Post-Holiday Blues of Burn-out? Zo overleef je januari

Je overleeft de maand januari niet door harder te werken, maar door te accepteren dat je na de feestdagen even moet ‘afkicken’ van je vrijheid. De wekker gaat en het is nog donker buiten. Je wilt je het liefst nog een keer omdraaien en terugkeren naar de bubbel van kerstdiners en uitslapen. Helaas roept de plicht. Voor veel mensen voelt de eerste werkweek van het nieuwe jaar als een koude douche.

Je vraagt je misschien af of je wel op de juiste plek zit. Is dit gewoon een dipje, of heb je nieuwe motivatie nodig? Voordat je drastische besluiten neemt en je LinkedIn-profiel bijwerkt, is het slim om eerst even diep adem te halen. In dit artikel kijken we naar wat die ‘Post-Holiday Blues’ precies is en hoe je weer fluitend, of in ieder geval zonder buikpijn, naar je werk gaat.

Waarom voelt januari zo zwaar? (Het is de wetenschap)

Het ligt niet aan je instelling, maar aan je biologie. In de maand december wordt je brein continu getrakteerd op prikkels die zorgen voor gelukshormonen. Denk aan lekker eten, cadeaus, lichtjes en gezelligheid met vrienden of familie. Hierdoor stijgt je dopamineniveau naar een hoogtepunt. In januari valt dit plotseling weg. Je gaat in één keer van een maand vol pieken naar een saaie, grijze maandag op kantoor. Dit zorgt voor een dip in je dopamine die letterlijk voelt als afkicken.

Daarnaast is je biologische klok in de war. Tijdens de vakantie negeren we vaak de wekker en leven we in ons eigen ritme. Nu moet je ineens weer meedraaien in een strak schema. Het contrast tussen de totale vrijheid van je vakantie en de structuur van het werkrooster kost je hersenen bakken met energie om te verwerken. Je bent dus niet lui, maar je bent simpelweg aan het herstellen van een enorme omschakeling.

Fabel of Feit?

“Als ik geen zin heb om te werken na de vakantie, betekent dit dat ik mijn baan haat.”

Feit

❌ Onjuist — dit is een fabel. Geen zin hebben om te werken na de vakantie betekent niet automatisch dat je je baan haat. Het gevoel ontstaat vaak doordat je tijdelijk vrijheid en autonomie hebt ingeleverd.

Fabel

✅ Klopt, dit is een fabel. Het is meestal een tijdelijke reactie op het verlies van vrijheid en autonomie. Geef jezelf minimaal twee weken om weer in het ritme te komen voordat je conclusies trekt.

Eerste Hulp bij Opstarten (Survivalgids)

De grootste valkuil is de gedachte dat je op 2 januari direct weer topprestaties moet leveren. Dat is vragen om problemen. Als je topsporter bent begin je ook niet koud aan een wedstrijd zonder warming up. Waarom zou je dat op je werk wel doen? Gun jezelf een zachte landing om te voorkomen dat je in de eerste week alweer naar de volgende vakantie snakt.

Begin simpel en leg de lat laag. Laat je afwezigheidsmelder stiekem nog een dag langer aan staan als je terug bent op kantoor. Zo creëer je voor jezelf een bubbel van rust om je overvolle inbox weg te werken zonder dat mensen direct een antwoord verwachten. Plan daarnaast geen belangrijke meetings of deadlines in die eerste twee dagen. Begin met taken die weinig denkkracht vereisen, zoals het opschonen van bestanden of het bijwerken van je agenda. Het afvinken van kleine en simpele taken geeft je hersenen een fijn gevoel van controle en voldoening.

❌ Niet doen in week 1	✅ Wel doen in week 1
📅 Direct je agenda volplannen met meetings	🧘‍♀️ Blokken reserveren voor “focus-tijd”
🧠 Beginnen met het moeilijkste project	⚡ Starten met kleine klusjes (quick wins)
⏰ Overwerken om achterstand in te halen	🌿 Op tijd naar huis gaan en rust pakken
😤 Klagen bij collega’s die ook net terug zijn	🥗 Samen lunchen om vakantieverhalen te delen

De Diagnose – Is het Blue Monday of een burn-out?

En dan is er nog Blue Monday. Dit is vaak de derde maandag van januari waarop we ons door het grijze weer en gesneuvelde voornemens het slechtst voelen. Maar is het echt die ene maandag of is er meer aan de hand? Als dat rotgevoel na een paar weken blijft hangen moet je eerlijk in de spiegel kijken. Het verschil tussen een tijdelijke dip en een serieus probleem zit hem namelijk in de duur.

Van 'Moeten' naar Motivatie (Jobcrafting)

Veel mensen denken bij onvrede meteen aan het zoeken naar een nieuwe baan. Maar wist je dat je je huidige werk vaak veel leuker kunt maken dan het nu is? Dit noemen we Jobcrafting. In plaats van wachten tot je manager je leukere projecten geeft, ga je zelf sleutelen aan je functie. Kijk eens kritisch naar je takenpakket. Welke klussen geven je energie en welke vreten energie? Misschien kun je die energieslurpende taak ruilen met een collega die daar wél blij van wordt.

Januari is de perfecte maand om hierover met je manager te praten. Ga het gesprek niet aan voor meer salaris, maar voor meer werkplezier. Hierbij helpt het enorm als je feiten hebt. Als je bijvoorbeeld in Shiftbase precies kunt zien hoeveel uren je aan bepaalde taken besteedt, sta je sterk. Je kunt dan aantonen dat je te veel tijd kwijt bent aan administratie en dat je die tijd liever steekt in creatief werk of klantcontact. Grote kans dat je manager dat alleen maar toejuicht.

🔋 De Energie-check

Schrijf voor jezelf 3 taken op die je deze week hebt gedaan en geef aan wat ze met je energie deden.

💡 Tip: Heb je vooral minnetjes? Dan is dit een goed moment voor een gesprek met je manager over je taken, werkdruk of rol.

Veelgestelde vragen

Dit komt vaak door een plotselinge daling van dopamine na de feestdagen en het contrast tussen vakantievrijheid en werkstructuur. Je biologische klok moet weer wennen aan het vroege opstaan en de verplichtingen.
Meestal verdwijnt dit gevoel na één tot twee weken, zodra je weer in je normale werkritme zit. Duurt het langer en krijg je fysieke klachten? Dan is er mogelijk meer aan de hand.
Wetenschappelijk gezien is Blue Monday (de derde maandag van januari) niet bewezen als de 'ergste dag', maar het gevoel van somberheid door donker weer en gesneuvelde voornemens is voor veel mensen wel herkenbaar.
Niet direct. Geef jezelf de tijd om op te starten. Als je na januari nog steeds met buikpijn naar je werk gaat en structureel ongelukkig bent, is het wel verstandig om verder te kijken of het gesprek aan te gaan.
Jobcrafting betekent dat je zelf kleine aanpassingen doet in je taken of werkrelaties om je baan beter bij jouw sterke punten en interesses te laten passen, zonder direct van baan te wisselen.

Conclusie: Adem in, adem uit

Laat je vooral niet gek maken door de druk van het nieuwe jaar. De wereld verwacht misschien dat je in januari direct een nieuwe versie van jezelf bent, maar in werkelijkheid ben je nog steeds dezelfde persoon die net twee weken in een joggingbroek heeft rondgelopen. En dat is prima.

Gebruik deze maand niet om jezelf te straffen met onmogelijke doelen, maar zie het als een moment van reflectie. Zit je nog op je plek? Kun je je werkplezier vergroten door randzaken te automatiseren en het gesprek aan te gaan? Of is het toch tijd voor iets anders? Wat je ook kiest: zorg dat het een bewuste keuze is en geen paniekreactie op de winterdip. Gun jezelf de tijd om op te starten. Die topscore komt in februari wel weer.

Succes!