Betaald verlof

Betaald verlof is verlof waarvoor de werknemer doorbetaald wordt: door jou als werkgever (vakantiedagen, geboorteverlof, calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof), door UWV via een uitkering (zwangerschapsverlof, bevallingsverlof, aanvullend geboorteverlof, adoptieverlof, eerste 9 weken ouderschapsverlof), of een combinatie (cao-aanvulling op UWV-uitkering). De Wet arbeid en zorg (WAZO) regelt het meeste betaalde verlof. Het wettelijk minimum aan vakantiedagen is 4× de wekelijkse arbeidsduur, dus 20 dagen voor fulltime werknemers.

Wat is betaald verlof?

Betaald verlof is verlof waarbij de werknemer afwezig is van het werk en toch een inkomen ontvangt. Dat inkomen komt van drie mogelijke bronnen: de werkgever betaalt het volledige loon door (vakantiedagen), UWV betaalt een uitkering (zwangerschapsverlof), of de werkgever vult een UWV-uitkering aan op basis van de cao tot 100% (bevallingsverlof in veel cao's). De meeste betaalde verlofsoorten zijn vastgelegd in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en het Burgerlijk Wetboek artikel 7:634 e.v.

Daarnaast bestaan er onbetaalde verlofvormen waarbij de werknemer geen inkomen ontvangt tijdens afwezigheid (zoals langdurend zorgverlof of bijzonder onbetaald verlof). Lees meer over onbetaald verlof voor het volledige overzicht.

Overzicht: 9 soorten betaald verlof in Nederland

Vakantiedagen: 4× wekelijkse arbeidsduur

Elke werknemer heeft recht op wettelijke vakantiedagen gelijk aan 4× de wekelijkse arbeidsduur. Voor een fulltime werknemer (40 uur per week) is dat 160 vakantie-uren of 20 vakantiedagen per jaar. Voor een parttimer van 25 uur per week is dat 100 vakantie-uren of 20 dagen op zijn eigen werkrooster.

Vakantiedagen worden vanaf de eerste werkdag automatisch opgebouwd, naar rato van het dienstverband. De werkgever betaalt 100% loon tijdens vakantiedagen, gebaseerd op het basisloon plus structurele toeslagen.

Bovenwettelijke vakantiedagen

Veel cao's bieden meer dan het wettelijk minimum: vaak 25 dagen fulltime (5 dagen extra). Deze bovenwettelijke dagen zijn ook betaald en volgen de cao-regels rond opname en uitbetaling. Lees meer over bovenwettelijke vakantiedagen en vakantiedagen uitbetalen.

Vakantiegeld

Daarnaast heeft de werknemer recht op vakantiegeld van minimaal 8% van het bruto jaarloon, doorgaans uitgekeerd in mei.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof

Zwangere werknemers hebben recht op minimaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof:

• Zwangerschapsverlof: 4 tot 6 weken vóór de uitgerekende datum

• Bevallingsverlof: minimaal 10 weken na de bevalling

Bij vroeggeboorte wordt het bevallingsverlof verlengd zodat het totaal 16 weken behaalt. Bij meerlingen krijgt de moeder 20 weken (extra 4 weken).

UWV betaalt 100% van het dagloon, gemaximeerd op het maximumdagloon van €304,25 in 2026. Werknemers met een hoog inkomen ontvangen dus minder dan 100% van hun werkelijke loon via UWV. Cao kan bepalen dat de werkgever aanvult tot 100%.

Geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof

Voor partners van pas bevallen moeders zijn er twee verloven gestapeld:

Geboorteverlof (1 week, werkgever betaalt)

De partner heeft recht op 1 werkweek geboorteverlof binnen 4 weken na de bevalling. De werkgever betaalt 100% loon door. Dit is een wettelijk recht; je kunt het niet weigeren.

Aanvullend geboorteverlof (5 weken, UWV betaalt)

Daarboven heeft de partner recht op maximaal 5 weken aanvullend geboorteverlof in te zetten binnen 6 maanden na de bevalling. UWV betaalt 70% van het dagloon, gemaximeerd op het maximumdagloon UWV. Niet onbetaald: gewoon een UWV-uitkering.

Adoptieverlof en pleegzorgverlof

Werknemers die een kind adopteren of een pleegkind in huis nemen hebben recht op 6 weken verlof binnen een periode van 26 weken (4 weken vóór tot 22 weken na komst kind). UWV betaalt 100% van het dagloon, gemaximeerd op €304,25 per dag in 2026.

Ouderschapsverlof: 9 weken betaald sinds 2022

Sinds 2 augustus 2022 hebben ouders recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof (Wet betaald ouderschapsverlof). De volledige regeling:

• Totaal: 26 keer de wekelijkse arbeidsduur per kind

• Eerste 9 weken: 70% van het dagloon via UWV, mits opgenomen in het eerste levensjaar van het kind

• Resterende 17 weken: onbetaald (cao kan aanvulling regelen)

• Geldt tot 8e verjaardag van het kind

Voor een werknemer met €3.500 maandloon (€161 dagloon, ruim onder maximum) en 40-uur contract:

• 9 weken × 40 uur = 360 verlofuren

• UWV-uitkering: 70% × €3.500 = €2.450 per maand

• Bij 9 weken aaneengesloten: 2 maanden ontvangt hij €2.450 in plaats van €3.500

Beide ouders hebben zelfstandig recht op de volle 26 weken. Bij meerlingen of meerdere kinderen telt het per kind.

Calamiteitenverlof

Calamiteitenverlof (ook kort verzuimverlof genoemd) is bedoeld voor dringende, onverwachte situaties die directe aandacht vereisen:

• Zieke partner of kind dat naar huis moet

• Kapotte cv-ketel die direct geregeld moet worden

• Plotselinge overlijden of ernstige ziekte familielid

• Overheidsoproep (jurydienst, getuigenverklaring)

De werkgever betaalt 100% loon door. De duur is beperkt tot de tijd die nodig is om de calamiteit op te lossen (uren tot enkele dagen). Voor langere zorg-situaties moet de werknemer overgaan op kortdurend zorgverlof.

Kortdurend zorgverlof

Voor het verzorgen van een zieke partner, kind, ouder of huisgenoot. Voorwaarde: de werknemer is de enige die voor de zieke kan zorgen.

• Duur: 2× wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden

• Loondoorbetaling: 70% van het loon door werkgever (cao kan hoger zijn)

• Bewijslast: bij twijfel kan werkgever om verklaring of bewijs vragen

Voor een fulltime werknemer (40 uur): 80 uur per jaar, ongeveer 10 werkdagen.

Langdurend zorgverlof

Voor langdurige, intensieve zorg voor een levensbedreigende zieke of hulpbehoevende naaste.

• Duur: 6× wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden (verspreid op te nemen)

• Loondoorbetaling: wettelijk niet verplicht (onbetaald), tenzij cao anders bepaalt

• Voorwaarde: levensbedreigend of langdurig hulpbehoevend

Voor een fulltime werknemer (40 uur): 240 uur per jaar, ongeveer 6 werkweken.

Bijzonder verlof (cao-afhankelijk)

Bijzonder verlof is niet wettelijk geregeld maar in vrijwel elke cao opgenomen. Het omvat verlof voor:

• Huwelijk of geregistreerd partnerschap (vaak 2 dagen)

• Verhuizing (vaak 1 dag, soms 2)

• Bevalling van partner (boven het wettelijk geboorteverlof)

• Begrafenis van familielid (vaak 1-3 dagen)

• Jubileum (12,5, 25, 40 jaar dienstverband)

• Religieuze feestdagen (varieert per cao)

De duur en betalingscondities verschillen per cao en bedrijfsregeling. Controleer altijd de geldende cao voor de exacte rechten.

Wanneer betaal jij als werkgever, en wanneer betaalt UWV?

Voor de administratieve verwerking is het cruciaal om te weten wie het loon doorbetaalt:

Werkgever betaalt (uit eigen middelen)

• Vakantiedagen (100%)

• Bovenwettelijke vakantiedagen (100% volgens cao)

• Calamiteitenverlof (100%)

• Kortdurend zorgverlof (minimaal 70%)

• Geboorteverlof partner (100%, 1 week)

• Bijzonder verlof (volgens cao)

UWV betaalt (jij vraagt aan, UWV stort)

• Zwangerschaps- en bevallingsverlof (100% dagloon, max maximumdagloon)

• Aanvullend geboorteverlof partner (70% dagloon, max maximumdagloon)

• Adoptie- en pleegzorgverlof (100% dagloon, max maximumdagloon)

• Eerste 9 weken ouderschapsverlof (70% dagloon, max maximumdagloon)

Hoe werkt UWV-uitkering praktisch?

Jij dient de UWV-aanvraag in via het werkgeversportaal. UWV stort standaard de uitkering aan jou (werkgever), die het doorbetaalt aan de werknemer. Je kunt aangeven dat UWV direct aan de werknemer betaalt. In je salarisadministratie boek je de UWV-uitkering apart van eventuele cao-aanvulling.

Betaald verlof beheren in je administratie

Een correcte verwerking van betaald verlof vraagt om scherpe registratie: welk verlofsoort, welke duur, wie betaalt (werkgever of UWV), welke cao-aanvulling en welke verlofuren gaan af van het saldo. Eén foutieve boeking en de werknemer ontvangt te weinig loon of jij verrekent UWV-uitkeringen verkeerd.

In Shiftbase registreer je elke verlofsoort apart, met eigen saldo, automatische berekening en koppeling aan urenregistratie. Bij UWV-uitkeringen splits je de werkgevers- en UWV-component zodat je salarisexport correct verloopt. Werknemers zien hun saldo per verlofsoort in de app.

Klaar om al je verlofsoorten correct te verwerken?

Betaald verlof komt in negen verschillende vormen, met elk eigen regels, betalers en cao-aanvullingen. Eén verwarring tussen werkgevers-loondoorbetaling en UWV-uitkering en je verwerkt het verlof verkeerd in de salarisadministratie of vraagt te laat aan bij UWV.

Met Shiftbase:

• Registreer alle wettelijke verlofsoorten apart met eigen saldo en automatische berekening

• Exporteer werkgevers- en UWV-componenten gescheiden naar je salarispakket