Ziekteverlof

Ziekteverlof is de periode waarin een medewerker door ziekte het eigen werk niet kan doen; de werkgever betaalt dan maximaal 104 weken minstens 70% van het loon door.

Geschreven door: Carin VreedeBijgewerkt op:

Een medewerker die door ziekte niet kan werken, meldt zich ziek en heeft vanaf dat moment ziekteverlof. Jij betaalt in die tijd loon door en werkt met de bedrijfsarts aan de terugkeer. Wordt iemand ziek tijdens de vakantie, dan tellen de zieke dagen niet als vakantie.

Wat is ziekteverlof?

Ziekteverlof is de periode waarin een medewerker niet werkt omdat ziekte, een ongeval of een behandeling het onmogelijk maakt om het eigen werk te doen. De periode begint met de ziekmelding en loopt tot het herstel, het einde van het dienstverband of het einde van de 104 weken. Griep valt eronder, net als een gebroken pols, een geplande operatie en een burn-out. Ook ongeschiktheid door zwangerschap of bevalling geeft recht op doorbetaling (art. 7:629 lid 1 BW). Het zwangerschaps- en bevallingsverlof zelf is een ander verlof.

Ziekteverlof is geen verlof dat een medewerker aanvraagt en dat jij goedkeurt. De medewerker meldt zich ziek, jij legt de melding vast. Onze Taal maakt nog een onderscheid: ziekteverlof is de toestemming van de werkgever om vanwege ziekte niet te werken, ziekteverzuim is het wegblijven zelf. In HR en in verzuimcijfers heet het meestal verzuim, op de werkvloer zeggen de meeste mensen ziekteverlof. Wat de medewerker bij de melding vertelt en wat jij mag vragen, staat bij werknemer ziekgemeld.

Ziekteverlof is niet hetzelfde als de Ziektewet

Mensen zeggen vaak dat ze "in de Ziektewet zitten" als ze ziek thuis zijn. Een zieke medewerker met een arbeidsovereenkomst krijgt zijn loon van de werkgever, niet van UWV. De Ziektewet is het vangnet voor wie ziek is en geen werkgever (meer) heeft die doorbetaalt, bijvoorbeeld omdat een tijdelijk contract tijdens de ziekte afloopt.

Hoe lang duurt ziekteverlof?

Een werkgever betaalt bij ziekte maximaal 104 weken loon door. Daarna kan de medewerker een WIA-uitkering aanvragen bij UWV. UWV kijkt dan of werkgever en medewerker genoeg aan de re-integratie hebben gedaan. Is dat niet zo, dan kan UWV de periode van doorbetalen verlengen (art. 7:629 lid 11 BW).

Ziekteperiodes die minder dan vier weken uit elkaar liggen, tellen samen als één periode (art. 7:629 lid 10 BW). Dat geldt ook als de nieuwe ziekte een andere oorzaak heeft: een verkoper die in maart drie weken uitvalt met een hernia en twee weken na zijn herstel griep krijgt, zit in dezelfde periode van 104 weken. Een eventuele wachtdag geldt dan niet opnieuw. Zit er vier weken of meer tussen, dan begint een nieuwe periode.

Situatie

Hoe lang doorbetalen

Artikel

Medewerker jonger dan de AOW-leeftijd

Maximaal 104 weken, het eerste jaar minstens het minimumloon

Art. 7:629 lid 1 BW

Medewerker met de AOW-leeftijd

Zes weken; begon de ziekte eerder, dan zes weken vanaf de AOW-datum, samen nooit meer dan 104 weken

Art. 7:629 lid 2 BW

Opnieuw ziek binnen vier weken

De periodes tellen samen

Art. 7:629 lid 10 BW

Tijdelijk contract loopt af tijdens ziekte

Tot de einddatum van het contract, daarna Ziektewet via UWV

UWV, ziek uit dienst

Hoeveel procent je precies betaalt per contractsoort en wat er met de toeslagen gebeurt, staat bij loondoorbetaling bij ziekte. Veel cao's vullen aan tot 100% in het eerste jaar. In de arbeidsovereenkomst of de cao kunnen maximaal twee wachtdagen staan waarover je geen loon betaalt (art. 7:629 lid 9 BW).

Wat mag een medewerker tijdens ziekteverlof?

Er is geen wet die een zieke medewerker verplicht om thuis te blijven. De regel is dat de medewerker niets doet wat het herstel tegenhoudt of vertraagt. Doet iemand dat wel, dan vervalt het recht op loon voor die tijd (art. 7:629 lid 3 onder b BW). Boodschappen doen, een wandeling maken of naar de fysiotherapeut gaan past daar meestal gewoon in.

Wat een medewerker verder moet, bepaal jij in de verzuimregels. Je mag schriftelijke, redelijke voorschriften geven, zoals bereikbaar zijn op een vast tijdstip, op het spreekuur van de bedrijfsarts komen en doorgeven op welk adres iemand verblijft. Houdt de medewerker zich daar niet aan, dan mag je de loonbetaling opschorten tot hij dat wel doet (art. 7:629 lid 6 BW). Weigert iemand zonder goede reden passend werk of mee te werken aan de re-integratie, dan kun je het loon stoppen over die tijd (art. 7:629 lid 3 BW).

Een medewerker met twee banen kan ziek zijn voor de ene baan en werken in de andere. Het gaat erom of iemand het eigen, afgesproken werk kan doen. Een magazijnmedewerker met rugklachten kan soms wel achter de kassa van een tweede werkgever zitten. Wat hij daar verdient tijdens de uren die hij bij jou had moeten werken, mag je in mindering brengen op het doorbetaalde loon (art. 7:629 lid 5 BW).

Ziek tijdens de vakantie

Wordt een medewerker ziek tijdens een vakantie die al was vastgesteld, dan gelden de zieke dagen niet als vakantie (art. 7:638 lid 8 BW). De medewerker meldt zich ziek zoals op een werkdag, ook vanuit het buitenland, en houdt de vakantie-uren over die dagen. Alleen als de medewerker er in dat geval zelf mee instemt, mag je de dagen toch als vakantie boeken.

Je kunt wel vooraf, schriftelijk, afspreken dat zieke dagen tijdens een vakantie van de bovenwettelijke vakantie-uren afgaan. Dat staat dan in de arbeidsovereenkomst of de cao. Die afspraak raakt nooit het wettelijke minimum van vier keer de weekuren (art. 7:634 lid 1 BW). Er gaan dus nooit meer uren af dan de bovenwettelijke vakantiedagen van dat jaar.

Rekenvoorbeeld: een kok die ziek wordt op vakantie

Een kok werkt 32 uur per week, vier diensten van 8 uur van dinsdag tot en met vrijdag. Hij heeft 160 vakantie-uren per jaar. Het wettelijke minimum is vier keer 32 = 128 uur, dus 32 uur is bovenwettelijk. Hij neemt twee weken vakantie op: 64 uur.

In de tweede week wordt hij woensdag ziek en hij blijft ziek tot en met vrijdag. Dat zijn drie diensten, 24 uur. Zonder afspraak in zijn contract gaan er geen 64 maar 40 vakantie-uren af. Over de 24 zieke uren krijgt hij doorbetaling bij ziekte. Staat er in zijn contract dat ziekte tijdens de vakantie van het bovenwettelijke saldo gaat, dan mogen die 24 uur wel als vakantie tellen, want ze passen binnen zijn 32 bovenwettelijke uren. Hij krijgt dan over de hele vakantie gewoon vakantieloon.

Op vakantie tijdens ziekteverlof

Een zieke medewerker bouwt gewoon vakantie-uren op, ook als de ziekte lang duurt (art. 7:635 lid 1 onder d BW). Hij mag tijdens de ziekte ook op vakantie, mits het herstel en de re-integratie er niet onder lijden. Vraag bij twijfel de bedrijfsarts om advies en spreek af waar de medewerker die weken bereikbaar is.

Neemt een zieke medewerker vakantie op, dan gelden die dagen als vakantie en gaan ze van het saldo af. Over die dagen krijgt de medewerker het volledige loon, ook als hij tijdens de ziekte 70% krijgt (Rijksoverheid). Een medewerker die op 70% zit en twee weken naar Spanje gaat, krijgt die twee weken dus 100% van zijn loon.

Situatie

Telt als vakantie?

Loon over die dagen

Ziek tijdens een vastgestelde vakantie

Nee, tenzij de medewerker instemt of het contract bovenwettelijke uren aanwijst

Doorbetaling bij ziekte

Vakantie opnemen tijdens ziekteverlof

Ja

Volledig loon

Mag een werkgever ziekteverlof weigeren?

Een werkgever kan een ziekmelding niet weigeren. Of iemand echt niet kan werken, beoordeelt de bedrijfsarts, niet de leidinggevende. Je mag ook niet zelf controleren of iemand ziek is en niet vragen wat iemand mankeert (Autoriteit Persoonsgegevens). Twijfel je, schakel dan de bedrijfsarts of de arbodienst in. Ben je het met het oordeel van de bedrijfsarts oneens, dan kun je bij UWV een deskundigenoordeel aanvragen.

Soms is de melding geen ziekte. Een medewerker die thuisblijft om voor een ziek kind te zorgen, heeft recht op zorgverlof, niet op ziekteverlof. Moet iemand onverwacht een kind van school halen, dan is dat calamiteitenverlof. Bespreek dat met de medewerker en zet het verlof onder de juiste soort, want zorgverlof heeft andere regels voor loon en opbouw.

Ziekteverlof in de planning

Voor een rooster betekent ziekteverlof vooral een gat dat vandaag nog gevuld moet worden. Leg de ziekmelding meteen vast, zonder einddatum, zodat de planner ziet welke diensten openvallen en het loonrapport klopt. Gaat de medewerker gedeeltelijk weer aan het werk, plan dan kortere diensten in en houd de uren bij die iemand werkt. Loopt het contract van een zieke medewerker af, dan meld je hem op de laatste dag van het dienstverband ziek bij UWV. Wat dat verder betekent, staat in ziek uit dienst.

In Shiftbase registreer je ziekte als afwezigheid met een onbekende einddatum. In de verlofregistratie bepaal je per verlofregeling wat er met de ingeroosterde diensten gebeurt. Wettelijke en bovenwettelijke vakantie-uren staan als aparte saldi, elk met hun eigen vervaldatum. Wordt iemand ziek tijdens de vakantie, dan pas je de vakantie aan en registreer je de zieke dagen als ziekte, zodat het saldo vakantie-uren blijft kloppen. Werk je met een wachtdag, dan rekent Shiftbase de wachturen uit volgens je afwezigheidsbeleid en staan ze in de rapportage.

Veelgestelde vragen

De regels voor ziekteverlof staan in art. 7:629 BW: de werkgever betaalt maximaal 104 weken minstens 70% van het loon door, het eerste jaar minstens het minimumloon. De medewerker meldt zich ziek, volgt de redelijke verzuimregels van de werkgever en werkt mee aan de re-integratie. De werkgever mag niet vragen wat iemand mankeert.

Een werknemer kan maximaal 104 weken met ziekteverlof zijn waarin de werkgever het loon doorbetaalt. Daarna kan de werknemer een WIA-uitkering aanvragen. Voor een werknemer met de AOW-leeftijd is de termijn zes weken.

Recht op 100% loon bij ziekte staat niet in de wet: die geeft minstens 70%. Veel cao's en arbeidsovereenkomsten vullen het eerste ziektejaar aan tot 100%. Neemt een zieke werknemer vakantie op, dan krijgt hij over die vakantiedagen wel het volledige loon.

Op vakantie gaan tijdens ziekteverlof mag, zolang het herstel en de re-integratie er niet onder lijden. Overleg vooraf met de werkgever; die kan de bedrijfsarts om advies vragen. De vakantiedagen gaan van het saldo af en worden volledig betaald.

Ziekte tijdens een vastgestelde vakantie telt niet als vakantiedag (art. 7:638 lid 8 BW). De werknemer meldt zich ziek en houdt de vakantie-uren over. Alleen met zijn instemming, of met een schriftelijke afspraak vooraf over de bovenwettelijke uren, mogen de dagen toch als vakantie tellen.

Een nieuwe ziekmelding binnen vier weken na het herstel telt mee in dezelfde periode van 104 weken, ook als de oorzaak een andere ziekte is (art. 7:629 lid 10 BW). Een wachtdag geldt dan niet opnieuw. Na vier weken of meer begint een nieuwe periode.

Een werkgever mag een ziekmelding niet weigeren en ook niet zelf beoordelen of iemand ziek is. Dat doet de bedrijfsarts. Bij twijfel schakelt de werkgever de bedrijfsarts in. Zijn werkgever of werknemer het met dat oordeel oneens, dan kunnen ze bij UWV een deskundigenoordeel aanvragen.

Bij twee banen kan een medewerker ziek zijn voor de ene baan en blijven werken in de andere. Het gaat erom of hij het eigen werk bij die werkgever kan doen. Wat hij bij de andere werkgever verdient in uren waarop hij bij de eerste had moeten werken, mag die eerste werkgever aftrekken van het doorbetaalde loon.

Carin Vreede
Carin VreedeTeamlead Online Marketing

Carin schrijft voor Shiftbase over roosteren, verzuim en alles wat teamplanning makkelijker maakt. Ze vertaalt de dagelijkse hoofdpijn van managers naar praktische tips die je meteen kunt gebruiken.

Alle begrippen bekijken