Ziekteverlof: regels, rechten en loondoorbetaling

Ziekteverlof roept vaak vragen op: wanneer meld je je ziek, hoe werkt loondoorbetaling en wat mag een werkgever eigenlijk wel of niet vragen? Omdat regels per organisatie en cao verschillen, zoeken veel medewerkers en leidinggevenden naar duidelijkheid. Met een helder proces en goede registratie met Shiftbase voorkom je misverstanden, omdat je meteen ziet welke afspraken gelden en welke stappen horen bij ziekteverlof.

Ziekteverlof update 2026 in het kort:

Datum	Wijziging	Wat betekent dit?
1 jan 2026	Nieuwe ABU-regels voor uitzendkrachten	Wachtdagen en doorbetaling volgen de cao van de opdrachtgever.
1 juli 2026	Compensatie transitievergoeding vervalt voor grote werkgevers	Financieel risico bij langdurige ziekte wordt groter.
2026	Verzamelwet SZW 2026	Meerdere technische aanpassingen in arbeids- en verzuimprocessen.

Wat is ziekteverlof?

Ziekteverlof betekent dat je tijdelijk niet werkt, omdat je door ziekte of een aandoening je functie niet kunt uitvoeren. Het geeft je de ruimte om te herstellen, zonder dat je inkomen direct onder druk staat. Werkgevers moeten een ziekmelding goed vastleggen, het verzuimproces volgen en medewerkers informeren over de vervolgstappen. Met Shiftbase regel je dit eenvoudig en overzichtelijk, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.

Wat betekent ziekteverlof voor werkgever en werknemer?

Voor werkgevers	Voor werknemers
Moeten ziekmeldingen registreren, het verzuimproces volgen en contact houden.	Kunnen thuisblijven om te herstellen, zonder direct inkomensverlies.
Controleren of de juiste cao en bedrijfsafspraken gelden.	Weten duidelijk welke stappen ze moeten zetten bij een ziekmelding.
Bewaken van planning, vervanging en administratieve verplichtingen, bijvoorbeeld met Shiftbase.	Hebben rust en duidelijkheid tijdens de herstelperiode.

Wist je dat… Werknemers bij ziekte meestal tot 70 procent van hun loon ontvangen , omdat dit zo is vastgelegd in veel cao’s en bedrijfsafspraken? Een goede registratie in Shiftbase helpt om deze afspraken consequent en transparant toe te passen.

Heeft een werknemer recht op ziekteverlof?

Ja, een werknemer heeft recht op ziekteverlof, omdat dit onderdeel is van de wettelijke loondoorbetalingsplicht bij ziekte. Als een medewerker ziek is, moet een werkgever in de meeste situaties tot 70 procent van het loon doorbetalen, afhankelijk van de cao en eventuele aanvullende afspraken binnen het bedrijf. Werkgevers mogen bepaalde voorwaarden stellen, zoals het tijdig melden van ziekte of het volgen van het verzuimprotocol. Een medische verklaring mag een werkgever niet verlangen, omdat alleen een bedrijfsarts medische informatie mag beoordelen.

Tip: Gebruik Shiftbase om ziekmeldingen direct vast te leggen en het verzuimproces inzichtelijk te maken.

Salaris tijdens ziekteverlof

Als een werknemer ziek is, moet je als werkgever in de meeste gevallen maximaal twee jaar loon doorbetalen. In het eerste ziektejaar betaal je minimaal 70 procent van het salaris, en dit bedrag mag niet onder het wettelijk minimumloon uitkomen. In het tweede ziektejaar geldt opnieuw minimaal 70 procent, maar je hoeft dit niet meer aan te vullen tot het minimumloon. Veel cao’s spreken hogere percentages af, waardoor de doorbetaling in de praktijk vaak boven de 70 procent ligt. Tijdens ziekte loopt de opbouw van vakantiegeld en pensioenpremies meestal gewoon door. Voor de administratieve kant kun je ziekmeldingen en loonpercentages overzichtelijk beheren met Shiftbase.

Hieronder zie je in één oogopslag hoe de loondoorbetaling werkt:

Periode	Percentage	Bijzonderheden
Jaar 1	Minimaal 70%	Moet boven het minimumloon blijven
Jaar 2	Minimaal 70%	Mag onder het minimumloon liggen
Vanaf week 104	Geen loondoorbetaling	Mogelijkheid tot WIA-aanvraag

Wat gebeurt er na twee jaar ziekte?

Is iemand na twee jaar nog niet hersteld, dan stopt de loondoorbetalingsplicht meestal. De medewerker kan dan een WIA-uitkering aanvragen bij het UWV. Dit kan alleen als de re-integratie-inspanningen aantoonbaar voldoende zijn geweest. Werkgevers leggen daarvoor vaak afspraken en voortgang vast, wat in Shiftbase handig te volgen is via het verzuimdossier.

Het arbeidsrecht en de vakantierechten voor zieke werknemers

Wanneer een werknemer ziek wordt tijdens zijn of haar vakantie, dan hoeft hij geen vakantiedagen in te leveren voor de dagen waarop hij ziek is. De medewerker meldt zich op dezelfde manier ziek als tijdens een reguliere werkdag, zodat je het verzuim correct kunt registreren. Soms mag je vragen om een verklaring van een arts op de vakantiebestemming, omdat je zo kunt beoordelen of de werknemer daadwerkelijk niet in staat was om vakantie te genieten.

Wettelijke vakantiedagen

Tijdens ziekte blijft het recht op wettelijke vakantiedagen gewoon bestaan, omdat werknemers deze dagen blijven opbouwen alsof ze werken. Een werknemer mag ook op vakantie gaan tijdens ziekte, zolang dit het herstel of de re-integratie niet belemmert. De bedrijfsarts kan hierbij beoordelen wat verantwoord is.

Bovenwettelijke vakantiedagen

Voor bovenwettelijke vakantiedagen gelden andere afspraken. Je mag als werkgever voorstellen om ziektedagen af te boeken van het bovenwettelijke saldo, maar dit mag alleen als de werknemer hier schriftelijk mee instemt. Als de medewerker dit niet wil, dan hoeft hij dit niet te accepteren. Je kunt dit vooraf duidelijk vastleggen in arbeidscontracten of interne regelingen. Met Shiftbase houd je wettelijke, bovenwettelijke en ziektedagen overzichtelijk van elkaar gescheiden.

Overzicht: rechten en afspraken rondom ziekte en vakantie

Situatie	Recht werknemer	Wat mag de werkgever?
Ziek tijdens vakantie	Vakantiedagen blijven staan	Ziekmelding vragen, eventueel medische verklaring op locatie
Op vakantie tijdens ziekte	Toegestaan wanneer het herstel dit toelaat	Bedrijfsarts kan beoordelen of de reis verantwoord is
Bovenwettelijke vakantiedagen	Alleen afboeken met schriftelijke instemming	Afspraken vastleggen in contract of personeelshandboek

Checklist: wat te doen bij ziekte tijdens vakantie?

📞 Ziek melden bij de werkgever, volgens het normale verzuimproces.
🧾 Eventueel een artsverklaring vragen op de vakantiebestemming.
🗂 De ziekmelding registreren in Shiftbase, zodat het verzuimproces zichtbaar blijft.
💬 Contact houden tussen medewerker en leidinggevende over het herstel.
🧑‍⚕️ Overleg met de bedrijfsarts wanneer twijfel bestaat over herstel of reisklimaat.
📅 Controleren of het gaat om wettelijke of bovenwettelijke vakantiedagen.
✍️ Afboekingen van bovenwettelijke dagen alleen doen met schriftelijke instemming.

Wanneer hebben medewerkers geen recht op een vergoeding voor ziekte?

In de meeste situaties hebben medewerkers recht op loondoorbetaling bij ziekte, maar er zijn uitzonderingen. Wanneer een werknemer de AOW-leeftijd heeft bereikt en ziek wordt, dan hoef je als werkgever maximaal 13 weken loon door te betalen. Je betaalt daarbij minimaal 70 procent van het salaris, en als dit onder het minimumloon uitkomt, dan moet je aanvullen tot het wettelijke minimum. Deze kortere periode geldt speciaal voor AOW-gerechtigde medewerkers.

Is iemand na 13 weken nog steeds ziek, dan mag je het dienstverband beëindigen, omdat de verlengde ontslagbescherming na ziekte niet geldt voor AOW’ers. In de praktijk houden veel organisaties een medewerker toch in dienst, zodat het proces soepel blijft en de medewerker niet zonder inkomen komt te zitten. Loopt een contract vóór de 13 weken af, dan kun je bij het UWV een Ziektewet-uitkering aanvragen.

Met Shiftbase kun je ziekteperiodes, doorbetalingspercentages en contractdatums duidelijk vastleggen, zodat je geen belangrijke termijnen mist.

Situatie	Loondoorbetaling	Bijzonderheden
Ziek na bereiken AOW-leeftijd	Maximaal 13 weken, minimaal 70%	Aanvullen tot minimumloon indien lager
Ziek na 13 weken	Geen verplichting meer	Ontslag is toegestaan, maar vaak wordt doorbetaling vrijwillig voortgezet
Contract eindigt vóór week 13	Geen loondoorbetaling vanuit werkgever	Mogelijkheid tot Ziektewet-uitkering via UWV

Overzicht van soorten ziekteverlof en verwant verlof

Er zijn verschillende situaties waarin medewerkers verlof opnemen vanwege ziekte, herstel of zorg. Niet elke situatie valt onder ziekteverlof, omdat andere verlofvormen soms beter passen. Met Shiftbase kun je al deze soorten verlof duidelijk registreren, zodat het voor medewerkers en leidinggevenden helder is welke regeling geldt.

Soorten ziekteverlof en gerelateerd verlof

Verlofsoort	Wat houdt het in?	Voorbeeld uit de praktijk	Mogelijk in Shiftbase?
Ziekteverlof	Medewerker kan niet werken door ziekte of aandoening.	Medewerker heeft griep en meldt zich ziek voor meerdere dagen.	✔ Ja, volledig te registreren als ziekmelding.
Deels werken / aangepaste werkzaamheden	Medewerker kan gedeeltelijk werken, maar nog niet volledig.	Medewerker werkt 4 uur per dag tijdens re-integratie.	✔ Ja, via aangepaste diensten of statusupdates.
Calamiteitenverlof	Korte afwezigheid voor urgente, onvoorziene situaties.	Kind moet onverwacht van school worden gehaald.	✔ Ja, als verlofsoort in te stellen.
Kortdurend zorgverlof	Verlof om tijdelijk te zorgen voor een ziek gezinslid.	Medewerker moet een ouder helpen die plotseling ziek is.	✔ Ja, als aparte verlofvorm te registreren.
Langdurend zorgverlof	Verlof voor langdurige zorg aan een naaste.	Medewerker zorgt wekenlang voor ernstig zieke partner.	✔ Ja, via verlofuren en registraties.
Verlof tijdens ziekte (vakantie)	Medewerker gaat op vakantie terwijl hij ziek is.	Bedrijfsarts keurt reis goed tijdens re-integratie.	✔ Ja, wettelijke en bovenwettelijke dagen apart zichtbaar.
Ziek tijdens vakantie	Medewerker wordt ziek tijdens vakantiedagen.	Medewerker belt vanuit buitenland met ziekmelding.	✔ Ja, dagen kunnen worden omgezet in ziekteverlof.

Mag ik als werkgever een ziekteverlofaanvraag afwijzen?

Je hoeft een ziekteverlofaanvraag niet altijd goed te keuren, omdat je als werkgever mag beoordelen of iemand daadwerkelijk niet kan werken. Wanneer jij of de bedrijfsarts inschat dat de medewerker (aangepast) kan werken, dan kun je ziekteverlof weigeren en een passend alternatief voorstellen. Soms vraagt een medewerker om ziekteverlof, terwijl een andere verlofvorm beter past bij de situatie.

Hieronder zie je veelvoorkomende voorbeelden:

Wanneer iemand ziekteverlof aanvraagt om een kind van school te halen, dan gaat het meestal om calamiteitenverlof , dat bedoeld is voor onverwachte en dringende privézaken.
Als een medewerker zich ziek meldt, omdat hij of zij wil zorgen voor een zieke naaste, dan past kortdurend of langdurend zorgverlof beter dan ziekteverlof.
Bij privéproblemen kan het helpen om samen naar oplossingen te zoeken, zoals een paar uur vrij nemen, tijd inhalen of tijdelijk thuiswerken. Met Shiftbase kun je verschillende verlofvormen overzichtelijk registreren, zodat iedereen weet welke oplossing is gekozen.

Werkgeversrisico’s bij ziekteverlof in 2026

In 2026 krijgen werkgevers te maken met meerdere risico’s rondom ziekteverlof, omdat loondoorbetaling, re-integratie en wetgeving direct invloed hebben op kosten en verplichtingen. De basis blijft hetzelfde: je bent verantwoordelijk voor maximaal twee jaar loondoorbetaling, je moet passende re-integratie aanbieden en je administratie moet volledig kloppen. Daarnaast verschuiven er enkele aandachtspunten, bijvoorbeeld door wijzigingen in cao’s, strengere controles op re-integratie en veranderingen voor AOW-gerechtigde medewerkers.

Als werkgever is het belangrijk om ziekteperiodes, afspraken en re-integratiestappen zorgvuldig vast te leggen, zodat je risico’s beperkt en voldoet aan de wettelijke eisen. Met Shiftbase kun je ziekteverzuim, loonpercentages en contractdatums overzichtelijk in kaart brengen, zodat je minder snel voor verrassingen staat.

Veelgestelde vragen

Als werkgever betaal je in de meeste gevallen twee jaar lang minimaal 70 procent van het loon. In het eerste jaar mag dit bedrag niet onder het minimumloon komen, maar in het tweede jaar wel. In veel cao’s liggen de percentages hoger, waardoor medewerkers soms meer ontvangen dan de wettelijke ondergrens.
Ja, maar alleen als jij of de bedrijfsarts vaststelt dat iemand (gedeeltelijk) kan werken of wanneer een andere verlofvorm beter past, zoals calamiteitenverlof of zorgverlof. Je kunt nooit weigeren op basis van medische inhoud, omdat je die informatie niet mag opvragen.
Na 104 weken vervalt meestal de loondoorbetalingsplicht. De medewerker kan vervolgens een WIA-uitkering aanvragen. Het UWV beoordeelt hierbij of werkgever en werknemer voldoende re-integratiestappen hebben gezet.
Ja, wettelijke vakantiedagen worden altijd opgebouwd, ook tijdens ziekte. Bovenwettelijke dagen zijn afhankelijk van afspraken in het arbeidscontract of personeelshandboek. In Shiftbase kun je beide saldi gescheiden bijhouden.
Dan volg je een stappenplan: gesprek voeren, afspraken vastleggen, bedrijfsarts inschakelen, waarschuwing geven en eventueel een loonstop toepassen. Alle stappen moeten duidelijk worden gedocumenteerd, bijvoorbeeld in het verzuimdossier in Shiftbase.
Voor AOW-gerechtigde medewerkers geldt een verkorte doorbetalingsplicht van 13 weken. Je betaalt minimaal 70 procent en vult aan tot het minimumloon. Na deze periode mag het dienstverband worden beëindigd.

Conclusie

Ziekteverlof vraagt om duidelijke afspraken, goede communicatie en een zorgvuldige administratie, omdat zowel medewerkers als werkgevers afhankelijk zijn van heldere regels en stappen. Door ziekmeldingen meteen vast te leggen, loonpercentages correct toe te passen en het re-integratieproces transparant te maken, voorkom je discussies en behoud je grip op de situatie. Met Shiftbase wordt het eenvoudiger om alle onderdelen overzichtelijk bij elkaar te brengen, zodat iedereen precies weet waar hij aan toe is en medewerkers ongestoord kunnen werken aan hun herstel.