Doktersbezoek onder werktijd

Mag een medewerker onder werktijd naar de dokter en moet je het loon doorbetalen? Lees de regels, wanneer kort verzuimverlof geldt en hoe je het als werkgever vastlegt.

Bijgewerkt op: 12 oktober 2026

Een medewerker mag onder werktijd naar de dokter als de afspraak echt niet buiten werktijd kan. Dan geldt kort verzuimverlof en loopt het loon door. Kan de afspraak wel buiten werktijd, dan hoort de medewerker die daar te plannen. Een bezoek onder werktijd hoef je dan niet automatisch door te betalen.

Mag een medewerker onder werktijd naar de dokter?

Rijksoverheid noemt het letterlijk als reden voor kort verzuimverlof: je moet naar de dokter en dat kan alleen onder werktijd. Voor alle andere afspraken gelden goed werknemerschap en goed werkgeverschap. Van de medewerker mag je verwachten dat die een controle bij de tandarts zoveel mogelijk aan het begin of eind van de dag of op een vrije dag plant. Van jou mag de medewerker verwachten dat je meedenkt als dat echt niet lukt. Een redelijk verzoek voor een noodzakelijke afspraak die alleen onder werktijd kan, mag je niet weigeren.

Moet je het loon doorbetalen? De vier situaties

Situatie	Doorbetalen?
Planbare afspraak die ook buiten werktijd kan	Niet automatisch. Je mag vragen om eigen tijd, vakantie-uren of tijd voor tijd.
Spoedeisend, onvoorzien of alleen onder werktijd mogelijk	Ja, als kort verzuimverlof of calamiteitenverlof.
Iemand uit de naaste omgeving naar de dokter begeleiden, als dat alleen onder werktijd kan	Ja, als kort verzuimverlof.
Zwangerschapsonderzoek bij arts of verloskundige	Ja, inclusief reistijd.

Kort verzuimverlof en calamiteitenverlof

Beide staan in de Wet arbeid en zorg en zijn bedoeld voor dringende, onvoorziene of bijzondere situaties. Het verlof duurt zo lang als nodig is, een paar uur of een paar dagen, en er is geen maximum aantal uren per jaar. Het salaris loopt door. De medewerker meldt het zo snel mogelijk en zegt hoe lang het waarschijnlijk duurt. Achteraf mag je vragen om aan te tonen dat het nodig was. Je cao kan andere afspraken bevatten. Denk aan een specialist die alleen op dinsdagochtend spreekuur heeft, een ziekenhuisafspraak die je niet zelf kunt kiezen of een acute klacht. Ook calamiteitenverlof en bijzonder verlof hebben een eigen pagina.

Zwangerschapscontroles: een aparte regeling

Een zwangere medewerker heeft recht op zwangerschapsonderzoek onder werktijd, met behoud van loon voor het onderzoek en de reistijd. Daar gaan geen vakantie-uren af, en de afweging of het buiten werktijd had gekund, speelt hier niet. De regels rond het verlof daarna staan bij zwangerschapsverlof.

Doktersbezoek of ziek?

Wie ziek is en niet kan werken, meldt zich ziek. Dan geldt loondoorbetaling bij ziekte, en een bezoek aan de huisarts tijdens die ziekte valt daaronder. Gaat iemand die gewoon werkt tussendoor naar de dokter, dan is het kort verzuimverlof of eigen tijd. Houd die twee apart in de registratie, anders klopt je verzuimpercentage niet.

Parttimers en doktersbezoek

Dezelfde regels, met één verschil in de praktijk. Iemand met vaste vrije dagen kan een planbare afspraak meestal op zo'n dag maken en mag dat ook worden gevraagd. Dat volgt uit goed werknemerschap, niet uit een aparte wet. Heeft de specialist alleen op dinsdag spreekuur en is dinsdag een werkdag, dan geldt ook voor de parttimer gewoon kort verzuimverlof.

Doktersbezoek bij ploegen- en nachtdiensten

Op kantoor schuift een uur afwezigheid vaak vanzelf in de dag. In een rooster laat het een gat achter dat iemand moet vullen. Tegelijk is "buiten werktijd" bij wisselende diensten niet altijd vanzelfsprekend. Wie een nachtdienst draait, heeft om tien uur 's ochtends formeel vrij, maar zit dan midden in de rust. Kijk samen of de afspraak beter na een vrije dag past. Weet iemand een afspraak ruim van tevoren, vraag dan om die door te geven voordat het rooster wordt gemaakt, zodat je eromheen kunt plannen. Komt het toch onverwacht, dan kan de medewerker de dienst ruilen met een collega of zet je de dienst open.

Mag je bewijs vragen of voorwaarden stellen?

Achteraf mag je vragen om aannemelijk te maken dat het verlof nodig was, bijvoorbeeld met een afspraakbevestiging. Naar de diagnose of de reden van het bezoek vraag je niet. Je mag afspreken dat planbare afspraken zo vroeg of zo laat mogelijk op de dag worden gepland. Bij planbare afspraken mag je ook vragen om vakantie-uren of tijd voor tijd op te nemen. Sommige werkgevers geven liever een vast tegoed aan uren per jaar voor medische afspraken, wat veel discussie scheelt. Bij een spoedgeval of een afspraak die alleen onder werktijd kan, houdt de medewerker hoe dan ook recht op doorbetaald kort verzuimverlof.

Leg je beleid vast (zeker bij ploegendienst)

Omdat de wet zo weinig regelt, verschilt de praktijk vaak per leidinggevende. Een paar zinnen in het personeelshandboek voorkomen dat. Bijvoorbeeld: planbare afspraken maak je buiten werktijd of op een vrije dag. Lukt dat niet, dan geef je de afspraak minstens een week van tevoren door, of voordat het rooster wordt gemaakt, en gebruik je vakantie-uren of tijd voor tijd. Afspraken die spoed hebben of alleen onder werktijd kunnen, zijn kort verzuimverlof met behoud van loon, en die meld je zo snel mogelijk.

Veelgemaakte fouten

De fout die het vaakst leidt tot discussie, is elk doktersbezoek automatisch van de vakantie-uren afhalen, ook als de afspraak alleen onder werktijd kon. Ook komt het voor dat een werkgever een maximum aantal uren kort verzuim per jaar hanteert, terwijl de wet dat niet kent, of dat naar de diagnose wordt gevraagd in plaats van naar een afspraakbevestiging.

Doktersbezoek en kort verzuim registreren in Shiftbase

Met een eigen verlofsoort voor kort verzuimverlof houd je het in Shiftbase los van vakantie-uren en ziekte. Medewerkers vragen het aan in de app, met een notitie erbij. Keur je de aanvraag goed, dan verandert het rooster mee en kies je wat er met de dienst gebeurt: laten staan of openzetten, zodat iemand uit het team hem oppakt. De verlofregistratie laat zo ook zien waar een afspraak de bezetting raakt.

Veelgestelde vragen

Een medewerker mag onder werktijd naar de dokter als de afspraak niet buiten werktijd kan. Dan geldt kort verzuimverlof met behoud van loon. Een planbare afspraak plant de medewerker zoveel mogelijk buiten werktijd.

Of je een doktersbezoek doorbetaalt, hangt af van de situatie. Een planbare afspraak die ook buiten werktijd kan, hoef je niet automatisch door te betalen. Een spoedeisend, onvoorzien of alleen onder werktijd mogelijk bezoek is kort verzuimverlof en dat betaal je door.

Vakantie-uren laten opnemen voor een doktersafspraak mag bij een planbare afspraak die ook buiten werktijd kan. Bij een afspraak die spoedeisend is of alleen onder werktijd kan, geldt doorbetaald kort verzuimverlof.

Voor kort verzuimverlof geldt geen maximum aantal uren per jaar. Het verlof duurt zo lang als nodig is, van een paar uur tot een paar dagen.

Kort verzuimverlof geldt ook als je iemand uit je naaste omgeving naar de dokter moet begeleiden en dat alleen onder werktijd kan.

Voor zwangerschapscontroles geldt een aparte regel. Een zwangere medewerker heeft recht op zwangerschapsonderzoek onder werktijd, met behoud van loon voor het onderzoek en de reistijd.

Bewijs van een doktersafspraak mag je achteraf vragen, bijvoorbeeld een afspraakbevestiging. Naar de diagnose of de reden van het bezoek vraag je niet.

Een doktersbezoek onder werktijd mag je weigeren als het een planbare afspraak is die ook buiten werktijd kan. Een noodzakelijke afspraak die alleen onder werktijd kan of een spoedgeval mag je niet weigeren.