.png?width=725&name=image-1200x627%20(1).png)
Een consignatiedienst is een oproepdienst waarbij een medewerker buiten de normale werktijden thuis bereikbaar moet zijn om bij een spoedgeval zo snel mogelijk aan het werk te gaan. Je kent het misschien ook als pieperdienst, piketdienst of storingsdienst. De regels staan in de Arbeidstijdenwet. In dit artikel lees je wat een consignatiedienst precies is, welke regels gelden voor werk- en rusttijden, of je de tijd moet doorbetalen en wat een gebruikelijke consignatievergoeding is.
| Kerngegeven | Waarde |
|---|---|
| Wettelijke basis | Arbeidstijdenwet artikel 5:9 |
| Synoniemen | Bereikbaarheidsdienst, piketdienst, oproepdienst, storingsdienst, "pieperdienst" |
| Max werktijd na oproep | 13 uur per 24 uur (oproep-tijd telt mee) |
| Max consignatie | 14 dagen per 4 weken |
| Verplichte rust | 2× per 4 weken: 2 dagen achter elkaar geen werk én geen consignatie |
| Voor nachtdienst | Geen consignatie 11 uur vóór nachtdienst |
| Na nachtdienst | Geen consignatie 14 uur ná nachtdienst |
| Bij 16+ nachtelijke oproepen per 16 weken | Max 40 uur per week werken |
| Minimumleeftijd | 18 jaar |
| Wettelijke vergoeding | Geen (cao of contract bepalend) |
| Collectieve regeling verplicht | Ja (cao of OR-overeenkomst) |
Wat is een consignatiedienst?
Een consignatiedienst is een vorm van oproepdienst. De medewerker is buiten de normale werktijden bereikbaar en gaat bij een oproep zo snel mogelijk aan het werk om een spoedgeval of storing op te lossen. Anders dan bij een gewone dienst hoeft de medewerker niet op de werkplek aanwezig te zijn: hij is bijvoorbeeld thuis, maar moet wel binnen een afgesproken tijd kunnen reageren.
Volgens de Arbeidstijdenwet is er sprake van consignatie als aan drie voorwaarden is voldaan:
- De medewerker is buiten werktijd bereikbaar voor oproepen.
- De oproep valt in de vrije tijd: in het weekend, tussen twee diensten in of tijdens een pauze.
- Bij een oproep gaat de medewerker zo snel mogelijk aan het werk, voor onvoorziene spoedgevallen.
Consignatie komt veel voor bij functies zoals monteurs, IT-beheerders, zorgverleners in de 24-uurszorg en beveiligers.
Andere namen voor consignatiedienst
In je cao, arbeidscontract of bedrijfsreglement kan een consignatiedienst een andere naam hebben. Let op deze termen, want ze betekenen hetzelfde:
- Pieperdienst
- Piketdienst
- Wachtdienst
- Storingsdienst
- Servicedienst of onderhoudsdienst
Regels voor een consignatiedienst (Arbeidstijdenwet)
De Arbeidstijdenwet (artikel 5:9) stelt grenzen aan consignatie om overbelasting te voorkomen. De belangrijkste regels:
| Regel | Norm |
|---|---|
| Maximale arbeidstijd per 24 uur | 13 uur (inclusief werk uit oproepen) |
| Maximale arbeidstijd per week | 60 uur |
| Maximaal aantal dagen consignatie per 4 weken | 14 dagen |
| Verplichte vrije periodes per 4 weken | 2 keer 2 aaneengesloten dagen vrij van consignatie |
| Rond een nachtdienst | 11 uur vóór en 14 uur ná de nachtdienst geen consignatie |
| Leeftijd | Medewerkers onder de 18 mogen geen consignatiedienst draaien |
Voor wie vaak 's nachts wordt opgeroepen (16 keer of meer tussen 00.00 en 06.00 uur binnen 16 weken) gelden aanvullende grenzen aan de gemiddelde wekelijkse arbeidstijd. De volledige regels rond werk- en rusttijden bij consignatie lees je in ons artikel over de regels bij consignatie.
Telt een consignatiedienst als werktijd?
Dat hangt af van het moment. De tijd waarin de medewerker alleen bereikbaar is maar geen oproep krijgt, telt niet als werktijd en wordt niet als loon uitbetaald. De werktijd gaat pas in op het moment dat de medewerker een oproep krijgt en aan het werk moet.
Daarbij gelden een paar regels:
- Per oproep telt minimaal een half uur als arbeidstijd, ook als het werk korter duurt.
- Krijgt de medewerker binnen een half uur na een klus opnieuw een oproep, dan telt de tussenliggende tijd ook als arbeidstijd.
- De reistijd naar de werkplek na een oproep geldt als werktijd.
Voor de daadwerkelijke arbeidstijd betaal je het normale uurloon.
Consignatievergoeding: wat is gebruikelijk?
Er is geen wettelijk recht op een vergoeding voor het beschikbaar zijn tijdens een consignatiedienst. De Arbeidstijdenwet regelt alleen de werk- en rusttijden, niet de beloning. Toch geven veel werkgevers wel een consignatietoeslag, en vaak staan daarover afspraken in de cao of de arbeidsovereenkomst.
Gangbare vormen van een consignatievergoeding zijn:
- Een vast bedrag per uur, dag of dienst dat de medewerker beschikbaar is
- Een percentage van het uurloon
- Een toeslag bovenop het loon voor de daadwerkelijk gewerkte uren na een oproep
Wat voor jouw organisatie geldt, leg je vast in de arbeidsovereenkomst of volgt uit de cao. Maak de afspraken over de vergoeding altijd schriftelijk, zodat er vooraf duidelijkheid is.
Verschil tussen consignatie-, bereikbaarheids- en aanwezigheidsdienst
Deze drie oproepdiensten worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn juridisch verschillend:
| Dienst | Waar | Kenmerk |
|---|---|---|
| Consignatiedienst | Thuis, niet op de werkplek | Oproepbaar voor onvoorziene spoedgevallen |
| Bereikbaarheidsdienst | Thuis, niet op de werkplek | Oproep is een normaal onderdeel van de functie (vaak in de zorg) |
| Aanwezigheidsdienst | Op de werkplek | Fysiek aanwezig, mag rusten of slapen, maar moet beschikbaar zijn |
Lees meer over aanwezigheidsdienst voor de regels die specifiek voor die vormen gelden.
Consignatiediensten inroosteren in Shiftbase
Consignatiediensten maken je rooster ingewikkeld: je moet bijhouden wie wanneer oproepbaar is, of de Arbeidstijdenwet wordt nageleefd en welke uren als werktijd tellen na een oproep. Handmatig raak je daarbij snel het overzicht kwijt, met het risico dat je een rusttijd overschrijdt.
In je Shiftbase-account plan je consignatiediensten als apart diensttype en houd je per medewerker bij wie oproepbaar is. Zo zie je in één overzicht of de bezetting rond is en of je binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet blijft.
Met Shiftbase:
- Plan consignatie- en bereikbaarheidsdiensten apart en bewaak automatisch ATW-grenzen
- Registreer oproep-uren direct in urenregistratie inclusief cao-toeslagen
- Eenvoudige personeelsplanning
- Overzichtelijke urenregistratie
- Makkelijke verlofregistratie
