Urenverantwoording

Wat urenverantwoording is, hoe het verschilt van urenregistratie en hoe je een werkweek verantwoordt voordat de uren naar salaris gaan.

Geschreven door: Carin VreedeBijgewerkt op:

Urenverantwoording is laten zien waaraan gewerkte uren zijn besteed. Een bureau of zzp'er doet dat tegenover een klant, met een overzicht bij de factuur. Een werkgever met personeel in diensten doet het intern: elke week nagaan of de geklokte uren kloppen met het rooster en het contract, voordat ze naar de salarisadministratie gaan.

Wat is urenverantwoording?

Bij urenverantwoording beantwoord je twee vragen tegelijk: hoeveel uur is er gewerkt, en waaraan of volgens welke afspraak. Urenregistratie beantwoordt alleen de eerste. Wie om 9:00 inklokt en om 18:15 uitklokt, heeft een registratie. Verantwoord is die dag pas als duidelijk is dat er een half uur pauze af gaat, dat de dienst volgens rooster tot 17:30 liep en dat de leidinggevende om de extra drie kwartier vroeg.

Het bijhouden zelf heet ook wel uren schrijven. Het resultaat komt meestal op een urenstaat: een overzicht per medewerker per week of maand met de gewerkte uren, de pauzes, de afwezigheid en eventuele toeslagen. Een klant krijgt een andere urenstaat dan de salarisadministratie, al komen beide uit dezelfde registratie.

Urenregistratie

Urenverantwoording

Urenstaat

Wat het is

Begin- en eindtijden vastleggen

Uitleggen waaraan de uren zijn besteed en of ze kloppen

Het overzicht dat je deelt

Wie het doet

De medewerker, bij het in- en uitklokken

Medewerker en leidinggevende samen

De leidinggevende of de administratie

De vraag

Hoe laat was je er?

Kloppen deze uren en waarvoor waren ze?

Hoeveel uur gaat er naar salaris of factuur?

Urenverantwoording aan een klant

Werk je op uurbasis voor opdrachtgevers, dan hoort bij de factuur een urenverantwoording. Daarop staat per regel de datum, wie het werk deed, een korte omschrijving en het aantal uren, met daaronder het uurtarief en het totaal. Een regel als "overleg" roept vragen op bij de klant. "Planning voorjaarscollectie doorgenomen met inkoop" doet dat niet.

Uren die je aan een klant doorberekent heten declarabele uren. Welk deel van alle gewerkte uren dat is, zegt de declarabiliteit van een medewerker. Voor zzp'ers speelt nog iets anders mee: met het urencriterium toetst de Belastingdienst of je genoeg uren aan je onderneming besteedt voor de zelfstandigenaftrek. Daarvoor tellen ook uren mee die je niet factureert, zoals administratie en het zoeken naar nieuwe klanten.

Voor uren per klant of per project gebruik je projectsoftware of de urenmodule van je boekhoudpakket. Shiftbase houdt uren bij per medewerker, per dienst en per afdeling. Het is gemaakt voor de andere vorm van urenverantwoording: die binnen je eigen team.

Urenverantwoording voor de salarisadministratie

In de horeca, de retail en andere bedrijven met roosters draait urenverantwoording om één vraag: mag dit aantal uren zo naar de salarisadministratie? Je legt daarvoor het rooster, de geklokte tijd en het contract naast elkaar. Waar ze niet overeenkomen, hoort een reden bij en een akkoord van de leidinggevende.

Rekenvoorbeeld: één werkweek verantwoorden

Sanne werkt in een lunchroom met een contract van 32 uur per week. Ze staat vier dagen ingeroosterd van 9:00 tot 17:30 met een onbetaalde pauze van een half uur, dus 8 betaalde uren per dienst.

Dag

Rooster

Geklokt

Pauze (uur)

Gewerkt (uur)

Toelichting

Maandag

9:00–17:30

9:00–17:30

0,5

8

Volgens rooster

Dinsdag

9:00–17:30

9:00–18:15

0,5

8,75

Op verzoek van de leidinggevende 45 minuten langer

Woensdag

9:00–17:30

9:00, niet uitgeklokt

0,5

8

Eindtijd na overleg gecorrigeerd naar 17:30

Donderdag

9:00–17:30

9:00–16:30

0,5

7

Op eigen verzoek eerder weg voor een afspraak

Totaal

32 uur

31,75

Op de klok komt Sanne uit op 31,75 uur, een kwartier onder haar contract. Wie alleen naar dat totaal kijkt, boekt een kwartier minuren en is klaar. In de week zitten echter twee afwijkingen die elk een eigen behandeling vragen.

De 45 minuten op dinsdag werkte Sanne op verzoek van haar leidinggevende. Of dat overuren met een toeslag zijn of plusuren voor haar saldo, bepaalt de cao of het contract. Het uur dat ze donderdag eerder wegging, was haar eigen keuze. Was ze naar huis gestuurd omdat het rustig was, dan kwam dat uur voor rekening van de werkgever en liep het loon gewoon door (artikel 7:628 BW).

Telt de dinsdag als overwerk, dan krijgt Sanne 0,75 uur met toeslag uitbetaald en zakt haar urensaldo met een uur. Tellen de 45 minuten als plusuren, dan vallen ze grotendeels weg tegen het uur van donderdag en zakt het saldo met een kwartier. Beide uitkomsten kloppen, zolang vooraf vastligt welke regel geldt.

Op woensdag vergat Sanne uit te klokken. De leidinggevende zet de eindtijd na overleg met haar op 17:30 en legt vast waarom. Vraagt Sanne later naar haar uren, of wil de Arbeidsinspectie de registratie zien, dan is te volgen wie wat heeft aangepast.

Waar het in de praktijk scheef gaat

De meeste fouten zitten in uren die achteraf worden ingevuld. Wie op vrijdag de week reconstrueert, schrijft het rooster over. De kwartieren waarmee diensten uitliepen, verdwijnen dan. Een tweede bron is de pauze: staat die nergens, dan weet niemand of hij is genomen. Rusttijden vallen net als arbeidstijden onder de registratieplicht.

Ook afronding geeft discussie zolang de regel nergens staat. Spreek af of je per minuut, per vijf minuten of per kwartier afrondt, of je dat bij het in- of uitklokken doet, en zet het in het personeelshandboek.

Is urenverantwoording verplicht?

Een werkgever moet een deugdelijke registratie bijhouden van de arbeids- en rusttijden van het personeel. Dat staat in artikel 4:3 van de Arbeidstijdenwet. De registratie moet het mogelijk maken om te controleren of de regels voor werk- en rusttijden zijn nageleefd. Voor de meeste sectoren schrijft de wet geen vorm voor, dus papier, Excel en een app zijn alle drie mogelijk. Voor vervoer gelden eigen regels.

Een verantwoording per klant of project eist de wet niet. De registratieplicht voor werktijden geldt wel voor elke werkgever, ook als je maar een paar oproepkrachten hebt. Voor het bewaren van urenregistraties gelden daarnaast eigen termijnen.

Urenverantwoording in Excel of met software

Met een paar medewerkers en vaste diensten kan een urenstaat in Excel volstaan. Gebruik dan één template voor urenregistratie in Excel, zodat iedereen dezelfde kolommen invult en niemand de totalen met de hand optelt.

Excel loopt vast op wat er na het invullen komt. De geklokte tijd staat niet naast het rooster, toeslagen reken je zelf uit en een correctie overschrijft het oude getal zonder spoor. De salarisadministratie krijgt daarna een bestand dat ze opnieuw moet overtypen. Elke tikfout komt dan terug in het loon.

Urenverantwoording in Shiftbase

In Shiftbase begint de verantwoording bij de urenregistratie. Medewerkers klokken in met de app, in de browser of op een tablet bij de deur. De geklokte tijd staat meteen naast de dienst uit het rooster. Pauzes, afronding en toeslagen rekent Shiftbase uit met regels die je één keer instelt.

Wijkt een klokking af van de dienst, zoals een vergeten uitklokking of een dienst die een uur eerder stopte, dan staat die als conflict bovenaan. Als leidinggevende bekijk je alleen die uitzonderingen en keur je daarna de hele week in één keer goed. Wil je een vaste plek om in te klokken, dan maak je van een tablet een prikklok.

Per contracttype stel je in of plus- en minuren worden bijgehouden. Shiftbase rekent dan per week het verschil uit tussen de gewerkte uren en de contracturen. Medewerkers zien hun saldo in de app. Goedgekeurde uren exporteer je met één klik naar de salarisadministratie, of je koppelt Shiftbase aan je salarissoftware zodat de uren daar automatisch binnenkomen.

Veelgestelde vragen

Het verschil tussen urenregistratie en urenverantwoording is de vraag die je beantwoordt. Urenregistratie legt vast hoe laat iemand begon en stopte. Urenverantwoording legt daarnaast uit waaraan die uren zijn besteed en of ze kloppen met het rooster, het contract of de afspraak met de klant.

Werkgevers zijn verplicht een deugdelijke registratie van arbeids- en rusttijden bij te houden, volgens artikel 4:3 van de Arbeidstijdenwet. Een urenverantwoording per klant of per project schrijft de wet niet voor.

Een urenstaat is een overzicht van de gewerkte uren van één medewerker over een week of maand, met per dag de begin- en eindtijd, de pauze en het totaal. Met de urenstaat verantwoord je uren aan de salarisadministratie of, bij werk op uurbasis, aan een klant.

Gewerkte uren zet je op een factuur als aparte regels met de datum, een korte omschrijving van het werk, het aantal uren en het uurtarief, met het totaal eronder. Zijn het veel regels, dan stuur je de urenverantwoording als bijlage mee en staat op de factuur alleen het totaal per periode.

Urenverantwoording in Excel werkt voor een klein team met vaste diensten, als iedereen dezelfde Excel-template voor urenregistratie gebruikt. Bij wisselende roosters wordt het lastig, omdat Excel de geklokte tijd niet naast het rooster zet en een correctie het oude getal overschrijft.

Gewerkte uren keur je in Shiftbase per week goed. Klokkingen die afwijken van het rooster staan als conflict bovenaan, zodat je die eerst bekijkt en daarna de rest van de week in één keer goedkeurt. De goedgekeurde uren exporteer je naar de salarisadministratie.

Carin Vreede
Carin VreedeTeamlead Online Marketing

Carin schrijft voor Shiftbase over roosteren, verzuim en alles wat teamplanning makkelijker maakt. Ze vertaalt de dagelijkse hoofdpijn van managers naar praktische tips die je meteen kunt gebruiken.

Alle begrippen bekijken