacht. In die gevallen mag je een redelijk verzoek niet weigeren. Lees meer over calamiteitenverlof en wanneer dat geldt.
Zwangerschapscontroles: een aparte regeling
Voor zwangere medewerkers gelden eigen regels. Noodzakelijke controles bij de arts of verloskundige mag een zwangere medewerker onder werktijd plannen, met behoud van loon en inclusief reistijd. Je hoeft hier geen vakantie-uren voor te laten opnemen. Deze regeling staat los van de gewone afweging rond doktersbezoek.
Mag je bewijs vragen of voorwaarden stellen?
Als werkgever heb je een paar mogelijkheden om grip te houden, zolang je binnen de wet blijft:
- Bewijs vragen: je mag achteraf vragen om aannemelijk te maken dat het verlof nodig was, bijvoorbeeld met een afspraakbevestiging.
- Voorwaarden stellen: je mag afspreken dat afspraken zo vroeg of laat mogelijk op de dag worden gepland, of een maximum aan uren per afspraak hanteren.
- Vakantie-uren of een vast tegoed: bij planbare afspraken mag je vragen vakantie-uren op te nemen, of je geeft medewerkers standaard een aantal uren per jaar voor medische afspraken.
Let op: bij een spoedeisend, onvoorzien of niet-planbaar bezoek houdt de medewerker altijd recht op doorbetaald kort verzuimverlof. Je eigen regels mogen daar niet onderuit gaan.
Leg je beleid vast (zeker bij ploegendienst)
Omdat de wet weinig vastlegt, is het verstandig om je eigen regels rond doktersbezoek schriftelijk vast te leggen in een verlofreglement of de arbeidsvoorwaarden. Zo laat je het niet afhangen van de situatie of van de leidinggevende, en voorkom je discussies.
Werk je met roosters of ploegendiensten, dan is dit extra belangrijk. Een paar uur afwezigheid heeft daar direct gevolgen voor de bezetting, anders dan op een flexibel kantoor. Duidelijke afspraken over hoe en wanneer medewerkers een doktersbezoek doorgeven, helpen je de planning rond te houden.
Doktersbezoek en kort verzuim registreren in Shiftbase
Een doktersbezoek onder werktijd betekent een afwezigheid die je moet vastleggen en, bij roosters, moet opvangen in de planning. Houd je dat los bij, dan raak je het overzicht kwijt over wie wanneer afwezig was en of het verlof is doorbetaald.
In je Shiftbase-account registreer je kort verzuim en verlof per medewerker, en zie je direct in je rooster waar een gat valt. Zo houd je grip op de afwezigheid en de bezetting, en kun je je eigen beleid rond doktersbezoek consequent toepassen.
Met Shiftbase:
- Registreer kort verzuim en verlof per medewerker overzichtelijk op één plek
- Zie meteen in je rooster waar een afwezigheid de bezetting raakt
- Eenvoudige personeelsplanning
- Overzichtelijke urenregistratie
- Makkelijke verlofregistratie
