Cao Retail Non-Food

De cao Retail Non-Food is de cao voor winkels die geen levensmiddelen verkopen: mode, sport, schoenen, wonen, tuincentra, juweliers, parfumerieën en gemakswinkels. Deze versie loopt van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027. Voor je rooster tellen vooral drie afspraken: je maakt het rooster minstens drie weken van tevoren bekend, niemand werkt verplicht meer dan vijf dagen per week en werken op zondag is vrijwillig.

Die afspraken gaan boven het arbeidscontract. Staat er in een contract iets wat voor de medewerker slechter uitpakt dan de cao, dan geldt de cao. Andersom mag wel: je mag altijd meer bieden.

Voor welke winkels de cao geldt

Deze cao geldt voor een onderneming waar minstens de helft van de omzet, of minstens de helft van de medewerkers, draait op de verkoop van non-food aan particulieren, in een winkel of online (art. 1). In de cao staan onder meer:

• mode, lederwaren, huishoudtextiel en sportartikelen;

• schoenen;

• meubels, woonaccessoires, keukens, badkamers, vloeren, raambekleding en verf;

• tuincentra;

• juwelen, goud, zilver en uurwerken;

• parfumerie;

• tabaks- en gemakswinkels.

Het hoofdkantoor, het centrale magazijn, het distributiecentrum en de klantenservice van zo’n onderneming vallen er ook onder. Wat er niet onder valt: supermarkten met de cao Levensmiddelenbedrijf, boekhandels, bloemenwinkels, dierenspeciaalzaken en een paar bedrijven met een eigen cao, zoals IKEA en de Bijenkorf. Ook een vakantiewerker valt erbuiten. Dat is een scholier of student die in zijn vakantie hooguit acht weken werkt.

Voor wonen, schoenen, tuincentra en tabaks- en gemakswinkels heeft de cao modules met eigen afspraken. Staat er in de module iets anders dan in het basisdeel, dan geldt de module.

Of de cao voor jouw winkel verplicht is, hangt af van hoe hij op je bedrijf van toepassing is. Ben je lid van INretail, Tuinbranche Nederland, de Federatie Goud en Zilver of NSO Retail, of verwijzen je arbeidscontracten naar de cao, dan geldt hij hoe dan ook. Heeft de minister de cao algemeen verbindend verklaard, dan geldt hij voor elke winkel binnen de werkingssfeer, ook zonder lidmaatschap. Of dat besluit er is, zie je op cao.minszw.nl. Hoe een cao in het algemeen werkt en wat algemeen verbindend verklaren betekent, staat in het woordenboek.

Drie weken vooruit roosteren

Het rooster maak je minstens drie weken van tevoren bekend, in overleg met de medewerker (art. 5.1). Korter mag alleen bij een afroepmedewerker, iemand die je oproept bij een onvoorzien tekort, en in uitzonderlijke gevallen, zoals grote personele problemen of omstandigheden buiten je invloed. Zonder cao zou de Arbeidstijdenwet gelden, en die gaat uit van 28 dagen.

Bij het maken van dat rooster houd je zoveel mogelijk rekening met de wensen van je medewerkers, zoals kinderopvang of de zorg voor een ziek familielid. De medewerker moet zulke omstandigheden wel op tijd melden. Daarnaast legt de cao een aantal grenzen vast:

• Vijf dagen per week. Niemand kan verplicht worden om meer dan vijf dagen per week te werken.

• Twee avonden. Een winkelmedewerker werkt verplicht hooguit twee avonden per week, behalve in december. Voor medewerkers buiten de winkel, zoals in het magazijn, is dat drie avonden en over een half jaar gemiddeld twee.

• Geen gebroken diensten. Een onderbreking van meer dan een uur binnen een dienst mag niet. Lunch, koffiepauze en diner tellen daarbij niet mee.

• Vrije weekenddagen. Wie op zaterdag en zondag werkt, heeft op verzoek recht op één vrije zaterdag of zondag per maand, en één keer per maand op twee vrije dagen achter elkaar. Eén keer per drie maanden krijgt een medewerker een heel weekend vrij, als hij in die periode ook een heel weekend werkt.

Een medewerker kan ook vaste dagen aanwijzen waarop je hem niet inroostert. Werkt hij 20 uur of minder, dan zijn dat er maximaal twee per week, werkt hij meer, dan één. De zaterdag en de zondag kan hij niet aanwijzen. Het verzoek komt twee maanden van tevoren schriftelijk binnen en je weigert het alleen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen, die je moet kunnen aantonen. Laat je niet uiterlijk een maand voor de ingangsdatum iets weten, dan is het verzoek toegekend. Voor afroepkrachten geldt deze regeling niet.

Buiten het rooster is een medewerker in principe onbereikbaar. Een bericht over een open dienst op zijn vrije dag hoeft hij niet te lezen.

Flexibele uren en de bandbreedte

Veel winkels draaien met wisselende uren: drukker rond de feestdagen, rustiger in februari. Met basisuren en een bandbreedte maakt de cao dat mogelijk (art. 4.2). In het contract staan het gemiddelde aantal uren per week en dat de medewerker flexibel wordt ingezet. Je mag hem dan per week tot 30% meer of minder laten werken dan die basisuren, en in elk geval 6 uur meer of minder, met een maximum van 45 uur per week.

Wie een contract van 20 uur heeft, kan zo in een drukke week 26 uur werken en in een rustige week 14. Na een referteperiode van 12 maanden tel je alles op. Heeft hij meer gewerkt dan zijn basisuren, dan betaal je de plusuren uit. Heeft hij minder gewerkt, dan vervallen de minuren en hoeft hij ze niet in te halen.

Dat laatste weegt zwaar als je de medewerker een vast loon op basis van zijn basisuren betaalt. Plan je hem het hele jaar onder zijn uren in, dan betaal je die uren wel en krijg je ze niet terug. Bij personeelsplanning in de retail wil je daarom per medewerker de basisuren naast de ingeplande uren zien, niet pas bij de afrekening in december. Wie liever met een vaste onder- en bovengrens in het contract werkt, kiest een min-maxcontract.

Overwerk

Overwerk is werk waartoe je opdracht geeft boven 10 uur per dag, of boven 40 uur per week gerekend over vier aaneengesloten weken (art. 5.3). Daarover betaal je een overwerktoeslag van 25% voor de uren boven 10 per dag en 50% voor elk uur boven 40 per week (art. 7.4). Loopt een dienst bij werk dat je zag aankomen een keer een kwartier of minder uit, dan is dat geen overwerk.

Die grenzen gelden voor iedereen, ook voor parttimers. Een parttimer met 24 basisuren die een week 32 uur werkt, maakt dus geen overwerk in de zin van de cao. Wie fulltime werkt en meer verdient dan twee keer het minimumloon, krijgt geen overwerktoeslag. Tuincentra hebben eigen overwerkregels in hun module, met een seizoen van vier maanden waarin een week tot 45 uur kan duren.

Zondagen, feestdagen en late uren

Werken op zondag en op feestdagen is volgens de cao vrijwillig (art. 7.3). Op zondag laat je iemand alleen werken als hij daarmee instemt, in lijn met artikel 5:6 van de Arbeidstijdenwet. Krijg je een feestdag die niet op zondag valt niet rond met vrijwilligers, dan mag je een medewerker verplichten, tenzij hij aantoonbare gewetensbezwaren heeft. Of je winkel op zondag open mag, beslist de gemeente onder de Winkeltijdenwet.

Feestdagen zijn in deze cao Nieuwjaarsdag, beide Paasdagen, Hemelvaartsdag, beide Pinksterdagen, beide Kerstdagen, Koningsdag en eens in de vijf jaar Bevrijdingsdag. Valt een feestdag op een dag waarop de medewerker normaal werkt, dan betaal je zijn loon door, ook als de winkel dicht is. Bij een wisselend rooster werkt hij normaal op die dag als hij in de 13 weken ervoor in minstens 8 weken op die weekdag heeft gewerkt (art. 6).

Voor werk op bijzondere uren betaal je een toeslag bovenop het basisuurloon (art. 7.2 en 7.3):

• maandag tot en met zaterdag van 00.00 tot 07.00 uur: 50%;

• maandag tot en met zaterdag van 22.00 tot 24.00 uur: 50%, sinds 2026 niet meer voor e-commerce;

• zondag: 50%;

• feestdagen: 100%.

Je betaalt de toeslag alleen over uren die echt gewerkt zijn, in geld of in vrije tijd. Wat het wordt, beslis je na overleg met de medewerker. Gelden er twee toeslagen tegelijk, zoals op Eerste Paasdag, dan krijgt de medewerker alleen de hoogste. In de logistiek van de woonbranche en in tabaks- en gemakswinkels kunnen andere percentages gelden. Hoe zo’n toeslag in het algemeen werkt, lees je bij onregelmatigheidstoeslag.

Lange dagen hebben nog een gevolg. Begint iemand vóór 13.30 uur, werkt hij door tot minstens 20.00 uur en eet hij niet thuis, dan krijgt hij een avondmaaltijd of een vergoeding: per 1 januari 2026 minstens € 4,50, of het bedrag op de kassabon tot € 9,20 (art. 10).

Jonge medewerkers op de vloer

Een regel die bij het sluiten van de winkel vaak wordt vergeten: medewerkers jonger dan 20 jaar, BOL-leerlingen en medewerkers in functiegroep A mogen niet alleen in de winkel werken, behalve tijdens pauzes (art. 12). Sluit een scholier van 17 op zaterdag af, dan staat er dus iemand naast hem.

Voor een BBL-leerling tellen de uren op de schooldag mee als werktijd. Over die uren betaal je geen loon en bouwt hij geen vakantie op. Wel geldt de vijfdaagse werkweek voor werk en school samen. Drie werkdagen en twee schooldagen is dus een volle week.

Proeftijd en vakantie

Bij een contract voor onbepaalde tijd, of voor bepaalde tijd langer dan zes maanden, is de proeftijd twee maanden (art. 4.1). Bij een contract van zes maanden of korter spreek je geen proeftijd af.

Een fulltimer met 38 uur bouwt 182,4 vakantie-uren per jaar op, in de woonbranche 185 uur bij 37 uur (art. 8.1). Parttimers bouwen naar rato op, en wie meer werkt dan zijn basisuren, bouwt ook over die plusuren vakantie-uren op. Neemt iemand een vrije dag op, dan boek je de uren af die hij die dag volgens het rooster zou werken. Elke medewerker heeft per jaar recht op twee weken aaneengesloten vakantie, en wettelijke vakantie-uren vervallen zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd. De vakantietoeslag is 8% en betaal je uiterlijk in juni (art. 8.3).

Wat er in 2026 en 2027 verandert

In deze cao stijgen de lonen in de loontabellen mee met het wettelijk minimumloon. De loontabellen per branche staan in de bijlagen van de cao en op de sites van INretail en Tuinbranche Nederland. Twee afspraken raken je loonkosten direct:

• Geen ervaringsjaar in 2026. Een medewerker die in 2026 een ervaringsjaar zou krijgen, heeft in 2026 geen recht op die tredeverhoging (art. 6).

• Reiskosten vanaf 2027. Vanaf 1 januari 2027 krijgt een medewerker € 0,19 per kilometer voor woon-werkverkeer. De telling begint na 10 kilometer enkele reis en stopt bij 40 (art. 6a). Een bedrijf met een eigen regeling mag die houden.

De cao in je personeelsplanning

Bijna alle cao-afspraken komen samen op één plek: het rooster. Drie weken vooruit publiceren, niemand zes dagen inplannen, de avonden en weekenden eerlijk verdelen en de basisuren per medewerker in het oog houden. In een spreadsheet merk je pas dat het misging als iemand klaagt. In een roosterprogramma zie je contracturen, beschikbaarheid en verlof terwijl je plant.

Shiftbase waarschuwt je als een rooster de Arbeidstijdenwet overschrijdt, bijvoorbeeld te weinig rust tussen twee diensten. De afspraken uit de cao Retail Non-Food controleer je zelf. Hoe Shiftbase werkt voor winkels en ketens, staat bij personeelsplanning voor retail.