Stilzwijgende verlenging

Stilzwijgende verlenging betekent dat een tijdelijk contract doorloopt omdat de medewerker na de einddatum gewoon blijft werken. Het contract geldt dan als voortgezet voor dezelfde duur als het vorige, met een maximum van een jaar, en op dezelfde voorwaarden (art. 7:668 lid 4 BW). Die verlenging is een nieuw contract in de keten. Was het al het derde tijdelijke contract, dan heeft de medewerker vanaf dat moment een vast contract.

Voor een werkgever is het bijna nooit een keuze, maar iets wat gebeurt als een einddatum er tussendoor glipt. In de horeca en de retail gaat het vaak zo: het rooster voor de komende weken staat er al, de medewerker staat erop en niemand heeft nog besloten of het contract doorgaat.

Wanneer is een contract stilzwijgend verlengd?

Een contract voor bepaalde tijd eindigt van rechtswege op de einddatum (art. 7:667 lid 1 BW). Je hoeft dus niet op te zeggen. Werkt de medewerker daarna toch door, dan bepaalt artikel 7:668 lid 4 BW wat er gebeurt. De wet maakt daarbij onderscheid tussen twee soorten contracten.

Contract van zes maanden of langer

Voor deze contracten geldt de aanzegplicht: uiterlijk een maand voor de einddatum laat je schriftelijk weten of het contract doorgaat. Gaat het door, dan noem je ook de voorwaarden (art. 7:668 lid 1 BW). Werkt de medewerker na de einddatum door en heb je dat niet gedaan, of heb je bij een voortzetting de voorwaarden niet genoemd, dan is het contract stilzwijgend verlengd. Een voorbeeld van zo'n aanzegging staat bij contract verlengen.

Contract korter dan zes maanden

Voor een contract korter dan zes maanden, of een contract zonder vaste einddatum zoals "tot de zieke collega terug is", geldt geen aanzegplicht (art. 7:668 lid 2 BW). Hier is het contract stilzwijgend verlengd als jullie het na de einddatum "zonder tegenspraak" voortzetten: de medewerker werkt, jij laat dat toe en niemand zegt er iets over.

Wanneer het geen stilzwijgende verlenging is

Hebben jullie voor de einddatum over een verlenging gepraat en zijn jullie het niet eens geworden, dan is er geen voortzetting zonder tegenspraak, ook niet als de medewerker daarna nog een tijd doorwerkt. Dat besliste de Hoge Raad op 19 oktober 2007 (ECLI:NL:HR:2007:BA6755). Een werkneemster wilde een vast contract, de werkgever bood twee maanden. Ze werkte die twee maanden door en claimde daarna een verlenging van een jaar, zoals het oude contract. Dat kreeg ze niet, omdat er juist wel over de verlenging gesproken was.

Voor jou als werkgever is de les dat een stilzwijgende verlenging ontstaat door stilte. Zodra je iets op papier zet over het einde of over nieuwe voorwaarden, is de vraag niet meer of het contract stilzwijgend doorloopt, maar wat jullie hebben afgesproken.

Hoe lang loopt een stilzwijgend verlengd contract door?

Even lang als het contract dat afliep, maar nooit langer dan een jaar. Een paar voorbeelden:

Een voorbeeld uit de horeca. Sanne werkt in de bediening op een contract van 1 maart tot en met 31 augustus 2026, zes maanden dus. In de drukte van de zomer wordt de aanzegging vergeten. Het rooster voor september is al gemaakt en Sanne staat er gewoon op. Op 1 september werkt ze haar eerste dienst. Haar contract is daarmee verlengd met zes maanden, tot en met 28 februari 2027, met hetzelfde uurloon en dezelfde uren. Omdat je de aanzegplicht niet bent nagekomen, ben je daarnaast een vergoeding van een maandloon verschuldigd (art. 7:668 lid 3 BW).

Telt een stilzwijgende verlenging mee voor de ketenregeling?

Ja. Een stilzwijgende verlenging is een contract voor bepaalde tijd zoals elk ander. Het telt mee in de ketenregeling. Na drie tijdelijke contracten, of zodra de keten langer duurt dan 36 maanden, is het volgende contract voor onbepaalde tijd (art. 7:668a lid 1 BW). Een cao kan daar nu nog van afwijken.

Een voorbeeld uit de retail. Mehmet staat in een winkel op zijn derde jaarcontract, dat afloopt op 31 december 2026. Werkt hij op 2 januari 2027 door zonder dat er iets is afgesproken, dan is dat zijn vierde contract. Dat vierde contract is van rechtswege voor onbepaalde tijd. De einddatum van een jaar verder, die je bij een stilzwijgende verlenging zou verwachten, geldt dan niet meer: Mehmet heeft een vast contract.

Hier zit het echte risico. Bij een eerste of tweede contract kost een vergeten einddatum je hooguit een periode die je niet had gepland. Bij het laatste contract in de keten kost het je een vast dienstverband, met de ontslagbescherming die daarbij hoort.

Welke voorwaarden gelden na een stilzwijgende verlenging?

De wet zegt "op de vroegere voorwaarden". De medewerker houdt dus hetzelfde loon, dezelfde uren en dezelfde functie. Wil je iets veranderen, bijvoorbeeld minder contracturen na het seizoen, dan had dat in de aanzegging gemoeten. Achteraf kun je de voorwaarden alleen samen met de medewerker aanpassen.

Een nieuwe proeftijd is er niet. Bij een opvolgend contract met dezelfde werkgever mag je geen proeftijd afspreken, tenzij het werk duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt (art. 7:652 lid 6 BW). Voor een contract van zes maanden of korter kan het sowieso niet.

Wil je er tijdens de stilzwijgende verlenging vanaf, dan kan tussentijds opzeggen alleen als beide partijen dat recht schriftelijk hebben afgesproken (art. 7:667 lid 3 BW). Anders loopt het contract tot de nieuwe einddatum. Duurt de verlenging zes maanden of langer, dan geldt voor die nieuwe einddatum weer de aanzegplicht.

Zo voorkom je een stilzwijgende verlenging

Begin bij de einddatum, niet bij de aanzegging. Wie een contract tekent, kan de einddatum meteen vastleggen met een herinnering zes tot acht weken ervoor. Dan is er tijd voor een gesprek en een besluit voordat de aanzegtermijn van een maand ingaat.

Kijk daarna naar het rooster. In bedrijven met diensten ontstaat een stilzwijgende verlenging zelden aan het bureau, maar op de werkvloer: iemand staat ingepland na de einddatum en komt gewoon werken. Plan een medewerker met een aflopend contract pas na de einddatum in als het besluit genomen is.

Leg het besluit schriftelijk vast. Stopt het contract, zeg dat dan uiterlijk een maand van tevoren. Gaat het door, noem dan de nieuwe einddatum en de voorwaarden, of zet het in een nieuw contract. Tel bij elke verlenging hoeveel contracten de medewerker al heeft gehad, zodat je niet onbedoeld het contract geeft dat vast is.

Stilzwijgende verlenging bij abonnementen en zakelijke contracten

De term komt ook voor buiten het arbeidsrecht, bij abonnementen, energiecontracten en zakelijke overeenkomsten. Daar gelden andere regels: voor consumenten de regels van het consumentenrecht, voor bedrijven onderling vooral wat er in het contract staat. Deze uitleg gaat alleen over de arbeidsovereenkomst.

Einddatums en contracten bijhouden in Shiftbase

Een stilzwijgende verlenging begint bijna altijd met een einddatum die niemand zag aankomen. In Shiftbase staat bij elke medewerker het contract met looptijd, uren en uurloon. Je krijgt een melding voordat een contract afloopt. Zo zie je bij het maken van het rooster wie er na volgende maand misschien niet meer in dienst is. Besluit je te verlengen, dan maak je het nieuwe contract op basis van je eigen template in de personeelsadministratie en ondertekent de medewerker het op de telefoon.