Vast contract
Wanneer moet je een vast contract aanbieden? De ketenbepaling, proeftijd, opzegtermijn en ontslagroutes bij een contract voor onbepaalde tijd, voor werkgevers.
Geschreven door: Carin VreedeBijgewerkt op:
Een vast contract is een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd: er staat geen einddatum in. Het contract loopt door tot de werknemer opzegt, jullie samen een einde afspreken of jij als werkgever via het UWV of de kantonrechter ontslag krijgt. Je bent verplicht een vast contract te geven zodra je meer dan 3 tijdelijke contracten achter elkaar hebt gegeven of de keten langer dan 3 jaar duurt.
Wat is een vast contract?
Juridisch heet een vast contract een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Een vaste aanstelling en een vast dienstverband betekenen hetzelfde. Het verschil met een tijdelijk contract zit in het einde. Een tijdelijk contract stopt vanzelf op de afgesproken datum, een vast contract pas als iemand er actief een einde aan maakt.
Voor de werknemer betekent dat zekerheid, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een hypotheek. Voor jou betekent het dat het ontslagrecht geldt. Je kunt een vast contract niet laten aflopen. Zonder opzegging door de werknemer heb je een vaststellingsovereenkomst, toestemming van het UWV of een uitspraak van de kantonrechter nodig.
Vast en tijdelijk contract naast elkaar
Bij een tijdelijk contract gelden op vijf punten andere regels dan bij een vast contract:
Vast contract | Tijdelijk contract | |
|---|---|---|
Einde | Alleen door opzegging, ontbinding of een afspraak samen | Vanzelf op de einddatum |
Maximale proeftijd | 2 maanden | Geen bij 6 maanden of korter, 1 maand bij korter dan 2 jaar, 2 maanden bij 2 jaar of langer |
Loondoorbetaling bij ziekte | Tot 104 weken | Tot de einddatum van het contract |
Concurrentiebeding | Mag, als het schriftelijk is afgesproken | Alleen met een schriftelijke motivering van een zwaarwegend bedrijfsbelang |
Aanzegplicht | Niet van toepassing | Ja, bij contracten van 6 maanden of langer |
Wanneer ben je verplicht een vast contract aan te bieden?
De ketenbepaling in artikel 7:668a BW bepaalt wanneer een reeks tijdelijke contracten overgaat in een vast contract. Dat gebeurt automatisch, zonder dat iemand iets tekent. Als werkgever heb je er geen keuze in. Er zijn twee grenzen. Wie er een overschrijdt, heeft een vast contract.
Meer dan 3 tijdelijke contracten. Het vierde contract is automatisch voor onbepaalde tijd, ook als de 3 jaar nog niet om zijn.
Langer dan 36 maanden. Duren de tijdelijke contracten samen langer dan 36 maanden, dan is het contract vanaf dat moment vast.
Contracten tellen mee zolang er maximaal 6 maanden tussen zit. Vanaf 1 januari 2028 verbreekt pas een onderbreking van meer dan 36 maanden de keten. Ook contracten voor hetzelfde werk bij een vorige werkgever kunnen meetellen, bijvoorbeeld als iemand eerst via een uitzendbureau bij je werkte. Dat heet opvolgend werkgeverschap.
Vast contract na 2 jaar?
Tot 1 januari 2020 lag de grens op 2 jaar. De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) heeft die verlengd naar 3 jaar. Na 2 jaar met tijdelijke contracten heeft een werknemer dus nog geen recht op een vast contract, tenzij de cao iets anders regelt of het al het vierde contract is.
Voorbeeld: drie contracten van een jaar
Een verkoopmedewerker begint op 1 april 2024 met een contract van 12 maanden. Op 1 april 2025 krijgt ze een tweede contract van 12 maanden en op 1 april 2026 een derde. Dat derde contract loopt tot en met 31 maart 2027. Op dat moment duurt de keten precies 36 maanden: nog geen vast contract.
Werkt ze op 1 april 2027 gewoon door, dan is de keten langer dan 36 maanden en heeft ze een vast contract. Geef je haar die dag een vierde tijdelijk contract, dan is dat contract ook voor onbepaalde tijd. Uiterlijk 1 maand voor 31 maart 2027 laat je haar schriftelijk weten of je het contract voortzet, en zo ja onder welke voorwaarden. Die aanzegplicht geldt voor elk tijdelijk contract van 6 maanden of langer. Vergeet je het, dan ben je haar een vergoeding van maximaal een maandloon verschuldigd.
Het grootste risico is de stilzwijgende verlenging. Loopt een tijdelijk contract af en werkt de medewerker door zonder dat er iets op papier staat, dan is het contract verlengd onder dezelfde voorwaarden, voor dezelfde duur en hooguit een jaar. Gaat de keten daarmee over de grens, dan heb je onbedoeld een vast contract gegeven, met alle ontslagbescherming die daarbij hoort.
Per medewerker zie je in Shiftbase alle contracten die hij heeft gehad, met begin- en einddatum. Zo tel je zonder archiefkast na hoeveel schakels de keten al heeft en hoe lang hij duurt.
Voor- en nadelen van een vast contract voor de werkgever
In de horeca en de retail, waar goed personeel moeilijk te vinden is, is een vast contract vaak de reden dat iemand blijft. Een medewerker die niet elk jaar hoeft af te wachten of er een verlenging komt, stapt minder snel over naar een werkgever die die zekerheid wel biedt. Minder verloop scheelt je werving en inwerktijd.
Daar staan risico’s tegenover die je vooraf wilt kennen. Wordt een medewerker met een vast contract ziek, dan betaal je tot 104 weken loon door bij ziekte, inclusief de re-integratie. Bij een tijdelijk contract stopt dat op de einddatum. Loopt het werk terug, dan kun je het contract niet laten aflopen en loopt ontslag via het UWV. En wie niet goed functioneert, kun je pas ontslaan met een dossier waaruit blijkt dat er een verbetertraject is geweest.
Wat moet er in een vast contract staan?
Een mondelinge afspraak is juridisch geldig, maar zakelijk onverstandig. Volgens de wet (en de richtlijn Transparante en Voorspelbare Arbeidsvoorwaarden) heb je bovendien een informatieplicht: je moet de werknemer binnen een week tot een maand na aanvang schriftelijk informeren over de kernpunten. Zet deze punten in ieder geval zwart-op-wit:
De partijen: naam en woonplaats van beide partijen en de plek waar gewerkt wordt.
De functie: een heldere omschrijving van de functie of de aard van het werk.
De duur: dat het gaat om een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, met de ingangsdatum.
Arbeidsomvang en tijden: hoeveel uur iemand per week werkt en of de tijden vast of wisselend zijn.
Salaris: de hoogte van het loon, de uitbetalingstermijn en eventuele toeslagen.
Vakantie en verlof: het aantal vakantiedagen en hoe verlof wordt opgenomen.
Opzegtermijn: de wettelijke termijn of een schriftelijk afgesproken langere termijn.
Pensioen: of er een pensioenregeling is en zo ja, welke.
Twee afspraken maak je het best meteen bij de start. Een proeftijd van maximaal 2 maanden geldt alleen als hij schriftelijk is afgesproken. Staat er niets op papier, dan is er geen proeftijd (artikel 7:652 BW). Een concurrentie- of relatiebeding mag in een vast contract zonder extra motivering, zolang het schriftelijk is vastgelegd. In een tijdelijk contract moet je in het beding zelf uitleggen welk zwaarwegend bedrijfsbelang het nodig maakt (artikel 7:653 BW).
Het contract zelf maak je in Shiftbase vanuit je eigen template. De gegevens van de nieuwe medewerker vult Shiftbase automatisch in. Daarna laat je het contract digitaal ondertekenen. Het getekende exemplaar komt in het profiel van de medewerker te staan.
Opzegtermijn bij een vast contract
De opzegtermijn voor de werkgever hangt af van hoe lang het dienstverband heeft geduurd op de dag dat je opzegt (artikel 7:672 BW).
Duur van het dienstverband | Opzegtermijn werkgever |
|---|---|
Korter dan 5 jaar | 1 maand |
5 tot 10 jaar | 2 maanden |
10 tot 15 jaar | 3 maanden |
15 jaar of langer | 4 maanden |
Voor de werknemer is de wettelijke opzegtermijn 1 maand, hoe lang hij ook in dienst is. Opzeggen gebeurt tegen het einde van de maand, tenzij jullie schriftelijk een andere dag hebben afgesproken. Voor oproepkrachten kan een cao een kortere termijn regelen. Zo is de opzegtermijn in de horeca voor een oproepkracht 24 uur.
De termijn voor de werknemer mag je schriftelijk verlengen tot maximaal 6 maanden. Jouw eigen termijn moet dan minstens het dubbele zijn: spreek je 2 maanden af voor de werknemer, dan geldt voor jou minimaal 4 maanden. Een kortere termijn dan de wettelijke kan voor de werkgever alleen via de cao. Heeft het UWV toestemming voor het ontslag gegeven, dan mag je de duur van die procedure van je opzegtermijn aftrekken. Er blijft altijd minstens een maand over.
Ontslag bij een vast contract
Een vast contract eindigt niet vanzelf. De beëindiging van de arbeidsovereenkomst loopt via een van vier routes. Welke je neemt, hangt af van de reden:
Met wederzijds goedvinden. Jullie leggen het einde vast in een vaststellingsovereenkomst. De werknemer heeft daarna 14 dagen bedenktijd, of 3 weken als dat recht niet in de overeenkomst staat.
Via het UWV. Bij bedrijfseconomische redenen of na 2 jaar arbeidsongeschiktheid vraag je het UWV om toestemming en zeg je daarna op.
Via de kantonrechter. Bij andere redenen, zoals disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsverhouding, vraag je de kantonrechter het contract te ontbinden.
Op staande voet. Een ontslag op staande voet mag alleen bij een dringende reden, zoals diefstal, en direct nadat je die reden kent.
Tijdens de eerste 2 jaar ziekte en tijdens zwangerschap geldt in principe een opzegverbod. Gaat het ontslag uit van jou, dan heeft de werknemer vanaf de eerste werkdag recht op een transitievergoeding, behalve bij ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer.
Vast contract of vaste uren?
Vast of tijdelijk zegt iets over de duur, niet over het aantal uren. Wie zoekt op een contract met vaste uren, bedoelt een vaste arbeidsomvang: het aantal uren per week staat in het contract. Die twee zijn los van elkaar te combineren. Een medewerker kan een vast contract hebben met 32 uur per week, maar ook een nulurencontract of een min-max-contract voor onbepaalde tijd.
Voor je rooster tellen juist die uren. Per contract leg je in Shiftbase de contracturen per dag vast. Op basis daarvan berekent Shiftbase de plus- en minuren en de vakantie-uren. Verandert het aantal uren, dan maak je een nieuw contract aan met een nieuwe ingangsdatum, zodat de berekeningen over de periode daarvoor blijven kloppen. Via de urenregistratie gaan de gewerkte uren daarna naar je salarisadministratie.
Veelgestelde vragen
Een vast contract en een contract voor onbepaalde tijd zijn hetzelfde: een arbeidsovereenkomst zonder einddatum. Vast contract is de term uit de volksmond, arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd de juridische.
Na 2 jaar met tijdelijke contracten krijgt een werknemer niet automatisch een vast contract. Sinds 1 januari 2020 ontstaat een vast contract pas als de tijdelijke contracten samen langer dan 3 jaar duren, of bij het vierde tijdelijke contract. Een cao kan in beperkte gevallen andere afspraken bevatten.
Een werkgever mag maximaal 3 tijdelijke contracten achter elkaar geven. Het vierde contract is automatisch een vast contract, ook als de keten nog geen 3 jaar duurt. Contracten met een tussenpoos van 6 maanden of minder tellen mee.
In een vast contract mag je een proeftijd van maximaal 2 maanden afspreken. Die proeftijd moet schriftelijk zijn vastgelegd en voor beide partijen gelijk zijn, anders geldt er geen proeftijd.
De wettelijke opzegtermijn bij een vast contract is voor de werknemer 1 maand. Voor de werkgever is die 1 tot 4 maanden, afhankelijk van hoe lang het dienstverband heeft geduurd: 1 maand bij korter dan 5 jaar, oplopend tot 4 maanden bij 15 jaar of langer.
Een werknemer met een vast contract kun je ontslaan, maar alleen met een geldige reden en via de juiste route: met een vaststellingsovereenkomst, met toestemming van het UWV, via de kantonrechter of op staande voet bij een dringende reden. Bij ontslag op initiatief van de werkgever heeft de werknemer in de regel recht op een transitievergoeding.
Een mondeling afgesproken vast contract is rechtsgeldig. Als werkgever is het toch onverstandig, omdat er zonder papier snel discussie ontstaat over salaris, uren en functie. Bovendien ben je wettelijk verplicht de werknemer schriftelijk te informeren over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden.
Een vast contract kun je in principe niet eenzijdig wijzigen, omdat het een afspraak tussen twee partijen is. Voor een andere standplaats of functie heb je de instemming van de werknemer nodig. Staat er een eenzijdig wijzigingsbeding in het contract, dan mag je de arbeidsvoorwaarden alleen wijzigen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang.
Carin schrijft voor Shiftbase over roosteren, verzuim en alles wat teamplanning makkelijker maakt. Ze vertaalt de dagelijkse hoofdpijn van managers naar praktische tips die je meteen kunt gebruiken.
Alle begrippen bekijken
- ArbeidsvoorwaardengesprekEen arbeidsvoorwaardengesprek is het gesprek na de sollicitatie waarin werkgever en kandidaat het salaris, de uren en de overige arbeidsvoorwaarden afspreken.
- CafetariaregelingEen cafetariaregeling laat medewerkers een deel van hun brutoloon inruilen voor een vergoeding die fiscaal gunstiger is, zoals reiskosten of een fiets.
- JaarsalarisHet jaarsalaris is het brutoloon over een heel jaar: twaalf maandsalarissen met minimaal 8% vakantiegeld, plus een vaste 13e maand als die is afgesproken.
- MinimumloonHet minimumloon is het laagste brutoloon per uur dat je een werknemer mag betalen. Vanaf 1 januari 2027 is dat € 15,29 voor wie 21 jaar of ouder is.
- PersoneelsdossierWat er in een personeelsdossier hoort, wat er niet in mag, hoe lang je elk stuk bewaart en wie het mag inzien. Met de termijnen van de AP.
- SchijnzelfstandigheidSchijnzelfstandigheid betekent dat iemand als zzp'er werkt terwijl het in de praktijk loondienst is. Als opdrachtgever betaal je dan alsnog de loonheffingen.
- Stilzwijgende verlengingWerkt een medewerker na de einddatum door, dan loopt het tijdelijk contract stilzwijgend door. Hoe lang, op welke voorwaarden en wat het met de ketenregeling doet.
- TransitievergoedingDe transitievergoeding is het wettelijke bedrag dat je als werkgever betaalt als jij een arbeidsovereenkomst laat eindigen: een derde maandloon voor elk jaar dat de medewerker in dienst was, vanaf de eerste werkdag.
- VaststellingsovereenkomstEen vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke afspraak waarmee werkgever en werknemer een arbeidsovereenkomst samen beëindigen, met de einddatum, de vergoeding en de eindafrekening erin vastgelegd.
- Wet DBADe Wet DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties) regelt sinds 2016 dat opdrachtgever en zzp'er samen beoordelen of een opdracht eigenlijk loondienst is.
- Wet loontransparantieDe Wet loontransparantie is het Nederlandse wetsvoorstel dat de Europese richtlijn 2023/970 invoert: werkgevers moeten open zijn over salarissen en loonverschillen tussen mannen en vrouwen kunnen uitleggen.
- Wet verbetering poortwachterDe Wet verbetering poortwachter legt vast wat werkgever en zieke werknemer in twee jaar ziekte moeten doen. Het schema per week en wat het UWV toetst.
Geen begrippen gevonden voor je zoekopdracht.
Help Center
Antwoorden, handleidingen en oplossingen voor problemen, allemaal op één plek. Alles wat je nodig hebt om meer uit Shiftbase te halen.
Contact
Heb je een vraag of loop je vast? Ons supportteam helpt je via chat, mail of telefoon, en snel ook.
Demo
Zie Shiftbase in actie in een persoonlijke demo, vrijblijvend en toegespitst op hoe jouw team roostert, uren registreert en verlof regelt.